10. Hukuk Dairesi 2025/2025 E. , 2025/12978 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/1480 E., 2024/1992 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Maçka Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi SAYISI : 2015/445 E., 2024/102 K. Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacılar vekili; Maçka Asliye Ceza Mahkemesinin 2007/57 E. no.lu dosyanın getirtilip incelenmesinden anlaşılacağı üzere müvekkilinin belirsiz süreli sürekli iş sözleşmesiyle "1" no.lu davalı işverenliğin işçisi olarak "2" no.lu davalının ...Orman İşletmesi Şefliği iş yerinde çalışırken "1" , "2" no.lu davalıların İşçi Sağlığı İş Güvenliği Tüzüğü Kurallarına aykırı davranışına bağlı olarak şoförlüğünü yaptığı kamyonetin üzerinde bulunan "2" no.lu davalıca yüklenen tomrukların kamyonun arka kapağa baskı yapması sonucu açılmasıyla sözü edilen tomrukların üzerine düşmesi sonucu yaşamını yitirdiğini belirterek ve iş kazası biçiminde oluşan haksız eylemden ötürü çoğa ilişkin istekle dava hakkını saklı tutarak 6100 sayılı Kanun'un 107/1 maddesi uyarınca açılan belirsiz alacak davasından ötürü "1" no.lu davacının eşini, "2", "3","4" no.lu davacıların babalarını, "5" no.lu davacının kardeşini kaybederek desteklerinden yoksun kalmalarına bağlı olarak maddi zararlarının saptanmasıyla yaşamış oldukları olayın ağırlığı da gözetilerek sırasıyla eş için 200.000,00 TL, çocuklardan her biri için 75.000,00 TL,"5" no.lu davalı için 25.000,00 TL olmak üzere toplam 450.000,00 TL manevi ödence ile saptanacak destekten yoksunluk ödencesinin olay tarihi 12.6.2007 tarihinden yürütülecek yasal faizle davalılardan dayanışmalı olarak alınmasına karar verilmesini dava etmiştir.
II. CEVAP Davalı ... İdaresi vekili, davacılar ..., ..., ..., ..., ... vekilleri tarafından 03.12.2015 tarihli dilekçe ile açılan davanın idare açısından tamamen haksız ve yersiz olduğu, davalı ...'a ait kamyonda şoför olarak çalışan ...'un...Deposunda tomrukları boşaltmak için kamyonun arka kapağını açmaya başladıklarını, bu esnada arka kapağın aniden açılması ve tomrukların bir kısmının ...'un üzerine düşmesi nedeni ile ...'un öldüğünü ve bu nedenle ... Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından davalı ... ile ... Orman İşletme şefliğinde mühendis olarak görev yapan .... hakkında taksirle bir insanın ölümüne neden olmak suçundan dolayı kamu davası açıldığını, Maçka Asliye Ceza Mahkemesinin 2007/57 Esas ve 2013/13 Karar sayılı dosyası ile olay tarihinde sanıklardan ....Orman İşletme Şefliğinde mühendis olarak görev yapan ...'ın kazanın oluşumundan herhangi bir kusurunun bulunmadığından bahisle beraatine karar verildiğini, verilen kararın kesinleştiğini, ... Asliye Ceza Mahkemesinde devam eden davada alınan 02.03.2012 tarihli ek bilirkişi raporunda olay tarihinde ... Orman İşletme Şefliğinde mühendis olarak görev yapan...ın herhangi bir kusurunun olmadığının beyan edildiğini, ...Asliye Ceza Mahkemesinin kesinleşmiş 2007/ 57... /13 Karar sayılı dosyasında da açıkça anlaşılacağı üzere idare çalışanının ve idarenin, sigortalı ...'un ölümü olayında herhangi bir kusurunun olmadığını, ayrıca söz konusu kaza ile ilgili olarak Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından idare ve ... aleyhine ... Asliye Hukuk Mahkemesinde 2015/145 Esasında açılan davanın halen devam ettiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... vekili; davacılar vekilinin dilekçesinde belirttiği tüm iddiaları kabul etmediklerini, iş yerinde tüm tedbirlerin alındığını, olayın Orman İşletme Şefliğinin sahası içende olması ve olay saati göz önüne alındığında kazanın Orman İşletme Şefliğinin ve kazada vefat eden ...'un dikkatsizliklerinden dolayı meydana geldiğini, çünkü davacının yaptığı işin tehlikesini bilecek yaşta ve tecrübesi olan bir kişi durumunda olduğunu, istenilen manevi tazminatların fazla olduğunu, eşi, çocukları ve kardeşleri için astronomik rakamlar istenildiğini, ayrıca davalının davacının hak sahiplerine kaza olduğunda gereken ilgiyi de gösterdiklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmişir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle; Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile 1- a) Davacı ... yönünden eşi ... ...'un ölümü nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı talepli davasının kabulüne, 23.02.2024 tarihli ıslah dilekçesi ile bağlı kalınarak 1.129.936,76 TL destekten yoksun kalma .zminatının kaza tarihi olan 12.06.