6. Hukuk Dairesi 2024/237 E. , 2025/1873 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi SAYISI : 2020/1355 E., 2023/1186 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 16. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2015/279 E., 2020/47 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl davada davalı/birleşen davalarda davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.
I. DAVA 1. Asıl davada davacı vekili; dava dışı ... San. Tic. Ltd. Şti. ile davalı idare arasında İstanbul İli, ... İlçesi... Anadolu İmam Hatip Lisesi Yapım İşi sözleşmesi imzalandığını, dava dışı yüklenici ... şirketinin bu sözleşme dolayısıyla davalı nezdinde doğmuş ve/veya doğacak alacaklarının 10.000.000,00 TL’lik kısmını, müvekkili şirketin temlik aldığını, davalının “uygunluk ve olur” yazısı ile temlike olur verdiğini, ancak davalı kurum nezdinde ...’nın doğmuş hakedişleri olmasına ve hakediş raporlarının da onaylanmasına rağmen müvekkili şirkete ödeme yapılmadığını, davalı ile defalarca iletişime geçen müvekkilinin kalan bakiyenin ödenmesini talep ettiğini ancak dava dışı ... şirketinin fatura tanzim etmediğinden bahisle hak edişi olmadığının belirtildiğini, ancak onaylanmış 5 no'lu hakediş raporunda da görüleceği üzere esasında son olarak 5 no'lu hakediş raporunun düzenlendiğini, bu raporun tüm ilgililerince imzalanarak onaylandığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hak ve alacakları saklı olmak üzere; şimdilik 100.000,00 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. 2. Birleşen 2015/347 E. sayılı davada davacı idare vekili; müvekkili ile davalı yüklenici .... San. Tic. Ltd. Şti. arasında "İstanbul İli ... İlçesi, ... Anadolu İmam Hatip Lisesi Yapım İşi"nin ihalesinin 14.04.2014 tarihinde yapıldığını, sözleşmeye göre işin bitim tarihinin 08.01.2016 olarak belirlendiğini, yüklenici tarafından müvekkili idareye verilen dilekçe ile maddi aciz durumu nedeniyle bahse konu işin fesih edilmesinin talep edildiğini, inşaat alanında tamamen işlerin durmuş olduğunu, şantiyede güvenlik zafiyeti oluştuğunun tespit edildiğini,bunun üzerine 26.02.2015 tarihinde sözleşmenin feshedilerek genel hükümlere göre fesih işlemlerine başlatılmasına karar verildiğini, davalı şirkete KDV dahil 2.688.937,94 TL fazla ödeme yapıldığının belirlendiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 2.688.937,94 TL'nin ödeme tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. 3. Birleşen 2016/376 E. sayılı davada davacı idare vekili; müvekkili ile davalı yüklenici .... San. Tic. Ltd. Şti.ni arasında "İstanbul İli ... İlçesi, ... Anadolu İmam Hatip Lisesi Yapım İşi"nin ihalesinin 14.04.2014 tarihinde yapıldığını,sözleşmeye göre işin bitim tarihinin 08.01.2016 olarak belirlendiğini, yüklenici tarafından müvekkili idareye verilen dilekçe ile maddi aciz durumu nedeniyle bahse konu işin fesih edilmesinin talep edildiğini, inşaat alanında tamamen işlerin durmuş olduğunu, şantiyede güvenlik zafiyeti oluştuğunun tespit edildiğini,bunun üzerine 26.02.2015 tarihinde sözleşmenin feshedilerek genel hükümlere göre fesih işlemlerine başlatılmasına karar verildiğini, yüklenici şirket idare nezdinde doğmuş veya doğacak alacaklarından 10.000.000,00 TL'ye kadar olan kısmının davalı şirkete temlik edildiği ileri sürerek belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000,00 TL nin dava dışı yüklenici şirket ile temlik alacaklısı olan davalıdan ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP 1. Asıl davada davalı idare vekili cevap dilekçesinde; dava dışı yüklenicinin ihale bedeli olan 21.240.000,00 TL'nin inşaat imalatlarında betonarme imalatlarının %50 sinin bile tamamlanmadığı nı, müvekkili idareden alacağı olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir. 2.Birleşen 2015/347 E. sayılı