7. Hukuk Dairesi 2025/2385 E. , 2025/3234 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/222 E., 2024/374 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Niksar 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/40 E., 2023/212 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .... ilçesi, .... Köyü, ... ada ... sayılı mera parseline davalıların tecavüzde bulunduklarını, meraların Devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğunu, davalıların bu taşınmaz üzerine bina inşa ettiklerini belirterek dava konusu taşınmaza davalıların yaptıkları haksız müdahalenin men'ine ve yapılan inşaatın kâl'ine, bozulan meranın eski hâle getirme bedelinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP Davalı ... cevap dilekçesinde; açılan davayı kabul etmediğini, bu yerin kendisine dedesinden kaldığını, kendisinin de hayvancılık ve çiftçilik işi ile uğraştığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı ile davanın kabulü ile ... ada ... sayılı mera parseline fen bilirkişi raporunda A, B ve C harfleri ile gösterilen yapılar yönünden müdahalenin men’i ile söz konusu yapıların kâl’ine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 12.02.2024 tarihli kararı ile davalı ...’in istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Bölge Adliye Mahkemesin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... temyiz isteminde bulunmuştur. Davalı ... temyiz dilekçesinde; 1. Bölge Adliye Mahkemesince verilmiş olan kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının müvekkili men ettiği alanın, her ne kadar mera olarak belirlenmiş olsa da, yıllardır zilyetliklerinde olduğunu, köylünün tamamının mera denilen yaylada, hayvancılıkla uğraştığı için bu yayla evlerini yaptığını ve kullandığını, 2. Dava konusu evin kendisine dedesinden kaldığını, 100 yılı aşkın süredir kendilerinin kullandığı bir ev olduğunu, yerleşme, mülk edinme amacıyla yapılmış bir ev olmadığını, yaylaya zarar vermediğini, 3. Öncesinde ahşap olan ev, zamanla çöktüğü ve zarar gördüğü için tadilat yapıldığını ve modern yapıya uydurulduğunu, aradan 100 yılı aşkın zaman geçmesine rağmen böyle bir davanın açılmasının köylüyü mağdur ettiğini, önce dedesinin, sonra babası sonra da kendisinin bu yeri kullandığını, zamanaşımı itirazının olduğunu, 4. Dava konusu eve yönelik yapı kayıt belgesinin bulunduğunu, yine eve elektrik bağlattırdığını, dava konusu yerde hayvancılık yapıldığından sadece yazları kullanıldığını, kışın terk edildiğini, kendisinin 87 yaşında ve şehit babası olduğunu, trafik kazası geçirdiği için hareket kabiliyetinin kısıtlı olduğunu, yaylaya bu nedenle yazları sadece birkaç günlüğüne çıktığını, 5. Evin devamlılık arz etmeyen, geçici ve hafif nitelikte bir yapı olduğunu ve bilirkişi raporlarının bu konuda hatalı olduğunu, raporların Mahkemeyi yanılttığını, 6. Ayrıca; bilirkişiler tarafından yapı ve zemin bedelinin oldukça yüksek hesaplandığını, bu bedel üzerinden harç ve yargılama giderlerinin hesaplanmasının da mağduriyetine sebep olduğunu, bu nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması gerektiğini ileri sürmektedir. B. Değerlendirme ve Gerekçe 1. Dava, meraya el atmanın önlenmesi ve kâl istemine ilişkindir. 2. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı ...’in aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir. 3. Davalı ...’in İlk Derece Mahkemesince hesaplanan harca ilişkin temyiz itirazlarına gelince; Meraların kuru mülkiyeti Hazineye, yararlanma hakkı köy ve belediyelere aittir. Meradan yararlanma hakkı olan köy ve belediyeler yoksun kaldıkları yararlanma nedeniyle haksız el atmanın kaldırılmasını, hayvanlarının yararlanamaması sebebiyle ot bedelini, mülkiyet hakkı sahibi olan Hazine ise, haksız el atmanın giderilmesi ve bunun dışında 4342 sayılı Mera Kanunu'nun 4/4 hükmüne dayanarak meralarda meydana gelen tahribat sebebiyle eski hâle getirme masraflarının tahsilini haksız eylem sahibinden isteyebilir. Başka bir ifade ile köy ve belediyelerin eski hâle getirme masraflarını, Hazinenin de ot bedelinin tahsilini talep etmesine olanak yoktur. Mera, yayla, kışlak niteliğindeki taşınmazlar kamunun yararlanmasına tahsis edilmiş olup alım satıma konu olamayacağından bu tür taşınmazlarla ilgili davalar maktu harca tâbidir. Her ne kadar İlk Derece Mahkemesince, davalılar tarafından dava konusu mera parsellerinin belli bir kısmını tel örgü ile çevirerek, kalıcı nitelikte yapılar inşa etmek suretiyle el atıldığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamakta ise de; İlk Derece Mahkemesince, karar tarihine göre maktu harca hükmedilmesi gerekirken nispi karar ilâm harcına hükmedilmesi doğru görülmemiş olup bozmayı gerektirmiştir. 4. Ne var ki, anılan husus kararın bozulmasını gerektirmiş ise de; yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/2 hükmü gereğince temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesinin hüküm sonucunun aşağıdaki şekilde düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.
VI. KARAR 1. Yukarıda (V.B.2.) numaralı bentte açıklanan sebeplerle davalı ...’in sair temyiz itirazlarının reddine, 2. Yukarıda (V.B.3.) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ...’in temyiz itirazlarının kabulü ile Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesinin 12.02.2024 tarihli ve 2024/222 Esas, 2024/374 Karar sayılı ilâmının KALDIRILMASINA, 2. 6100 sayılı Kanun'un 370/2 hükmü gereğince İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm sonucunun 2. bendinde yer alan "Alınması gerekli 45.391,85 TL nisbi karar harcının; 17.421,40-TL'sinin davalı ...'den , 15.233,50-TL'sinin davalı ...'dan 12.736,95-TL'sinin davalı ...'dan alınarak hazineye gelir kaydına," ibaresinin çıkarılarak yerine "Alınması gerekli 179,90 TL maktu karar harcının davalılar ..., ... mirasçıları ve ...’dan eşit oranda tahsili ile Hazineye irat kaydına" cümlesinin yazılmasına, hükmün DÜZELTİLMİŞ ve DEĞİŞTİRİLMİŞ bu şekli ile ONANMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin ilgili Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,24.06.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.