11. Hukuk Dairesi 2024/6596 E. , 2025/4186 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/1104 Esas, 2024/1527 Karar HÜKÜM : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/139 E., 2023/141 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak feri müdahil vekili ile davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; dava, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 369/2 hükmü gereğince miktar veya değer söz konusu olmaksızın duruşmalı olarak incelenmesi gereken dava ve işlerin dışında bulunduğundan duruşma isteğinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: KARAR
I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ülke çapında tanınmış ve saygın bir tiyatro ve sinema sanatçısı olduğunu, adı ve yüzünün bir marka gibi tüm ülke çapında bilindiğini, kendisinin rol aldığı "..." isimli sinema eserinin, kendisinin görüntüsünün bulunduğu bir bölümünün, televizyon kanallarında ve internet üzerinde yayınlanan davalıya ait reklam filmlerinde yer aldığının tespit edildiğini, müvekkilinin söz konusu "..." isimli sinema eseri üzerinde "..." olduğunu, televizyon veya internet vasıtasıyla umuma iletimi ve yeniden iletimi hususunda müvekkilinin herhangi bir kişi veya kuruma izin vermediğini, esere ilişkin söz konusu parçanın, müvekkilinin izni olmadan bir reklam filmi olarak yayınlanması ile davalının müvekkilinin bu hakkını ihlal ettiğini ileri sürerek söz konusu reklam filmlerinin yayından kaldırılması veya müvekkilinin göründüğü bölümlerin çıkartılması suretiyle tecavüzün ref'ine, tahkikat sonucunda belirlenecek tazminatın 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun (FSEK) 68. maddesi gereğince rayiç bedelin üç katı fazlası tutarında olacak şekilde davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; ıslah dilekçesiyle tazminat talebi toplamda 45.000,00 TL'ye artırılmıştır.
II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; reklam filmi için derlenen Türk filmlerinde kullanılan çayların ... çayı olduğunu, müvekkili Kurumun davacının haklarını ihlal etmediğini, davalının, davacının devrettiği telif haklarını silsile yoluyla devralan üçüncü şahıslardan bedeli mukabilinde satın aldığını, davalının imzalanan sözleşmeye uygun şekilde telif haklarını kullandığını, müvekkilinin kültürel amaçlarla Türk sineması ürünü filmlerdeki çay sahnelerinden oluşan bir reklam filmi çektirmek istediğini, bu amaçla aralarında davacının rol aldığı ... isimli filmin de yer aldığı bazı filmlerde yer alan çay sahnelerini içeren bir reklam filmi yapmak üzere ... Reklam Film San. Tic. Ltd. Şti(...) ile 1 yıl süreyle gösterilmek üzere sözleşme imzaladığını, ...'nin bahsi geçen filmlerin işleme, çoğaltma, yayma, temsil ve umuma iletim dahil olmak üzere tüm hakları, eser sahipleri ve bağlantılı komşu haklarını elinde bulunduran Horizon International ... Elektronik ve Dış Tic. San. Ltd. Şti'nden bedel karşılığında devraldığını, bu durumda müvekkili kurumun FSEK kapsamındaki mali ve sair hakların bedelini ödeyerek hukuka uygun bir kullanım hakkı elde ettiğini, 1995 yılı öncesine ait filmlere ilişkin icracı sanatçı sıfatıyla hak talebinde bulunulamayacağını, davanın bahsi geçen şirketlere ihbar edilmesi gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacının, davaya konu reklam filminde alıntı yapılan ... filminde icracı sanatçı olarak 4110 sayılı Kanunla değiştirilen FSEK'in 80. maddesine göre ... olduğu, bu hakkın ilk defa 4110 sayılı yasa ile yapılan değişiklikle tanındığı, yine FSEK'in ek 2. maddesi ve geçici 1. maddeleri ile bu hakkın, yürürlük tarihinden önceki icraları da kapsayacak şekilde geri yürütüldüğü, FSEK'in 27/son hükmü ile koruma süresinin 70 yıla çıkarıldığı, yine FSEK'in 80. maddesi uyarınca icracı sanatçılara tanınan komşu hakların, izinsiz kullanımının yasaklandığı, somut olayda FSEK'in 52. maddesi kapsamında kullanıma ilişkin yazılı bir izin veya mali hak devrinin bulunmadığı, eserin yapıldığı tarihte var olmayan bir hakkın devrinin de hukuken mümkün olmadığı, farazi olarak kabul edilen devir sözleşmesinin yasa değişikliği ile tanınan bağlantılı hakkı içerdiğinin kabul edilemeyeceği, kaldı ki davacının yapımcı ile sinema filmi için sözleşme yaptığı, bu filmdeki görüntülerinin reklam filmlerinde kullanılmasına dair bir muvafakatının bulunmadığı, bu nedenlerle davacının görüntülerinin davalıya ait reklam filminde izinsiz kullanımının FSEK'ten kaynaklanan mali haklarına tecavüz teşkil ettiği, alınan bilirkişi raporu ile belirlenen 10.000,00 TL rayiç bedelin reklam filminin çekildiği tarihe, davacının başka bir film için çekilen görüntülerinin kullanılması nedeniyle yeniden bir çalışma yapmamış olmasına, reklam filminde kullanılan davacıya ait görüntülerin süresine göre uygun olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalının ... reklamında davacının rol aldığı ... filminden alınan görüntülerinin kullanılması suretiyle davacının FSEK'ten kaynaklanan mali haklarına yapmış olduğu tecavüzün refine ve önlenmesine, davacının görüntülerinin yer aldığı dava konusu reklam filminin davalı tarafça internet ortamı da dahil her türlü görsel iletişim araçlarında ve sinemalarda yayınlanmasının önlenmesine, FSEK'in 68. maddesi uyarınca 10.000,00 TL rayiç bedelin 3 katı kadar 30.000,00 TL tazminatın dava tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin taleplerinin reddine karar verilmiş, hüküm davalı vekili ve feri müdahil vekilince istinaf edilmiş, İlk Derece Mahkemesinin 24.05.2024 tarihli ek kararıyla, fer'i müdahil vekilinin istinaf talebinin, süresinden sonra yapıldığından bahisle reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davalı vekili ve feri müdahil vekilince temyiz edilmiştir.
V. TEMYİZ A. Dava ve Hukuki Nitelendirme Dava, davacının görüntülerinin kullanıldığı davalıya ait reklam filmlerinin yayından kaldırılması, bu bölümlerin çıkartılması suretiyle tecavüzün ref'ine, tahkikat sonucunda belirlenecek tazminatın FSEK'in 68. maddesi gereğince rayiç bedelin üç katı fazlası tutarında olacak şekilde davalıdan tahsiline karar verilmesi istemlerine ilişkindir. B. Değerlendirme ve Gerekçe 1. Feri müdahilin temyizi yönünden; İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yoluna süresinde başvurmayan feri müdahil vekili, İlk Derece Mahkemesince verilen istinaf talebinin reddine ilişkin ek karara yönelik süresinde istinaf yoluna başvurmamış olup, feri müdahil vekilinin Bölge Adliye Mahkemesi'nin davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair kararını temyiz hakkı bulunmadığından feri müdahil vekilinin temyiz talebinin reddine karar vermek gerekmiştir. 2.Davalı vekilinin temyizi yönünden, yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.
VI. SONUÇ: Yukarda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle feri müdahil vekilinin temyiz talebinin REDDİNE (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalıya yükletilmesine, fer'i müdahilden peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde iadesine, 17.06.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.