7. Hukuk Dairesi 2024/3103 E. , 2025/1668 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/1000 E., 2024/1195 K. DAVALILAR : ... vd. İLK DERECE MAHKEMESİ: Tokat 2. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/163 E., 2023/683 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı tarafından muris ... hakkında icra takibi başlatıldığını, murisin ölümü üzerine mirasçılarına karşı ödeme emri tebliğ edildiğini, fakat mirasçı davalılar tarafından Tokat Sulh Hukuk Mahkemesinin 20.12.2021 tarih ve 2021/2958 Esas, 2021/2872 Karar sayılı ilamı ile mirasın reddedildiğini, reddin süresinde yapılmadığını, davalılar tarafından davacıyı zarara uğratma kastıyla hareket edildiğini, murisin terekesinin borca batık olmadığını, tereke işlemlerine karışan mirasçının mirası reddedemeyeceğini ileri sürerek mirasın reddinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP Davalılar davaya cevap vermemişlerdir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalılar tarafından muris ...'in mirasının 20.12.2021 tarihinde reddedildiği, iş bu davanın 13.12.2022 tarihinde açıldığı, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 617. maddesinde belirtilen 6 aylık süre içerisinde açılmadığı, hakdüşürücü sürenin dolduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; İlk Derece Mahkemesi kararının vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalılar tarafından mirasın yasal süre olan 3 ay içinde reddedilmediğini, hükmen reddin mesnetsiz olduğunu, terekenin borca batık olduğunun tespitinin gerektiğini, davalılarca davacıya zarar verme kastıyla hareket edildiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, 4721 sayılı Kanun'un 618. maddesinde düzenlenen mirasın reddinin iptali istemine ilişkindir. 4721 sayılı Kanun'un "Ret halinde sorumluluk" başlıklı 618.maddesi "Ödemeden âciz bir mirasbırakanın mirasını reddeden mirasçılar, onun alacaklılarına karşı, ölümünden önceki beş yıl içinde ondan almış oldukları ve mirasın paylaşılmasında geri vermekle yükümlü olacakları değer ölçüsünde sorumlu olurlar. " şeklinde düzenlenmiştir. Dosya kapsamı ve incelenen belgelerden, davacının davalıların murisi ...'in alacaklısı olduğu anlaşılmaktadır. 4721 sayılı Kanun'un 618. maddesi ile kanun koyucu tarafından murisin alacaklılarına, mirasçıların mirası ret hakkından mahrum olduklarının tespiti davası açma imkanı tanınmıştır. Murisin alacaklılarının korunması, belirtilen koşulların gerçekleşmesine bağlıdır. Bunun için miras açılmış olmalı, ödemeden aciz bir muris bulunmalı ve miras süresinde reddedilmelidir. Reddeden mirasçıya kazandırma yapılmış olmalıdır. Mirasın kayıtsız şartsız reddi kararının iptali davası tüm mirasçılara yöneltilmelidir. Bu konuda açılacak dava herhangi bir süreye tabi değildir. Murisin ödemeden aczi açıkça belli olabileceği gibi resmen tespit edilmiş de olabilir. Borç, mirasbırakana ait olmalıdır. Murisin ödemeden aczi her türlü delille ispatlanabilir. İspat yükü davacıdadır. Murisin sağlığında yapmış olduğu mirasla ilgili kazandırmalar ve paylaştırmalar, terekenin ölüm anındaki durumuna göre değerlendirilir. Somut olayda davacının borçlusu, murisin mirasçısı veya mirasçıları olmayıp murisin kendisi olduğundan, bu dava türünde 4721 sayılı Kanun'un 617. maddesinde belirtilen altı aylık hak düşürücü sürenin uygulanması mümkün değildir. O halde Mahkemece, işin esasının incelenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, 4721 sayılı Kanun'un 617/1 maddesinde belirtilen hakdüşürücü sürenin geçtiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmediğinden Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Yukarıda açıklanan nedenlerle İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 26.03.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.