10. Hukuk Dairesi 2024/12150 E. , 2025/9919 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi SAYISI : 2021/265 E., 2022/1580 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 9. İş Mahkemesi SAYISI : 2016/460 E., 2020/204 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı birleşen davada davalı vekili ve davalı birleşen davada davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I.DAVA 1.Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının yaşlılık aylığının, Kurumca .. sicil no.lu ... Tem. Hiz. ve Öz. Güv. Sis. Tic. Ltd. Şti., ... sicil no.lu ... ve 1335099.35 sicil no.lu .. Elekt. Elektr. Blg. Güv. Sis. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. unvanlı iş yerlerindeki çalışmalarının sahte olduğundan bahisle iptal edildiğini, 01.11.2010 – 19.06.2016 tarihleri arasında kendisine yersiz olarak ödenen 77.395,72 TL'nin adına borç kaydedildiğini ancak davacının çalışmasının fiili olduğunu ileri sürerek, yaşlılık aylığı kesilmesi ve borç tahakkuku yapılmasına yönelik Kurum işleminin iptali ile ödenmeyen aylıkların yasal faizi ile ödenmesi gerektiğinin tespiti ve borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir. 2.Birleşen İzmir 9. İş Mahkemesinin 2017/285-2017/388 E.K. sayılı dosyasında davacı Kurum vekili dava dilekçesinde özetle; davalının iptal edilen 01.11.2010 - 19.06.2016 tarihleri arasındaki dönemde yersiz ödenen aylıkları ve sağlık giderleri nedeniyle aleyhinde İzmir 20. İcra Müdürlüğünün 2016/16039 E. sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine itirazın iptali ile takibin devamına, Kurum lehine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine ve işbu dava ile İzmir 9. İş Mahkemesinin 2016/460 E. sayılı dosyasına kayden açılan dosyanın birleştirilmesine karar verilmesini istemiştir. II.CEVAP Asıl davada davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının bir kısım sigortalı çalışmalarının, denetmen raporuna istinaden fiili olarak çalışmadığının tespiti sonucu, sahte sigortalılık nedeniyle iptal edildiğini, 6100 sayılı HMK’nın 204. maddesi, 5510 sayılı Kanun ve 4857 sayılı İş Kanun'un 92/3. maddesine göre Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarınca yapılan durum tespitleri sırasında tespit edilen hususları göstermek üzere düzenlenen tutanakların aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden olduğunu, davacının iddiasını eşdeğerde yazılı belgelerle kanıtlaması gerektiğini belirterek, davanın reddini istemiştir. III.İLK DERECE MAHKEME KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile A. Asıl davanın kısmen kabulü ile .. T.C. Kimlik ve 16874259 s.s. numaralı davacı ... (..)’in; 1-a) .. Elekt. Elektr. Blg. Güv. Sis. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.ye ait .. sicil sayılı iş yerinden 28.03.2010 – 02.06.2010 tarihleri arasında bildirilen 66 günlük çalışmalarının gerçek ve fiili bir çalışmaya dayanmadığı ve sigortalı çalışma iddiasının benimsenmesinin mümkün bulunmadığının tespitine, b) ... ... Hiz. ve Öz. Güv. Sis. Tic. Ltd. Şti.ye ait .. sicil sayılı iş yerinden 03.05.2005 – 20.05.2009 tarihleri arasında bildirilen 1428 gün ve 13.06.2009 – 31.01.2010 tarihleri arasında bildirilen 228 günlük çalışmalarının fiili olduğu ve iptaline mahal bulunmadığının tespitine, c) ...’e ait 1361194.35 sicil sayılı iş yerinde 04.02.2010 – 28.02.2010 tarihleri arasında bildirilen 25 günlük çalışmalarının fiili olduğu ve iptaline mahal bulunmadığının tespitine, 2- 506 sayılı Kanun'un 4759 sayılı Kanun ile değişik geçici 81/B-e maddesinde öngörülen en az 5225 gün M.Y.