davada davalı yüklenici vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin 2014 yılı Aralık başında kurum ödemelerinin sonlandırılması, 2015 yılı ödemelerinin de geç açılması sebebiyle çekli ödemelerini yapamadığını ve zora girdiğini, fesih tarihine kadar da özveri ile sözleşmesel yükümlülüklerini eksiksiz ifa ettiğini, davacı idare tarafından müvekkili firmaya fazla yapılan ve iadesi gereken bir ödeme bulunmadığını, olayın gerçek mağduru olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir. 3.Birleşen 2016/376 E. sayılı davada davalı temlik alan vekili; yüklenici ... Şirketi tarafından müvekkiline yapılan temlik nedeni ile davacının fazla ödediğini iddia etmiş olduğu kısmı müvekkilinden tahsil edebilmesinin mümkün olmadığını, davacı vekilinin temlik verene karşı ileri sürülen bütün hususların temlik alana da ileri sürülebileceği yönündeki iddiasının dayanağı olan bütün hususların, alacak taleplerini kapsamamakta olduğunu, müvekkilinin davacı kurumdan alacaklı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, bilirkişi raporu ve ek raporlara göre davalı idare tarafından davalı yükleniciye ödenmesi gereken tutarın toplam 11.411.425,26 TL olduğu, yüklenicinin tahsil ettiği bedelin ise 9.330.043,06 TL olduğu, bu durumda davalı idare tarafından davalı yükleniciye ödenmesi gereken bedelin 2.081.382,20 TL olduğu gerekçesiyle asıl davanın kabulüne birleşen davaların reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davalı/birleşen davalarda davacı idare vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Asıl davada davalı/birleşen davalarda davacı idare vekili temyiz dilekçesinde; bilirkişilerin sadece projeler üzerinden hesaplama yapmasının gerçeği ortaya çıkarmayacağının açık olduğunu, raporda bedeli tespit edilen imalat ile gerçekte yapılan imalat arasında fahiş fark bulunduğunu, bilirkişilerin, yüklenici tarafından sözleşme ve eki ihale dokümanlarına göre yapılması gereken çevre tanzimi dahil inşaat, elektrik tesisatı ve mekanik tesisatı imalâtları ve nakliyelerin toplam bedelinin KDV hariç 30.265.648.46 TL olduğunu belirttiklerini, hesaplamaların da bu bedel üzerinden yapıldığını, yüklenici ... İnş. ile İdare arasında imzalanan sözleşme bedelinin KDV hariç 21.240.000.00 TL olduğunu, dosyadaki alacak-borç ilişkisinin ancak sözleşme bedeli üzerinden hesaplanabileceğini, sözleşme dışına çıkılarak yeniden bir bedel tespit edilip, sözleşme yok sayılarak yeniden hesaplama yapılmasını kabul etmediklerine ilişkin itirazlarının mahkemece dikkate alınmadığını, bilirkişi raporunda işin gerçekleşme oranının %39.8206 olduğunun belirtildiğini, bu orana da itiraz edildiğini, diğer imalâtlarda da bilirkişilerce inşaat mahallinde tespit yapılmadığını, bilirkişi raporunda yüklenicinin tahsil ettiği bedelin 9.330.043,06 TL olduğunun belirtildiğini, mahkemece bu bedel üzerinden hüküm kurulduğunu, dosyada bulunan hakediş raporlarının bilirkişiler ve mahkeme tarafından incelenmediğini, Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinde yapım işlerinde hakedişlerin ödendiği tarihte KDV'nin 2/10'unun idarece hakedişten kesileceğinin düzenlendiğini, yine yükleniciye ödeme yapılırken KDV dışında %3 gelir vergisi ve damga vergisi kesintisi yapıldığını, dosyada da bulunan ödemeye esas 4 hakedişin toplam tutarının 9.967.634,64 TL olduğunu, bilirkişilerin hakedişlerde ödenen bedelin 9.330.043,06 TL olduğu yönündeki beyanının gerçeği yansıtmadığını, dosyada bulunan tüm bilirkişi raporlarında müvekkili idarece fazla ödeme yapıldığı sabit iken alınan son iki ek bilirkişi raporunda müvekkili idarenin 2.081.382,20 TL borçlu çıkarılmasının kabul edilemeyeceğini, daha önceki raporlar ile son iki ek rapor arasında yaklaşık 5 000.000,00 TL fark bulunduğunu, beyan ederek kararın bozulmasını talep etmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, asıl ve birleşen davalarda, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. İş sahibi İdare ile yüklenici ... Şirketi arasında, 15.07.2014 tarihinde 21.240.000,00 TL götürü bedelli “İstanbul İli, Güngören İlçesi, ... Anadolu İmam Hatip Lisesi Yapım İşi” sözleşmesi imzalanmıştır. Dosya kapsamından; sözleşmeye göre işin bitim tarihinin 08.01.2016 olarak belirlendiği, yüklenici yanca sözleşmeden kaynaklı bir kısım alacağın asıl davanın davacısı ... Faktoring A.