10. Hukuk Dairesi 2024/15831 E. , 2025/5600 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/2380 E., 2024/2275 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Safranbolu 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi SAYISI : 2024/162 E., 2024/195 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacı vekili, davacının davalı işverenin yanında 2006 Haziran - 2019 Temmuz döneminde çalıştığının tespitini talep etmiştir.
II. CEVAP Davalı Kooperatif vekili, davacının 2016-2019 sigorta primlerinin eksiksiz olarak ödendiğini, 2016 yılı öncesinde davacının bir çalışmasının bulunmadığını, sadece sohbet amacıyla durağa geldiğini, ... işçiliğine ihtiyaç duyulması sebebi ile davacının 2016 yılında işe alındığını, bunun öncesinde davacı ile kooperatifin bir iş ilişkisinin bulunmadığını, davacının 2019 Ağustos ayında herhangi bir haklı sebep olmaksızın işten kendisinin ayrıldığını, bu nedenle davacının haksız davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir. Fer'i müdahil Kurum vekili, çalışma olgusunun varlığının hiçbir kuşkuya yol açmayacak şekilde somut ve inandırıcı yazılı belgelerle ortaya konması gerektiğini beyanla davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, davacının davalı iş yerinde 01.11.2006-16.03.2016 tarihleri arasında iş yerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen çalışmalarına ilişkin 3423 gün sigortasız geçen çalışmalarının sigortalı sayılmasının tespitine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Fer'i müdahil Kurum vekili, yeterli inceleme yapılmadığını, çalışmasının ispatlanmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddesidir. 506 sayılı Kanun'un 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olması nedeni ile özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanması gerektiği özellikle göz önünde bulundurulmalıdır. Dosyadaki yazılara, bilgi ve belgelere göre fer'i müdahil Kurum vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekmektedir. Somut dosyada; davacı davalı işverenin yanında 2006 Haziran - 2019 Temmuz döneminde çalıştığının tespitini talep etmiş, Mahkemece davacının davalı iş yerinde 01.11.2006-16.03.2016 tarihleri arasında iş yerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen çalışmalarına ilişkin 3423 gün sigortasız geçen çalışmalarının sigortalı sayılmasının tespitine karar verilmiştir. Davacının hizmet cetvelinde 01.10.2007-30.03.2015 tarihleri arasında 2925 sayılı Kanun'a tabi sigortalı, 01.04.2015-07.03.2016 tarihleri arasında ... iş yerinden, 16.03.2016-23.07.2019 tarihleri arasında davalı iş yerinden bildirimlerinin bulunduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece kabul edilen dönemde ... iş yerinden de bildirim olduğundan davacıya anılan iş yerinden yapılan çalışmaların iptalini talep edip etmediği sorulmalı, iptalini istemesi halinde ... davaya dahil edilmeli, bu iş yerinde çalışmasının olup olmadığı araştırılmalı, sonucuna göre iptal kararı verilmeli, aksi halde ... iş yerinden yapılan bildirimler dışlanmalıdır. O halde İlk Derece Mahkemesince yukarıda belirtilen maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 14.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.