Yargıtay 8. Hukuk Dairesi 2024/1027 E., 2025/3653 K. (12.05.2025) – Tapu

8. Hukuk Dairesi 2024/1027 E. , 2025/3653 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2020/552 E., 2022/27 K. KARAR : Davanın kısmen kabulüne Taraflar arasında görülen tapusuz taşınmazın tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiş olup, kararın davalılar Hazine, ...Büyükşehir Belediye Başkanlığı ve ... vekilleri tarafından ayrı ayrı temyiz edilmesi üzerine, dosya incelendi, gereği düşünüldü: K A R A R Çekişmeli taşınmazın bulunduğu...ili, ...Mahallesinde kadastro çalışmalarının 04.09.1971 tarihinde başlayıp, 11.03.1972 tarihinde bittiği ve askı ilanına çıktığı 12.04.1972 tarihinde kesinleştiği, taşınmazın kullanıcısı bulunmayan çalılık veya hali arazi niteliğindeki yerlerden olduğundan tescil harici bırakıldığı anlaşılmıştır. Davacı vekili dava dilekçesinde; ... Mahallesi ...mevkii ... pafta, 486 parsel sayılı taşınmazı 1972 ylında yapılıp kesinleşen tapulama tespiti sırasında her nasılsa davalı Hazine adına tescil edildiğini, 2013 yılında da 6292 sayılı Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi ile Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun gereği bu parselin ifraz edilerek 13.799,45 metrekarelik kısmının 542 parsel olarak 2/B satış işlemiyle maliki olduğunu, ifraz sonucu oluşan 543 parselin ise Hazine adına bırakıldığını, dilekçe ekindeki krokilerde de belirtildiği üzere bu parselin bitişindeği 7.000 metrekarelik alan ile yine 5.700 metrekarelik bölümler bir bütün olarak miras yolu ile müvekkiline intikal ettiğini, müvekkilinin zilyetliğinin, intikalen ve taksimen malik sıfatıyla 20 yılın çok üzerinde olduğunu, tescile konu edilen (A) ve (B) harflariyle işaretli kısmın kesinlikle zamanaşımına engel halinin olmadığından olağanüstü kazandarıcı zaman aşımı nedeniyle müvekkili adına tapuya tescilini istemiş, davalılar davanın reddini savunmuşlardır. Dava, tapusuz taşınmazın tescili istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; dava konusu taşınmaz üzerinde dava tarihi olan 18.11.2014 tarihinde davacının 40 yıldan fazla eklemeli zilyetliğinin bulunduğu, davacı yönünden olağanüstü zamanaşımı yolu ile tescil koşullarının teknik bilirkişi raporunda (A), (B), (C), harfi ile işaretli alanlar yönünden oluştuğu anlaşılmakla bu kısım yönünden davacının davasının kabulü ile (E) harfi ile işaretli alanın orman sınırları içerisinde kalması nedeniyle bu kısım yönünden davacının davasının reddine karar verilmiş, kararın davalılar Hazine ve ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesince; davanın Hazine ve ... hasım gösterilerek açıldığı, ne var ki; karar tarihinden önce yürürlüğe giren 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun hükümleri uyarınca...Büyükşehir Belediye Başkanlığı Başkanlığının da ilgili kamu tüzel kişiliği olması nedeniyle davada taraf olması gerektiği, öncelikle davacıya, ...Büyükşehir Belediye Başkanlığı Başkanlığına da davayı yöneltmesi için süre ve imkan tanınması, bu şekilde taraf teşkilinin sağlanması halinde, dahili davalıdan savunma ve delilleri sorulmalı, bildirdiği takdirde delilleri toplanmalı ve bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi için kararın bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davacı tarafça eklemeli zilyetlik yoluyla uzun yıllardan beri taşınmazın ekonomik amaca uygun olarak zilyet edildiği, taşınmazın bulunduğu yörede kadastro çalışmalarının 1972 yılında kesinleştiği, o tarihten bu yana davacı ve murisi tarafından çekişmesiz ve aralıksız olarak kullanıldığı, dava tarihi itibarıyla taşınmazın tarımsal faaliyete ve dolayısıyla özel mülkiyete elverişli halde bulunduğu, imar ihyasının dava tarihinden en az 20 yıl önce başlayıp dava tarihi itibarıyla da sonuçlanmış olduğu, Mahkemece bozma öncesi verilen ilk kararın davalılar tarafından temyiz edilmiş olması sebebiyle davalıların usuli kazanılmış haklarının bulunduğu kanaatiyle davanın kısmen kabulüne, ... Mahallesinde bulunan teknik bilirkişiler Nebi Yıldırım ve Yılmaz Akköse'nin 03.06.2012 tarihli ifrazlı kroki ekli raporunda (A) harfi ile işaretli kırmızı ile taralı 7.478,04 metrekarelik alanın, (B) harfi ile işaretli kırmızı ile taralı 710,60 metrekarelik alanın ve (C) harfi ile işaretli kırmızı ile taralı 899,82 metrekarelik alanın davacı adına tapuya kayıt ve tesciline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, karar davalılar Hazine, ...Büyükşehir Belediye Başkanlığı ve ... vekilleri tarafından ayrı ayrı temyiz edilmiştir. İlk Derece Mahkemesince, Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin bozma ilamına uyulmuş ve yazılı şekilde karar verilmiş ise de; dosya içerisindeki belgelerden orman tahdidinin yapılıp yapılmadığı belirlenemediği gibi, orman mühendisi ile jeodezi ve fotogrametri bilirkişilerinden hüküm kurmaya ve denetime elverişli rapor alınmaksızın davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmesi usul ve kanuna uygun bulunmamaktadır. Şöyle ki; Mahkemece çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede orman tahdidi yapılıp yapılmadığı araştırılmalı, orman tahdidinin yapıldığının anlaşılması durumunda orman tahdidine ilişkin işe başlama, çalışma, işi bitirme ve sonuçlarının askı ilan tutanakları ile taşınmazın bulunduğu yeri orman tahdit sınır noktalarıyla birlikte gösterir