Ş. ye temlik edildiği, yüklenici tarafından iş sahibi İdareye verilen dilekçe ile maddi acz durumu nedeniyle 4735 sayılı Kanun'un 19. ve 20. maddeleri, Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 48. maddesi ve sözleşmenin 25. maddesi gereğince bahse konu işin fesih edilmesinin talep edilmesi akabinde İdarece yapılan tespit sonrası Başkanlık Makamı'nın 27.02.2015 tarih ve 11495 sayılı Başkanlık Makam Oluru ile yüklenici ile İdare arasında imzalanan sözleşmenin feshedilerek genel hükümlere göre fesih işlemlerine başlanılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır. Mahkemece tespit bilirkişi raporu ile 06.11.2015 tarihli ilk bilirkişi raporundaki çelişkinin giderilmesi için İTÜ öğretim üyesi bilirkişilerden oluşan heyetten alınan 26.11.2016 tarihli kök raporda; yüklenicinin fesih tarihi itibariyle gerçekleştirdiği imalat bedeli toplamının 6.168.387,03 TL olarak hesap edildiği, yükleniciye ödenen bedelin gerçekleştirilen imalattan fazla olduğunun tespit edildiği, yüklenicinin haklarını temlik alan davacının davalı idareden talep edebileceği herhangi bir bedelin bulunmadığı belirtilmiş, dosyaya yeni gelen bilgilerin değerlendirilmesi için aynı heyetten yeniden ek rapor aldırılmış, ibraz edilen ek raporda; sözleşme ve bedeli kapsamında yerinde yapımı gerçekleştirilmiş olan imalatlar ve nakliyeler için fiyat farkı ve %18 KDV dahil olmak üzere 10.182.476,85 TL, sözleşme ve bedeli kapsamı dışında idarece onaylı revize iksa uygulama projesine dayalı olarak yerinde yapımı gerçekleştirilmiş olan imalatlar ve nakliyeler için %18 KDV dahil 1.228.768,41 TL olmak üzere davalı idare tarafından davalı yükleniciye ödenmesi gereken tutarın %18 KDV dahil toplam 11.411.425,26 TL olduğu, yüklenicinin tahsil ettiği bedelin 9.330.043,06 TL olması karşısında davalı İdare tarafından davalı yükleniciye ödenmesi gereken bedelin 2.081.382,20 TL olduğu yönünde tespit yapılmış, mahkemece bu ek rapor hükme esas alınarak karar verilmiştir. Mahkemece her ne kadar tespit raporu ile ilk alınan rapor arasındaki çelişkinin giderilmesi için yeni bir heyet oluşturularak karar verilmiş ise de bu heyetten alınan asıl raporda yükleniciye fazla ödeme yapıldığı açıklanmış iken ek raporda bu kez yüklenicinin 2.081.382,20 TL alacaklı olduğu açıklanmıştır. Mahkemece bu rapora göre hüküm kurulmuş ise de denetime açık olmayan ve sözleşme hükümleri dikkate alınmaksızın düzenlenen rapora göre çelişkinin de giderilmeden karar verilmesi doğru olmamıştır. Yapılması gereken iş; yeni bir bilirkişi heyeti oluşturularak öncelikle sözleşmenin götürü bedelli olduğu dikkate alınarak, gerektiği takdirde iş sahibinin ikmal işi kapsamında dava dışı ... ile yaptığı sözleşme ve ekleri getirilmek suretiyle, yüklenici tarafından fesih tarihine kadar fiilen yaptığı işin yapılması gereken tüm işe göre oranın tespit edilip bu oranın sözleşme bedeline oranlamasının yapılmak suretiyle sözleşme kapsamındaki imalatlar yönünden hak ettiği bedelin hesaplattırılması, yapıldığı iddia edilen sözleşme dışı işler yönünden sözleşme eki yapım işleri genel şartnamesi 21. ve 22. maddelerine göre değerlendirme yapılarak varsa yüklenici alacağına eklenmesi, bu bedelden yapılan ödemelerin mahsubu ile sonucuna göre karar verilmesinden ibaret olup eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.
VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,07.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi. SUCCESS ADALET_SUCCESS İşlem başarıyla gerçekleştirildi! İşlem başarıyla gerçekleştirildi! 720d821624306de1 20a140c385c4c0f5 This XML file does not appear to have any style information associated with it. The document tree is shown below. 6. Hukuk Dairesi 2024/237 E. , 2025/1873 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi SAYISI : 2020/1355 E., 2023/1186 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 16. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2015/279 E., 2020/47 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl davada davalı/birleşen davalarda davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.
I. DAVA 1. Asıl davada davacı vekili; dava dışı ... San. Tic. Ltd. Şti. ile davalı idare arasında İstanbul İli, ... İlçesi... Anadolu İmam Hatip Lisesi Yapım İşi sözleşmesi imzalandığını, dava dışı yüklenici ... şirketinin bu sözleşme dolayısıyla davalı nezdinde doğmuş ve/veya doğacak alacaklarının 10.000.000,00 TL’lik kısmını, müvekkili şirketin temlik aldığını, davalının “uygunluk ve olur” yazısı ile temlike olur verdiğini, ancak davalı kurum nezdinde ...’nın doğmuş hakedişleri olmasına ve hakediş raporlarının da onaylanmasına rağmen müvekkili şirkete ödeme yapılmadığını, davalı ile defalarca iletişime geçen müvekkilinin kalan bakiyenin ödenmesini talep ettiğini ancak dava dışı ... şirketinin fatura tanzim etmediğinden bahisle hak edişi olmadığının belirtildiğini, ancak onaylanmış 5 no'lu hakediş raporunda da görüleceği üzere esasında son olarak 5 no'lu hakediş raporunun düzenlendiğini, bu raporun tüm ilgililerince imzalanarak onaylandığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hak ve alacakları saklı olmak üzere; şimdilik 100.000,00 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. 2. Birleşen 2015/347 E. sayılı davada davacı idare vekili; müvekkili ile davalı yüklenici .... San. Tic. Ltd. Şti. arasında "İstanbul İli ... İlçesi, ... Anadolu İmam Hatip Lisesi Yapım İşi"nin ihalesinin 14.04.2014 tarihinde yapıldığını, sözleşmeye göre işin bitim tarihinin 08.01.2016 olarak belirlendiğini, yüklenici tarafından müvekkili idareye verilen dilekçe ile maddi aciz durumu nedeniyle bahse konu işin fesih edilmesinin talep edildiğini, inşaat alanında tamamen işlerin durmuş olduğunu, şantiyede güvenlik zafiyeti oluştuğunun tespit edildiğini,bunun üzerine 26.02.2015 tarihinde sözleşmenin feshedilerek genel hükümlere göre fesih işlemlerine başlatılmasına karar verildiğini, davalı şirkete KDV dahil 2.688.937,94 TL fazla ödeme yapıldığının belirlendiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 2.688.937,94 TL'nin ödeme tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. 3. Birleşen 2016/376 E. sayılı davada davacı idare vekili; müvekkili ile davalı yüklenici .... San. Tic. Ltd. Şti.ni arasında "İstanbul İli ... İlçesi, ... Anadolu İmam Hatip Lisesi Yapım İşi"nin ihalesinin 14.04.2014 tarihinde yapıldığını,sözleşmeye göre işin bitim tarihinin 08.01.2016 olarak belirlendiğini, yüklenici tarafından müvekkili idareye verilen dilekçe ile maddi aciz durumu nedeniyle bahse konu işin fesih edilmesinin talep edildiğini, inşaat alanında tamamen işlerin durmuş olduğunu, şantiyede güvenlik zafiyeti oluştuğunun tespit edildiğini,bunun üzerine 26.02.2015 tarihinde sözleşmenin feshedilerek genel hükümlere göre fesih işlemlerine başlatılmasına karar verildiğini, yüklenici şirket idare nezdinde doğmuş veya doğacak alacaklarından 10.000.000,00 TL'ye kadar olan kısmının davalı şirkete temlik edildiği ileri sürerek belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000,00 TL nin dava dışı yüklenici