10. Hukuk Dairesi 2023/12542 E. , 2025/8105 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/75 E., 2023/1691 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 5. İş Mahkemesi SAYISI : 2021/295 E., 2022/470 K. Taraflar arasındaki prim teşvik hükümleri uygulanarak fazla ödemelerin iadesi davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I.DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin ... Mahallesi ... Cami Meydanında ... Bahçesi işletmesi işini yaptığı, bu süre zarfında davalı SGK Başkanlığı’na bağlı İzmit SGM’de .... iş yeri sicil numarası ile dosya açtırdığı ve bu iş yeri sicil numarası üzerinden istihdam ettiği işçilere ilişkin sigorta primlerini ödediği, şirketin çay bahçesini işlettiği süre zarfında yürürlükte bulunan 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 81/1. fıkrasına (ı) bendi uyarınca %5 hazine teşviğinden yararlanmak istediğinde davalı Kurumca talebinin reddedildiği, davalı idarenin şirketin 5510 sayılı Kanun'dan dolayı fazla ödediği sigorta primlerini talebi hilafına takip eden aya ilişkin sigorta prim borcundan mahsup etmemesinin 5510 sayılı Kanun'un 81. maddesine eklenen kanunî düzenlemenin sözü ve amacı ile çeliştiği, hem de davalı idare tarafından çıkarılan Genelge hükmüne aykırı davranıldığını ortaya koyduğu, şirket tarafından 5510 sayılı Kanun'un 81. maddesi uyarınca fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla 4.904,69 TL alacağın tamamına kesilme tarihlerinden itibaren kademeli uygulanacak avans faiziyle iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II.CEVAP Davalı Kurum vekili aşamalarda davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. III.İLK DERECE MAHKEME KARARI İlk Derece Mahkemesi tarafından 5510 sayılı Kanun'un 81/1-ı bendinin, 6111 sayılı Kanun'un 38. maddesi ile yapılan değişiklikle "bu bent hükümlerinin 21.04.2015 tarihli ve 5335 sayılı Kanun'un 30. maddesinin 2. fıkrası kapsamına giren kurum ve kuruluşlara ait iş yerleri ile 08.09.1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'na, 04.01.2002 tarihli 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'na ve uluslararası anlaşma hükümlerine istinaden yapılan hizmet alım ve yapım işleri ile 4734 sayılı Kanun'dan istisna olan hizmet alım ve yapım işlerine ilişkin iş yerleri ve sosyal güvenlik destek primine tabi çalışanlar ve yurt dışında çalışan sigortalılar hakkında uygulanmayacağı, hazinece karşılanan prim tutarları gelir ve kurumlar vergisi uygulamalarında gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınmayacağı" hükmü getirildiği, dolayısıyla ilgili kanunun yürürlük tarihinden sonra artık söz konusu maddenin uygulanması gerektiği, öte yandan 6111 sayılı Kanun'un geçici 8. maddesinde ise İhale Kanunu'nda yapılan değişikliklerin bu Kanunun yayın tarihine kadar ilan edildiği ve yazılı olarak duyurulmuş ihaleler hakkında uygulanmayacağı belirtildiği, dolayısıyla 6111 sayılı Kanun'un 8. maddesinde belirtilen husus İhale Kanunlarında yapılan değişikliklere ilişkin olup dava konusu somut olaya uygulanması mümkün olmadığı, bu açıklamalar ışığında iş ihaleli ve ihale makamı kamu kurumu olup, somut olaya 6111 sayılı Kanun'un geçici 8. maddesinin uygulanmasının mümkün olmadığı, bu nedenlerle 6111 sayılı Kanun'un 38. maddesi uyarınca 01.03.2011 tarihinden itibaren 5 puanlık prim indiriminden faydalanılmayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. IV.İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V.TEMYİZ A.Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesini tekrarla yeterince inceleme yapılmadığı, İzmit Büyükşehir Belediyesi ile kira sözleşmesi yapıldığı, idare tarafından kurulmuş bir hizmetin özel hukuk kişisine gördürülerek elde edilen kazancın paylaşımının söz konusu olmadığı, hizmet ve mal alımı bulunmadığı iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, prim teşvik hükümleri uygulanarak fazla ödemelerin iadesine ilişkindir. 1.Somut olayda; davacının İzmit Tepecik Mahallesi’nde bulunan, 60 metrekare kapalı alanı ve 206 metrekare açık alanı olan ... .../bahçesini, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu çerçevesinde İzmit Büyükşehir Belediyesi’nden kiraladığı, bu kapsamda 18.07.2018 tarihli Belediye Encümeni Kararı ve 10.08.2018 tarihli kira sözleşmesi ile taşınmazın kullanım hakkını elde ettiği anlaşılmaktadır. Davacı, söz konusu çay ocağı/bahçesi için 25.09.2018 tarihinde 5510 sayılı Kanun’un 81/1-ı maddesi uyarınca teşvik uygulamalarından yararlandırılması talebiyle başvuruda bulunmuş, ancak davalı ..., işin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamında ihale yoluyla kiralanmış olması gerekçesiyle bu başvuruyu reddetmiştir. Bunun üzerine davacı, eldeki dava ile teşvik hükümlerinden yararlandırılması gerektiğinin tespiti ile fark primlerin iadesin karar verilmesini talep ve dava etmiştir. 2.İlk Derece Mahkemesi tarafından Kurum işleminin yerinde olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Ne var ki; karar eksik araştırma ve incelemeye dayalıdır. 3.Davanın yasal dayanağını 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 81. maddesinin (ı) bendi oluşturmaktadır. Söz konucu bent uyarınca özel sektör işverenleri, uzun vadeli sigorta kolları olan malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarından aynı Kanun'un 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalıları çalıştırmaları halinde işverene ait prim oranının 5 (7538 sayılı Kanunla 4) puanlık kısmı Hazine tarafından karşılanmaktadır. 4.Bendin devamında anılan teşvik hükümlerinden yararlanamayacak kişiler de sayılmıştır. Bu kapsamda, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na ve uluslararası anlaşmalar uyarınca yapılan alım ve yapım işleri ile 4734 sayılı Kanun'dan istisna edilen işlere ilişkin işyerleri, Sosyal Güvenlik Mevzuatı bakımından özel düzenlemelere tabi tutularak teşvikten yararlandırılmamışlardır. 5. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na göre satış, kira, gelir, yapım karşılığı kiralama/yapım karşılığı tesis devri gibi ihaleler yapılmakta olup madde metninde açıkça bunlardan sadece alım ve yapım işleri istisna tutulmuştur. Davacının iş yerinin çay bahçesi işletmesi olduğu ve ihalenin de kiralama yani gelir ihalesi niteliğinde olduğu iddia edildiğinden tüm ihale belgeleri getirtilmek suretiyle gerekirse bilirkişi incelemesi de yapılmak suretiyle ihalenin türü ve teşvik istisnalarından sayılıp sayılmayacağı belirlenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir. 6. Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik araştırma ve inceleme neticesinde yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 13.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi. SUCCESS ADALET_SUCCESS İşlem başarıyla gerçekleştirildi! İşlem başarıyla gerçekleştirildi! 8fabd3ecda917a16 6d13e7ae4f253837