Ö. sigortaları primi ödemiş olma şartını yerine getiremediğinden, yaşlılık aylığının iptaline dair Kurum işleminin iptaline, haksız ve hukuka aykırı olarak kesilen yaşlılık aylığının ödeme tarihlerinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı Kurumdan tahsiline ve davalı Kuruma borçlu olmadığına dair tespit talebine ilişkin davanın reddine, B. Birleşen davanın kabulü ile 1. İzmir 20. İcra Müdürlüğünün 2016/16039 sayılı icra dosyasına vaki itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden devamına, 2. Asıl alacak üzerinden hesaplanacak %20 icra inkar tazminatının davalı ...'dan alınarak davacı Kuruma verilmesine karar verilmiştir. IV.İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı birleşen davalı vekili ve davalı birleşen davacı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamına göre, davacı ...'un, 29.02.2016 tarih 2016/ÜB-11 sayılı denetmen raporundaki tespitlerin aksine, .. Elekt. Elektr. Blg. Güv. Sis. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. adına tescilli .. sicil sayılı iş yerinden bildirilen 28.03.2010 – 02.06.2010 tarihleri arasında 66 gün hizmetlerin gerçek ve fiili olduğunun ispat edilemediği, 15.11.2017 tarih ve 2017/ELA-092 sayılı denetmen raporundaki tespitlerin aksine, .. Tem. Hiz. ve Öz. Güv. Sis. Tic. Ltd. Şti. adına tescilli .. sicil sayılı iş yerinden 01.01.2008 – 20.05.2009 tarihleri arasında 480 gün ve 13.06.2009 – 31.01.2010 tarihleri arasında 228 gün olmak üzere toplam 708 gün ve anılan şirket adına tescilli .. sicil sayılı iş yerinden 14.07.2010 – 01.09.2010 tarihleri arasında 49 gün bildirilen hizmetlerin gerçek ve fiili olduğunun ispat edilemediği, 15.11.2017 tarih ve 2017/ELA-092 sayılı denetmen raporunda 2008 yılı öncesine ilişkin .. Tem. Hiz. ve Öz. Güv. Sis. Tic. Ltd. Şti.'nin faal olmadığına, davacı ...'un fiili ve gerçek çalışmasının bulunmadığına ilişkin somut bir tespit ve kanaat bulunmadığı değerlendirildiğinde, davacı ...'un .. Tem. Hiz. ve Öz. Güv. Sis. Tic. Ltd. Şti. adına tescilli 1173247.35 sicil sayılı iş yerinden 03.05.2005 - 31.12.2007 tarihleri arasındaki 929 gün bildirilen hizmetlerinin gerçek ve fiili olduğu, davalı SGK Başkanlığı tarafından anılan hizmetlerin iptalinin yerinde olmadığı, davacı ...'un ... adına tescilli 1361194.35 sicil sayılı iş yerinden 04.02.2010 – 28.02.2010 tarihleri arasında 25 gün bildirilen hizmetlerinin ve A....Tur. Tic. Ltd. Şti. adına tescilli 1294886.35 sicil sayılı iş yerinden 02.09.2010 – 26.10.2010 tarihleri arasında 55 gün bildirilen hizmetlerinin, davalı SGK Başkanlığı tarafından iptal edilmediği, kontrol kaydı konulması gerekçelerinde davacının çalışmalarının gerçek ve fiili olmadığına ilişkin somut tespitler bulunmadığı değerlendirildiğinde, 506 sayılı Kanun'un geçici 81. maddesinin C/b-d bendinde uyarınca, 15 yıllık sigortalılık süresi, 58 yaşını doldurma ve 3600 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödeme şartlarının, 58 yaşın ikmal tarihi olan 10.02.2022 tarihinde yargılama aşamasında gerçekleştiği dikkate alınmadan, İlk Derece Mahkemesi tarafından karar verilmesi isabetsiz olduğundan, belirtilen hatanın giderilmesi ise yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden; HMK 353/1-b.2 maddesi uyarınca belirlenen aykırılık düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek suretiyle, A-) 1- Asıl dava davacısı/birleşen dava davalısı ... vekilinin birleşen davaya ilişkin istinaf isteminin reddine, 2- Asıl dava davacısı/birleşen dava davalısı ... vekili ile SGK Başkanlığı vekilinin asıl davaya ilişkin istinaf taleplerinin kısmen kabulüyle; İzmir 9. İş Mahkemesinin, 15.10.2020 tarihli, 2016/460 E., 2020/204 K. sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi uyarınca kaldırılmasına, B-) 1- Asıl davanın kısmen kabulü ile .. T.C. kimlik ve 16874259 s.s. numaralı davacı ... (..)’in; a) .. Elekt. Elektr. Blg. Güv. Sis. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.ye ait 1335099.35 sicil sayılı iş yerinden 28.03.2010 – 02.06.2010 tarihleri arasında bildirilen 66 günlük çalışmalarının gerçek ve fiili bir çalışmaya dayanmadığı ve sigortalı çalışma iddiasının benimsenmesinin mümkün bulunmadığının tespitine, b) ... Tem. Hiz. ve Öz. Güv. Sis. Tic. Ltd. Şti.ye ait 1173247.35 sicil sayılı iş yerinden 3.5.2005 – 31.12.2007 tarihleri arasında bildirilen 929 gün hizmetinin fiili ve gerçek olduğunun tespitine, aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline, ... Tem. Hiz. ve Öz. Güv. Sis. Tic. Ltd. Şti.ye ait 1173247.35 sicil sayılı iş yerinden 01.01.2008 – 20.05.2009 ve 13.06.2009 – 31.01.2010 tarihleri arasındaki bildirimler ile anılan şirket adına tescilli 1305197.35 sicil sayılı işyerinden 14.07.2010 – 01.09.2010 tarihleri arasındaki bildirimlere yönelik istemlerin reddine, c) ...’e ait 1361194.35 sicil sayılı işyerinde 04.02.2010 – 28.02.2010 tarihleri arasında bildirilen 25 günlük çalışmalarının fiili olduğu ve iptaline mahal bulunmadığının tespitine, d) 506 sayılı Kanun'un 4759 sayılı Kanun ile değişik geçici 81/B-e maddesinde öngörülen en az 5225 gün M.Y.Ö. sigortaları primi ödemiş olma şartını yerine getiremediğinden, yaşlılık aylığının iptaline dair Kurum işleminin iptaline, haksız ve hukuka aykırı olarak kesilen yaşlılık aylığının ödeme tarihlerinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı Kurumdan tahsiline ve davalı Kuruma borçlu olmadığına dair tespit talebine ilişkin istemin reddine, e) 10.02.2022 tarihini takip eden ay başı olan 01.03.2022 tarihinden itibaren 506 sayılı Kanun'un 4759 sayılı Kanun ile değişik geçici 81/C-b-d maddesi uyarınca yaşlılık aylığına hak kazandığının ve ödenmeyen yaşlılık aylıklarının 5510 sayılı Kanun'un 42. maddesi uyarınca 01.05.2022 tarihinden itibaren her bir aylığa hak ediş tarihinden işleyecek yasal faizi ile ödenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir. V.TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı birleşen davada davalı vekili ve davalı birleşen davada davacı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır. B. Temyiz Sebepleri 1.Davacı birleşen davada davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; kararın eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olduğunu, davacının çalışmalarının eylemli ve gerçek olduğunun tanık beyanları ve dosya kapsamında toplanan delillerle sabit olduğunu belirterek, usul ve yasaya aykırı verilen kararın bozulmasını istemiştir. 2.Davalı birleşen davada davacı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; yargılama sırasında Kurum denetmenlerince düzenlenen raporların aksini ispata elverişli resmi yazılı bilgi ve belgenin dosyaya sunulamadığını, soyut tanık anlatımlarına itibar edilerek yanılgılı değerlendirmeyle karar verildiğini, aylık bağlama koşullarının dava tarihi itibariyle mevcut olmadığı durumlarda Kurum yönünden temerrüdün oluşmadığından bahisle, 5510 sayılı Kanun'un 42. maddesinin somut olayda kıyasen uygulanmasının mümkün olmadığını belirterek, kararın bozulmasını istemiştir. C. Değerlendirme ve Sonuç Uyuşmazlık, asıl davada, sahte sigortalılık nedeniyle bir kısım hizmetlerin fiili olmadığından bahisle iptali suretiyle yaşlılık aylığının kesilerek borç tahakkuk ettirilen Kurum işleminin iptali ile aylığın yeniden bağlanmasına, kesilen yaşlılık aylıklarının yasal faiziyle tahsiline ve borçlu olmadığının tespitine, birleşen davada ise itirazın iptaline ilişkindir. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgiliye yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 17.06.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi. SUCCESS ADALET_SUCCESS İşlem başarıyla gerçekleştirildi! İşlem başarıyla gerçekleştirildi! 00a0fd0b9dac472c 652d6b53745b392a