şirket ile temlik alacaklısı olan davalıdan ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP 1. Asıl davada davalı idare vekili cevap dilekçesinde; dava dışı yüklenicinin ihale bedeli olan 21.240.000,00 TL'nin inşaat imalatlarında betonarme imalatlarının %50 sinin bile tamamlanmadığı nı, müvekkili idareden alacağı olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir. 2.Birleşen 2015/347 E. sayılı davada davalı yüklenici vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin 2014 yılı Aralık başında kurum ödemelerinin sonlandırılması, 2015 yılı ödemelerinin de geç açılması sebebiyle çekli ödemelerini yapamadığını ve zora girdiğini, fesih tarihine kadar da özveri ile sözleşmesel yükümlülüklerini eksiksiz ifa ettiğini, davacı idare tarafından müvekkili firmaya fazla yapılan ve iadesi gereken bir ödeme bulunmadığını, olayın gerçek mağduru olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir. 3.Birleşen 2016/376 E. sayılı davada davalı temlik alan vekili; yüklenici ... Şirketi tarafından müvekkiline yapılan temlik nedeni ile davacının fazla ödediğini iddia etmiş olduğu kısmı müvekkilinden tahsil edebilmesinin mümkün olmadığını, davacı vekilinin temlik verene karşı ileri sürülen bütün hususların temlik alana da ileri sürülebileceği yönündeki iddiasının dayanağı olan bütün hususların, alacak taleplerini kapsamamakta olduğunu, müvekkilinin davacı kurumdan alacaklı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, bilirkişi raporu ve ek raporlara göre davalı idare tarafından davalı yükleniciye ödenmesi gereken tutarın toplam 11.411.425,26 TL olduğu, yüklenicinin tahsil ettiği bedelin ise 9.330.043,06 TL olduğu, bu durumda davalı idare tarafından davalı yükleniciye ödenmesi gereken bedelin 2.081.382,20 TL olduğu gerekçesiyle asıl davanın kabulüne birleşen davaların reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davalı/birleşen davalarda davacı idare vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Asıl davada davalı/birleşen davalarda davacı idare vekili temyiz dilekçesinde; bilirkişilerin sadece projeler üzerinden hesaplama yapmasının gerçeği ortaya çıkarmayacağının açık olduğunu, raporda bedeli tespit edilen imalat ile gerçekte yapılan imalat arasında fahiş fark bulunduğunu, bilirkişilerin, yüklenici tarafından sözleşme ve eki ihale dokümanlarına göre yapılması gereken çevre tanzimi dahil inşaat, elektrik tesisatı ve mekanik tesisatı imalâtları ve nakliyelerin toplam bedelinin KDV hariç 30.265.648.46 TL olduğunu belirttiklerini, hesaplamaların da bu bedel üzerinden yapıldığını, yüklenici ... İnş. ile İdare arasında imzalanan sözleşme bedelinin KDV hariç 21.240.000.00 TL olduğunu, dosyadaki alacak-borç ilişkisinin ancak sözleşme bedeli üzerinden hesaplanabileceğini, sözleşme dışına çıkılarak yeniden bir bedel tespit edilip, sözleşme yok sayılarak yeniden hesaplama yapılmasını kabul etmediklerine ilişkin itirazlarının mahkemece dikkate alınmadığını, bilirkişi raporunda işin gerçekleşme oranının %39.8206 olduğunun belirtildiğini, bu orana da itiraz edildiğini, diğer imalâtlarda da bilirkişilerce inşaat mahallinde tespit yapılmadığını, bilirkişi raporunda yüklenicinin tahsil ettiği bedelin 9.330.043,06 TL olduğunun belirtildiğini, mahkemece bu bedel üzerinden hüküm kurulduğunu, dosyada bulunan hakediş raporlarının bilirkişiler ve mahkeme tarafından incelenmediğini, Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinde yapım işlerinde hakedişlerin ödendiği tarihte KDV'nin 2/10'unun idarece hakedişten kesileceğinin düzenlendiğini, yine yükleniciye ödeme yapılırken KDV dışında %3 gelir vergisi ve damga vergisi kesintisi yapıldığını, dosyada da bulunan ödemeye esas 4 hakedişin toplam tutarının 9.967.634,64 TL olduğunu, bilirkişilerin hakedişlerde ödenen bedelin 9.330.043,06 TL