11. Hukuk Dairesi 2024/5049 E. , 2025/3040 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/1973 Esas, 2024/1022 Karar HÜKÜM : Başvurunun esastan reddi İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2021/503 E., 2022/190 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı/karşı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: KARAR
I. DAVA Davacı karşı davalı vekili asıl dava dilekçesinde; müvekkilinin 2015/15284 tescil numaralı "Otomatik geniş açılı panel çatı" başlıklı faydalı modelin başvuru sahibi olduğunu, Antalya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2020/25 D.İş sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporu ile müvekkili faydalı modelinin 1 numaralı bağımsız isteminde belirtilen tüm unsurların davalı tarafın 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’na (SMK) aykırı şekilde ticari faaliyetini yaptığı muadil ürününde bulunduğunun tespit edildiğini, davalılara ait ürünün müvekkili adına kayıtlı faydalı model ile koruma altında bulunan ürün ile benzer özellikler taşıdığının belirtildiğini, SMK'nın 141.maddesinde faydalı model sahibinin izni olmaksızın yapılan fiillerin tecavüz teşkil edeceğinin açıkça belirlendiğini, davalı taraf fiillerinin müvekkilinin sahibi olduğu faydalı model açısından haksız rekabet de teşkil ettiğini ileri sürerek davalıların müvekkilinin faydalı model belgesinden ... haklarına tecavüzünün ve haksız rekabetlerinin tespitini, durdurulmasını, men'ini, şimdilik 50.000,00 TL maddi tazminatın davalılardan tahsilini, tecavüz oluşturan veya cezayı gerektiren ürünler ile bunların üretiminde münhasıran kullanılan ürünlerin üretimini engellemeyecek şekilde el konularak müvekkiline mülkiyet hakkı tanınmasına, bu ürün ve cihazların tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise imhasına, hükmün ilanına karar verilmesini talep etmiştir. II.ASIL VE KARŞI DAVAYA CEVAP ile KARŞI DAVA 1.Davalı karşı davacı vekili asıl davaya cevap ve karşı dava dilekçesinde; davacının talepleri bakımından müvekkillerine husumet yöneltilmesinin hatalı olduğunu, müvekkili ... Cam Balkon ve Tente Sis. Alüm. Pvc Doğ. İnş. Taş. San. ve Tic. A. Ş.’nin (...) 15.12.2018 tarihli "Faydalı Model Lisans Sözleşmesi" uyarınca ... Tente Ltd Şti şirketi tarafından 2018/16827 numaralı başvuruya esas endüstriyel tasarımı kullandığını ve ürettiğini, davacının benzerlik iddiasının yerinde olmadığını, yapılan inceleme ve ürünlerin zorunlu işlevi olan açılıp kapanma işlevi, motor aksamları gibi olgulara dayalı olarak benzerlik iddiasına bulunulmasının kabul edilemez olduğunu, karşı dava olarak davacının davaya dayanak 2015/15284 numaralı faydalı model tescilinin yasal koşulları sağlamadığını, davacının ürününün çalışabilir olması için zorunlu işlev özelliklerine dair tasarım başvurusu yapmış olduğunu, kanuni tanım kapsamında geçerli bir tasarımdan söz edilemeyeceğini, davacının tasarımının yeni ve ayırt edici özelliği bulunmadığını ileri sürerek asıl davanın reddine, karşı davanın kabulü ile davacı-karşı davalıya ait 2015/15284 numaralı faydalı model tescilinin hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir. 2.Davacı karşı davalı vekili karşı davaya cevap dilekçesinde; müvekkiline ait faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne ilişkin davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu, uyuşmazlığa konu 2015/... numaralı faydalı model tescilinin mülga 551 sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname(551 sayılı KHK) döneminde gerçekleştiğini ve uyuşmazlığa KHK hükümlerinin uygulanacağını, karşı davacının hukuki yararının bulunmadığını, karşı davacı vekilinin hükümsüzlük talebi ile açmış olduğu karşı davada esas davada olduğu gibi SMK'nın tasarımı düzenleyen hükümlerine dayanmak suretiyle argümanlarını oluşturduğunu, davalı karşı davacı vekilinin delillerinden hareketle hükümsüzlüğü talep edilen 2015/15284 