onaylı orman tahdit harita örneği dosyaya getirtilerek, orman tahdidinin yapılmadığının anlaşılması durumunda ise; Mahkemece, yöreye ait en eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğraflarının tamamı ile varsa amenajman planı ve komşu parsellere ait kadastro tutanakları, tutanaklar kesinleşmiş ise tapu kayıt örnekleri ve tapu kayıtları Mahkeme kararı sonucu oluşmuş ise mahkeme karar örnekleri ilgili yerlerden getirtilip, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan aynı köyde ve komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek ayrı ayrı 3’er kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman mühendisleri arasından seçilecek bir orman mühendisi bilirkişi, bir ziraat mühendisi bilirkişi, bir fen elemanı ve bir jeodezi ve fotogrametri mühendisi aracılığıyla yeniden keşif yapılmalıdır. Keşifte getirtilen belgeler çekişmeli taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; 3116, 4785 ve 5658 sayılı Kanunlar karşısındaki durumu saptanmalı; zilyetlikle veya hukuki değeri kalmamış olan tapu kayıtlarıyla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; keşifte, hakim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli; yukarıda değinilen diğer belgeler fen, jeodezi ve fotogrametri ile uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; orijinal-renkli (renkli fotokopi) hava fotoğrafları ve memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de hava fotoğrafları ve memleket haritası ölçeğine (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) denetime elverişli olacak şekilde çevrildikten sonra komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle çekişmeli taşınmaz, çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmeli; taşınmazın gerçek eğimi klizimetre aletiyle ölçülerek memleket haritalarındaki münhanilerden (yükseklik eğrilerinden) de faydalanılmak suretiyle belirlenmeli; stereoskopik hava fotoğraflarının stereoskop vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak, temyize konu taşınmazın niteliği ve kullanım durumu ile tasarruf sınırlarını belirgin olarak görünüp görünmediği belirlenmeli, taşınmazın üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranı ile taşınmazın imar-ihyaya konu olup olmadığını, olmuş ise imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığını ve imar-ihyanın hangi tarihte tamamlandığını, taşınmazın ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığını ve dava konusu taşınmazın 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 17/2. maddesinde belirtilen orman içi açıklık vasfında olup olmadığını belirten müşterek imzalı, tereddüte mahal bırakmayacak şekilde, yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli ve dosyadaki belgeler ile karşılaştırıldığında denetime elverişli rapor alınmalıdır. Ayrıca keşifte dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklardan, taşınmazların öncesinin ne olduğu, kim veya kimler tarafından, hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldığı, imar-ihya gerektiren yerlerden olup olmadığı, böyle yerlerden ise imar-ihyaya konu edilip edilmediği ve edilmiş ise imar-ihyasının hangi tarihte tamamlandığı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, komşu parsellerin tutanak ve dayanakları uygulanmalı; dava konusu taşınmazları sınır olarak nasıl nitelendirdikleri araştırılmalı; yerel bilirkişiler ve tanıkların sözleri arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak giderilmeye çalışılmalı; ziraat bilirkişisinden taşınmazın evveliyatını, toprak yapısını, niteliğini ve zilyetlikle mülk edinilebilecek yerlerden olup olmadığını, komşu taşınmazlarla karşılaştırmalı şekilde açıklayan, bilimsel esaslara ve somut verilere dayalı, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; fen bilirkişisinden ise, keşfi takibe ve denetlemeye olanak verir rapor ve kroki alınmalı, tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca, adına tescil kararı verilecek kişi ya da kişiler ile diğer mirasçılar ve onların miras bırakanları adına aynı çalışma alanı içerisinde kayıtsız ve belgesizden başkaca taşınmaz mal tesbit ya da tescil edilip edilmediği tapu müdürlüğü ve ilgili kadastro müdürlüğü ile hukuk mahkemeleri yazı işleri müdürlüğünden sorulup, aynı Kanunun 03.07.2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile değiştirilen 14/2. maddesi hükmü gözetilerek sulu ve susuz olarak kazanılmış toprak miktarı belirlenip, Kanunun getirdiği sınırlamanın aşılıp aşılmadığı saptanarak, toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip, ulaşılacak sonuca göre bir hüküm kurulmalıdır. Mahkemece bu hususlar gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir. S O N U Ç : Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davalılar Hazine, ...Büyükşehir Belediye Başkanlığı ve ... vekillerinin temyiz itirazları yerinde görüldüğünden kabulü ile kararın 6100 sayılı Kanun'un Geçici 3. maddesi yollaması ile 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, İstek halinde peşin harcın temyiz eden...Büyükşehir Belediye Başkanlığı ve ...'na ayrı ayrı iadesine, 1086 sayılı Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 12.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi. SUCCESS ADALET_SUCCESS İşlem başarıyla gerçekleştirildi! İşlem başarıyla gerçekleştirildi! ecacb5879e9ae73b 2c38da95ed2383e9