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine, b) Davacı ... ’un babası ... ..'un ölümü nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı talepli davasının kabulüne, 13.02.2024 tarihli belirli hale getirme dilekçesi doğrultusundu 3.427,79 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihi olan 12.06.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ....'e verilmesine, c) Davacılar ..., ..., ...'un maddi tazminat istemlerinin reddine, 2-)Davacıların manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne; davacı ... için 35.000 TL; davacı ... için 20.000 TL; davacı ... için 20.000 TL; davacı ... için 20.000 TL; davacı ... için 5.000 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 12.06.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, fazlaya dair istemlerin reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davacılar vekili; yaşamını yitiren ... olay tarihinde aylık net 1.300,00 TL ücretle çalıştığından 1 öğün yemek gereksinimi ile ulaşım gereksiniminin de o dönemde işverence karşılandığını, ücretin eksik belirlendiğini, tazminat hesabında her yıl gelirin %5 arttırılıp %5 indirilmesinin matematiksel olarak birbirini etkisizleştireceğini, hesap raporunun düzenleme yönteminin hatalı olduğunu, manevi tazminat miktarının az olduğunu, manevi tazminat isteminin reddine bağlı olarak davalılar yararına mahkeme vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek; Davalı ... İdaresi vekili; dava konusu olay ile ilgili kurum çalışanı ... hakkında Maçka Asliye Ceza Mahkemesinin 2007/57 E.- 2013/23 K. sayılı dosyası ile taksirle ölümüne neden olma suçundan beraat kararı verildiğini, kararın Yargıtay 12.Ceza Dairesi'nin 2013/24197 E.- 2014/26033 K. sayılı 18.12.2014 tarihli ilamı ile de onanarak kesinleştiğini, Kurumun kusuru bulunmadığını, dava konusu olayda davalılardan alt işveren konumunda olan ... ve asıl işveren ....'ın ilgili yasalar çerçevesinde işveren olarak tam kusurlu olduklarını, gerekli önlemleri ve tedbirleri alma görevi ve sorumluluğunun kendilerinde olduğunu, 20.11.2006 tarihinde ... ile imzalanan şartname gereğince, yaşanan ölüm olayı nedeniyle kuruma izafe edilecek bir kusur bulunmadığını, davalı kurum ne asıl ne de alt işveren konumunda olmayıp şartnamenin 15. maddesinin;"Orman idaresinde nakliyatı alan iş sahipleri aldıkları nakliyatın işverenidirler. İşten doğan 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu, 1475 İş kanunu ve her türlü iş kazası ile vergi mevzuaatından doğacak yükümlülüklerden kendileri sorumludur. Orman idaresi bu konularda sorumlu olmayacaktır" şeklinde olduğunu belirterek; Davalı ... vekili; dinlenen tanıkların maktülün, tomruk yüklü aracın arka kapısını açmaya çalıştığını ve bir kez çekiçle vurduktan sonra arkasını dönük telefon ile konuşmaya başladığını, bu arada kamyonun arka kapısının açıldığını ve tomrukların kendisine çarparak yüzüstü yere düştüğünü beyan ettiğini, bu ifade değerlendirildiğinde olayda maktülün tamamen kusurlu olduğu ve kendi dikkatsizliği sonucu kazanın meydana geldiğinin anlaşılmasına rağmen kusur ve hesap bilirkişilerin bu durumu gözönüne almadığını, kusur raporlarında bulunan çelişkinin giderilerek kusur oranlarının netleşmesi gerektiğini, kusur bilirkişi raporuna yapmış oldukları itirazların değerlendirilmediğini, iş kazasının 2007 yılında olduğunu, davadan, 8 yıl sonra dava açıldığını, iş kazası üzerinden 16 yıl geçtiğini, faizin dava tarihinden başlatılması gerekirken iş kazasından başlatılmasının hakkaniyete uygun olmadığını belirterek istinaf talebinde bulunmuştur. