İhbar Tazminatı Nedir?
İş sözleşmesini feshetmek isteyen taraf, karşı tarafa önceden bildirimde bulunmak zorundadır. Bu bildirim süresine ihbar öneli denir. Önele uymadan fesih yapan taraf, önel süresine ait ücret tutarını karşı tarafa ihbar tazminatı olarak öder. Yükümlülük karşılıklıdır: işveren önel vermeden çıkarırsa işçiye, işçi önel vermeden ayrılırsa işverene öder.
İhbar Öneli Tablosu (4857 m.17)
| Kıdem Süresi | İhbar Öneli | Gün |
|---|---|---|
| 6 aydan az | 2 hafta | 14 gün |
| 6 ay – 1,5 yıl | 4 hafta | 28 gün |
| 1,5 yıl – 3 yıl | 6 hafta | 42 gün |
| 3 yıl ve üzeri | 8 hafta | 56 gün |
Bu süreler asgaridir; sözleşmeyle artırılabilir, azaltılamaz (m.17/3). Kıdem 3 yılı ne kadar aşarsa aşsın önel 8 haftada sabitlenir.
İhbar Tazminatı ile Kıdem Tazminatı Farkı
| Kıdem Tazminatı | İhbar Tazminatı | |
|---|---|---|
| En az 1 yıl çalışma şartı | Var | Yok |
| Tavan uygulaması | Var | Yok |
| Gelir vergisi | İstisna (GVK m.25/7) | Kesilir |
| Damga vergisi | Kesilir | Kesilir |
| Hesap esası | Her tam yıl için 1 brüt ücret | Kıdeme göre 2-8 haftalık ücret |
Sık Sorulan Sorular
İhbar tazminatı ne kadar, kaç haftalık ücret ödenir?
4857 sayılı İş Kanunu madde 17'ye göre ihbar öneli kıdeme bağlıdır: 6 aydan az çalışmada 2 hafta, 6 ay ile 1,5 yıl arasında 4 hafta, 1,5 yıl ile 3 yıl arasında 6 hafta, 3 yıldan fazla çalışmada 8 haftadır. İhbar tazminatı bu süreye karşılık gelen giydirilmiş brüt ücret tutarıdır. Süreler asgari olup sözleşmeyle artırılabilir, azaltılamaz.
İhbar tazminatında kıdem tavanı uygulanır mı?
Hayır. Kıdem tazminatı tavanı 1475 sayılı İş Kanunu madde 14 uyarınca yalnızca kıdem tazminatına özgüdür. İhbar tazminatı bu tavana tabi değildir; ücret tavanın üzerinde olsa bile hesap işçinin gerçek giydirilmiş brüt ücreti üzerinden yapılır.
İhbar tazminatından hangi vergiler kesilir?
İhbar tazminatından hem gelir vergisi hem damga vergisi kesilir. Damga vergisi binde 7,59 oranındadır. Kıdem tazminatı Gelir Vergisi Kanunu madde 25/7 uyarınca gelir vergisinden istisnadır; ihbar tazminatı için böyle bir istisna yoktur. Kesilecek gelir vergisi işçinin yıl içindeki kümülatif vergi matrahına bağlı olduğundan tek bir ücret bilgisinden hesaplanamaz.
İstifa eden işçi ihbar tazminatı alabilir mi?
Hayır. İhbar tazminatı, önele uymadan fesih yapan tarafın karşı tarafa ödediği tazminattır. Önel vermeden istifa eden işçi ihbar tazminatı alamaz; aksine işverene ihbar tazminatı ödemekle yükümlü olabilir. İşveren önel vermeden çıkarmışsa tazminat işçiye ödenir.
Haklı nedenle fesihte ihbar tazminatı doğar mı?
Hayır. 4857 sayılı Kanun madde 24 ve 25 kapsamındaki haklı nedenle derhal fesih hallerinde önel verme yükümlülüğü bulunmadığından ihbar tazminatı doğmaz. İhbar tazminatı yalnızca madde 17'deki süreli fesihte, önele uyulmaması halinde gündeme gelir.
İhbar tazminatı ile kıdem tazminatı arasındaki fark nedir?
Kıdem tazminatı en az 1 yıl çalışma şartına bağlıdır, tavana tabidir ve gelir vergisinden istisnadır. İhbar tazminatında 1 yıl şartı yoktur, tavan uygulanmaz ve gelir vergisi kesilir. Kıdem tazminatı çalışılan her tam yıl için bir brüt ücret, ihbar tazminatı ise kıdeme göre belirlenen 2-8 haftalık ücret tutarındadır. İkisi birbirinin alternatifi değildir, koşulları varsa birlikte istenebilir.
İlgili hesaplamalar
- Kıdem tazminatı hesaplama — koşulları varsa ihbar tazminatıyla birlikte istenir.
- Fazla mesai hesaplama — 45 saati aşan çalışmanın %50 zamlı karşılığı.
Bu içerik SmartHukuk editöryal ekibi tarafından hazırlanmıştır ve genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Oranlar ve mevzuat zamanla değişebilir; resmi işlem öncesi güncel mevzuatı teyit edip yetkili bir avukata danışın.