11. Hukuk Dairesi 2024/6712 E. , 2025/4579 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi SAYISI : 2021/1568 Esas, 2024/1083 Karar HÜKÜM : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2017/2688 E., 2019/1233 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: KARAR
I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; Adana 11. İcra Müdürlüğü'nün 2017/11512 E. sayılı takip dosyası ile davacılar alaeyhine kambiyo takibi başlatıldığını, davalılar ile müvekkilleri arasında hiçbir ilişki bulunmadığını, çek lehtarı davalı ... İnşaat A.Ş. ile davacılar arasında 31.12.2015 tarihinde taşınmaz satışının gerçekleştiğini, satış bedelinin satış sırasında ödendiğini, taraflar arasında borç doğuran başka bir ticari ilişki olmadığından takibe konu çekin bedelsiz bulunduğunu, çek lehtarı ... Yapı A.Ş. cirantası ... İnşaat A.Ş. ve hamil ...'ün kötüniyetli olduğunu, ... Yapı A.Ş. ve ... İnşaat A.Ş.’nin ortakları ile yetkililerinin aynı kişilerden oluştuğunu, aynı davalıların sahte imzalı farklı 4 çeke dayanarak davacılara karşı iflas takibi başlattığını ileri sürerek Adana 11. İcra Müdürlüğü'nün 2017/11512 E. sayılı dosyası ile takibe konulan çek nedeniyle davacıların davalılara borçlu olmadığının tespitine ve %20 tazminata karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP 1.Davalı ... İnşaat A.Ş. ve ... Yapı A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davacının bedelsizliğe yönelik iddialarını kabul etmediklerini, çekin bir ödeme aracı niteliği taşıdığını, davacı tarafın takibe konu çeki neden verdiğini yazılı delillerle ispatlaması gerektiğini, davacı taraf çekin hangi nedenle düzenlendiğini açıklamaktan kaçındığını savunarak davanın reddine ve %20 tazminata karar verilmesi talep etmiştir. 2.Davalı ... Enerji Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; davalı şirketin takip konusu çekte ciranta olarak imzasının bulunduğunu, takip nedeniyle davalı şirketin mallarına da haciz konulduğunu, çekin bedelsiz kaldığı iddiasının davalı şirkete karşı ileri sürülemeyeceğini, bedelsizlik iddiasının lehtar ile düzenleyen arasındaki iç ilişkiyi ilgilendirdiğini, davalı şirketin alacağına karşılık takip konusu çeki aldığını savunarak davanın reddine ve %20 tazminata karar verilmesini talep etmiştir. 3.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davalı çek hamili ile davacılar arasında doğrudan bir ticari ilişki olmadığını, davaya konu çekin ciro yoluyla dava dışı üçüncü kişiden davalıya geçtiğini, davalının çek lehtarı ile düzenleyen kişi arasındaki ticari ilişkiyi kontrol etme yükümlüğünün olmadığını, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 687. maddesi uyarınca önceki hamiller ile düzenleyen arasındaki defilerin davalıya karşı ileri sürülemeyeceğini, davalının iyiniyetli hamil olduğunu savunarak davanın reddine ve %20 tazminata karar verilmesi talep edilmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacı defterlerinde dava konusu çekin 16 taşınmaz alımı için ödeme vasıtası olarak kaydedildiği, davalı ... İnş. A.Ş.’nin defterlerinde ise 30.03.2016 tarihinde “avans” olarak kayıtlı bulunduğu, .. ..’deki bazı taşınmazların ... İnşaat A.Ş. tarafından 30.03.2016 tarihli resmi senetle davacı şirkete satış yoluyla devredildiği, davalı lehtarın defterindeki “avans” kaydı ile aynı iki taraf arasındaki taşınmaz satışı sözleşmesinin yapılması ve davalı defterlerinde çekle/ticari ilişki ile ilgili başka kayıt bulunmaması dikkate alındığında davaya konu çekin davacı tarafça alımı yapılan 16 taşınmaz bedeli için verildiği sonucuna ulaşıldığı, taşınmazlara ilişkin resmi senette yer alan “satış bedellerinin nakden alındığı yönündeki kaydın ise çekin bedelsizliği konusunda delil olma vasfı taşımadığı, resmi senette yer alan nakden ödeme kaydının para-çek-EFT yoluyla yapılan tüm ödemeleri kapsadığı, çekin, geniş anlamda nakit bir ödeme aracı olduğu, satış bedelinin bir kısmının çekle ödenmesinin resmi senette yer alan ifadeyle çelişmediği, mükerrer bir ödemeye veya bedelsizliğe işaret etmediği, bunun aksinin davacı tarafça ispatlanamadığı, davacının taşınmaz satışını yapan akidi ... İnşaat A.Ş. yönünden bedelsizlik iddiasını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın ve davalıların kötüniyet tazminatı taleplerinin reddine karar verilmiş, hüküm davacılar vekili tarafından istinaf edilmiştir.
IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davalı cirantaların, dava konusu çeki bilerek, davacıların zararına iktisap ettiklerinin ispatlanamadığı, İlk Derece Mahkemesince, tüm davalılar hakkında açılan davanın reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf taleplerinin esastan reddine karar verilmiş, hüküm davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.
V. TEMYİZ A. Dava ve Hukuki Nitelendirme Dava, kambiyo senedinden kaynaklanan menfi tespit davasıdır. B. Değerlendirme ve Gerekçe Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.
VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine, 26.06.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.