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; olayın oluş şekli, tarafların iş kazasına etken ihmali davranışları dikkate alındığında, mahkemece belirlenen kusur oranında hata bulunmadığı, kusurun olayın oluşuna uygun belirlendiği, Orman Genel Müdürlüğü'ne kendi çalışma alanı olan orman deposunda güvenlik önlemlerini almaması, depoda güvenli çalışma ortamını tesis etmemesi, boşaltma işini yapacak kişilerin kendi hallerine bırakması ve şartname gereği işçi listesinde bulunmayan ...’un çalışmasına izin vermesi sebebi ile kusur atfedilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, müteveffanın ücretinin dosya kapsamında ispatlanan hale uygun belirlendiği, hesap raporunun TRH 2010 tablosu esas alınarak % 5 artırım % 5 iskontolama yöntemine göre hazırlanmasının Yargıtay'ın güncel uygulamasına uygun olduğu, hesap raporunda hata bulunmadığı, iş kazasının Türk Borçlar Hukuku yönünden bir haksız fiil olduğu, zararın ve dolayısıyla tazminat alacağının olay anında ortaya çıktığı, haksız fiillerde temerrüdün olay tarihinde gerçekleştiği gözetilerek hüküm altına alınan tazminata talep halinde zararlandırıcı olayın gerçekleştiği iş kazası tarihten itibaren yasal faiz yürütülmesinin yerinde olduğu, olay tarihi, dava tarihi, kusur durumu dikkate alındığında manevi tazminat miktarlarının dosya kapsamına uygun belirlendiği, manevi tazminat isteminin reddine bağlı olarak davalılar yararına mahkeme vekalet ücretine hükmedilmesinin AAÜT'ye uygun olduğu, mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla..." gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacılar vekili sunmuş olduğu temyiz dilekçesi ile istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarını yinelemek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... vekili sunmuş olduğu temyiz dilekçesi ile istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarını yinelemek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369. maddesinin birinci fıkrası ile 371. maddesi, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13, 16, 20... . maddeleri ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77. maddesi 3. Değerlendirme A) Davacılar vekilinin davacılar yararına hükmedilen manevi tazminat alacağına ilişkin temyiz istemi yönünden; Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362. maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366. maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir. Dosya içeriğine göre davacılar vekilince dava dilekçesinde davacı eş yararına 200.000,00 TL, davacı çocuklar yararına ayrı ayrı 75.000,00 TL, davacı kardeş yararına 25.000,00 TL manevi tazminat talebinde bulunulduğu, İlk Derece Mahkemesince davacı eş yararına 35.000,00 TL, davacı çocuklar yararına 20.000,00 TL, davacı kardeş yararına 5.000,00 TL manevi tazminata hükmolunduğu, Bölge Adliye Mahkemesi'nin yukarıda anılan kararı ile davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği gözetildiğinde reddine karar verilen tazminat miktarının Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 378.290,00 TL’nin altında kaldığı anlaşıldığından davacılar vekilinin temyiz itirazlarının miktardan reddine karar verilmiştir. B) Taraf vekillerinin davacılar yararına hükmedilen maddi tazminat alacağına ilişkin temyiz istemi yönünden; Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı vekilinin tüm, davacılar vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Dosya kapsamından; davacılar vekilince dava dilekçesinde davacılar murisinin kamyon şoförü olarak aylık 1.400,00 TL ücretle çalıştığının ve 1 öğün yemek bedelinin