tescil numaralı faydalı modelin koruma kapsamına dahil edilen kıstaslarının başvuru tarihinden çok daha önce Türkiye'de ve dünyada ortaya konulmuş kriterler olduğunun açıkça tespit olunduğuna dair beyanlarına katılmadıklarını, söz konusu beyanların teknik olarak da gerçeği yansıtmadığını savunarak karşı davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm dosya kapsamına göre, tecavüz eyleminin tespiti yönünden suçlanan davalı ürününde davacıya ait faydalı modelin ana istemini oluşturan tüm unsurların birlikte tespit edilmesinin gerekli olduğu, istemler bazında usulüne uygun bir kıyaslama ve inceleme içermeyen Antalya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2020/25 D.İş sayılı dosyasındaki raporun tecavüz fiilinin ispatı için yeterli bir delil teşkil etmediği, buna mukabil, alınan heyet raporu dikkate alınarak davacı faydalı modelinde bulunan ve 1 numaralı bağımsız isteminde yer alan 1'den 12'ye kadar olan unsurların davalı ürünlerinde tespit edilmemesi nedeni ile tecavüz fiilinin unsurlarının oluşmadığı; asıl davaya dayanak ve karşı davaya konu faydalı modelin unsurlarının yenilik, buluş basamağı ve sanayiye uygulanabilirlik şartlarını sağladığı, bu unsurlardan herhangi birinin eksikliğinin hükümsüzlük sonucunu doğuracağı, bir buluşun yeni ve korumadan faydalanabilir olması için içerdiği tüm unsurların tekniğin bilinen durumu ile birebir aynı özelliklere sahip olmaması gerektiği, davacı karşı davalıya ait faydalı modelin yenilik özelliğini kırıcı olarak sunulan videoların istemlerin birebir karşılaştırılmasına uygun olmadığı, res'en yapılan araştırmada da yenilik kırıcı başka bir delile rastlanılmadığı gerekçesiyle, asıl davanın ve karşı davanın ayrı ayrı reddine karar verilmiş, hüküm, taraf vekillerince istinaf edilmiştir.
IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davadan önce davacı-karşı davalının talebi doğrultusunda delil tespiti dosyasından alınan raporda, "karşı tarafa ait ürünün, tespit isteyen adına kayıtlı 2015/15284 numaralı faydalı model ile koruma altında bulunan ürün ile benzer özellikler taşıdığı"nın belirtildiği, söz konusu raporda davacı-karşı davalıya ait faydalı modelin ana istemini oluşturan tüm unsurların birlikte bulunup bulunduğuna dair bir tespitin yapılmadığı, bu nedenle delil tespit dosyasından alınan raporun uyuşmazlığın çözümü için yetersiz olduğu, İlk Derece Mahkemesince 3 kişilik bilirkişi heyetinden alınan rapora göre asıl dava yönünden, davacı-karşı davalıya ait faydalı modelin ana istemini oluşturan tüm unsurların, davalı-karşı davalıya ait üründe bulunduğunun tespit edilemediği, dosya içeriği itibari ile davalı-karşı davacıya ait, davacı-karşı davalının TR ... tescil numaralı faydalı modelinin koruma kapsamı içerisinde kalan bir ürününün mevcut olduğunun ispatlanamadığı; karşı dava yönünden, dava dışı ... İnşaat A.Ş.’ye ait 2010/10595 sayılı "Alüminyum açılır tavan sistemi" isimli faydalı modelin davaya konu faydalı modelin yenilik incelemesi için bir referans olma özelliğinin söz konusu olmadığı, dosya içeriği itibari ile davacı-karşı davalının ... tescil numaralı faydalı model belgesinin hiçbir isteminin başvuru tarihi itibari ile yeni olmadığının ispatlanamadığı, hükme esas alınan bilirkişi heyet raporunun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf taleplerinin ayrı ayrı reddine karar verilmiş, hüküm, davalı karşı davacılar vekilince temyiz edilmiştir.
V. TEMYİZ A. Dava ve Hukuki Nitelendirme Asıl dava faydalı modele tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, men'i, ref'i ile maddi tazminat; karşı dava ise asıl davaya dayanak faydalı modelin hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.
VI. SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, davalı karşı davacılar vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine, 05.05.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.