işverence karşılandığının beyan edildiği, Mahkemece emsal ücretin tespitine dair ... Yapı, İnşaat ve ... Sendikası yazı cevabı ile yetinilerek başkaca araştırma yapılmasına gerek duyulmadan dosyanın hesap bilirkişisine tevdi edildiği, 13.01.2024 tarihli bilirkişi raporunda alternatif hesaplama yapılarak davacılar murisinin ücretinin asgari ücret olarak kabulü halinde 1.alternatifte davacı eş ... için maddi zararın 1.129.936,76 TL, davacı çocuk ... için 3.427,79 TL olarak, 2.alternatifte ise sendika yazı cevabının esas alınması sonucu davacı tarafça iddia edilen ücretin gelen yazı cevabında bildirilen ücret ile uyumlu olduğu gerekçesiyle yazı cevabı ve iddia gibi kazalının ücretinin asgari ücretin 3.4737 katı olduğu tespiti ile davacı eş ... için maddi zararın 1.299.422,68 TL, davacı çocuk ... için 25.480,85 TL olarak hesaplandığı, davacı vekilince rapora itiraz ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla raporda 1.alternatifte belirtilen miktar üzerinden talebini arttırdığı ve Mahkemece hüküm gerekçesinde 13.01.2024 tarihli raporda belirtilen hangi seçeneğe itibar edildiği belirtilmeksizin 1.alternatifte belirtilen miktarlar üzerinden davacılar lehine maddi tazminata karar verilmekle birlikte hüküm fıkrasında 23.02.2024 tarihli ıslah ile bağlı kalınarak denmesi suretiyle hüküm kurulduğu anlaşılmıştır. İş kazasına maruz kalan sigortalının veya ölümü halinde desteği altında bulunanların maddi zararılarının hesabında gerçek ücretin esas alınması koşuldur. Gerçek ücretin ise işçinin imzasının bulunduğu ücret tediye bordrolarından saptanacağı, işçinin imzasının bulunmadığı iş yeri ve sigorta kayıtlarının nazara alınamayacağı, işçinin imzasının bulunduğu ücret tediye bordrolarının bulunmaması durumunda işçinin yaşı, kıdemi, mesleki durumu dikkate alınarak, emsal işi yapan işçilerin aldığı ücret göz önünde tutularak belirlenmesi gerektiği, Dairemizin giderek Yargıtay'ın yerleşmiş görüşlerindendir. Somut olayda, davacının ücret iddiası yönünden emsal ücretin tespitine dair araştırma yapılmaksızın davacının sendikalı olduğu yönünde bir iddia ve ispatta bulunmadığına göre sendika yazı cevabı ile yetinilerek davacı kazalının ücretinin tespiti ve maddi zarar hesaplanması hatalı olmuştur. Yine davacının giydirilmiş ücret iddiasına yönelik araştırma yapılmaksızın hüküm tesisi hatalıdır . Ayrıca Mahkemece gerekçe kısmında hükme esas alınan hesap raporunun hangi seçeneğine itibar edildiğinin belirtilmemesi ile birlikte 1. alternatifte belirtilen miktarlara hükmetmekle ve seçeneğe itibar edildiği düşünülebilir ise de hüküm fıkrasında ıslah ile bağlı kalınarak denmek suretiyle eksik gerekçe ve infazda tereddüt yaratabilecek nitelikteki hüküm tesisi de hatalıdır. Mahkemece yapılacak iş; işçinin yaşı, işi, iş yerindeki kıdemi, mesleki kıdemi belirtilmek suretiyle meslek odalarından, ..., Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yüksek Fen İşleri Kurulu'ndan sigortalının alabileceği ücretleri araştırmak ve bu suretle kazalının ücretini tereddüte yer bırakmayacak şekilde belirlemek taraflar lehine oluşan usuli kazanılmış hakları da gözeterek oluşacak sonuca göre usulüne uygun gerekçeli bir karar vermekten ibarettir.
VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacılar vekilinin davacılar yararına hükmedilen manevi tazminat alacağına ilişkin temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE, Davalı vekilinin davacılar yararına hükmolunan maddi tazminat alacağına yönelik temyiz itirazlarının tümden reddi ile davacılar vekilinin davacılar yararına hükmolunan maddi tazminat alacağına ilişkin temyiz istemi yönünden; Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgilisine iadesine,02.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi. SUCCESS ADALET_SUCCESS İşlem başarıyla gerçekleştirildi! İşlem başarıyla gerçekleştirildi! 0fb003411e695928 aa75ff634114ffdc