olduğu yönündeki beyanının gerçeği yansıtmadığını, dosyada bulunan tüm bilirkişi raporlarında müvekkili idarece fazla ödeme yapıldığı sabit iken alınan son iki ek bilirkişi raporunda müvekkili idarenin 2.081.382,20 TL borçlu çıkarılmasının kabul edilemeyeceğini, daha önceki raporlar ile son iki ek rapor arasında yaklaşık 5 000.000,00 TL fark bulunduğunu, beyan ederek kararın bozulmasını talep etmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, asıl ve birleşen davalarda, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. İş sahibi İdare ile yüklenici ... Şirketi arasında, 15.07.2014 tarihinde 21.240.000,00 TL götürü bedelli “İstanbul İli, Güngören İlçesi, ... Anadolu İmam Hatip Lisesi Yapım İşi” sözleşmesi imzalanmıştır. Dosya kapsamından; sözleşmeye göre işin bitim tarihinin 08.01.2016 olarak belirlendiği, yüklenici yanca sözleşmeden kaynaklı bir kısım alacağın asıl davanın davacısı ... Faktoring A.Ş. ye temlik edildiği, yüklenici tarafından iş sahibi İdareye verilen dilekçe ile maddi acz durumu nedeniyle 4735 sayılı Kanun'un 19. ve 20. maddeleri, Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 48. maddesi ve sözleşmenin 25. maddesi gereğince bahse konu işin fesih edilmesinin talep edilmesi akabinde İdarece yapılan tespit sonrası Başkanlık Makamı'nın 27.02.2015 tarih ve 11495 sayılı Başkanlık Makam Oluru ile yüklenici ile İdare arasında imzalanan sözleşmenin feshedilerek genel hükümlere göre fesih işlemlerine başlanılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır. Mahkemece tespit bilirkişi raporu ile 06.11.2015 tarihli ilk bilirkişi raporundaki çelişkinin giderilmesi için İTÜ öğretim üyesi bilirkişilerden oluşan heyetten alınan 26.11.2016 tarihli kök raporda; yüklenicinin fesih tarihi itibariyle gerçekleştirdiği imalat bedeli toplamının 6.168.387,03 TL olarak hesap edildiği, yükleniciye ödenen bedelin gerçekleştirilen imalattan fazla olduğunun tespit edildiği, yüklenicinin haklarını temlik alan davacının davalı idareden talep edebileceği herhangi bir bedelin bulunmadığı belirtilmiş, dosyaya yeni gelen bilgilerin değerlendirilmesi için aynı heyetten yeniden ek rapor aldırılmış, ibraz edilen ek raporda; sözleşme ve bedeli kapsamında yerinde yapımı gerçekleştirilmiş olan imalatlar ve nakliyeler için fiyat farkı ve %18 KDV dahil olmak üzere 10.182.476,85 TL, sözleşme ve bedeli kapsamı dışında idarece onaylı revize iksa uygulama projesine dayalı olarak yerinde yapımı gerçekleştirilmiş olan imalatlar ve nakliyeler için %18 KDV dahil 1.228.768,41 TL olmak üzere davalı idare tarafından davalı yükleniciye ödenmesi gereken tutarın %18 KDV dahil toplam 11.411.425,26 TL olduğu, yüklenicinin tahsil ettiği bedelin 9.330.043,06 TL olması karşısında davalı İdare tarafından davalı yükleniciye ödenmesi gereken bedelin 2.081.382,20 TL olduğu yönünde tespit yapılmış, mahkemece bu ek rapor hükme esas alınarak karar verilmiştir. Mahkemece her ne kadar tespit raporu ile ilk alınan rapor arasındaki çelişkinin giderilmesi için yeni bir heyet oluşturularak karar verilmiş ise de bu heyetten alınan asıl raporda yükleniciye fazla ödeme yapıldığı açıklanmış iken ek raporda bu kez yüklenicinin 2.081.382,20 TL alacaklı olduğu açıklanmıştır. Mahkemece bu rapora göre hüküm kurulmuş ise de denetime açık olmayan ve sözleşme hükümleri dikkate alınmaksızın düzenlenen rapora göre çelişkinin de giderilmeden karar verilmesi doğru olmamıştır. Yapılması gereken iş; yeni bir bilirkişi heyeti oluşturularak öncelikle sözleşmenin götürü bedelli olduğu dikkate alınarak, gerektiği takdirde iş sahibinin ikmal işi kapsamında dava dışı ... ile yaptığı sözleşme ve ekleri getirilmek suretiyle, yüklenici tarafından fesih tarihine kadar fiilen yaptığı işin yapılması gereken tüm işe göre oranın tespit edilip bu oranın sözleşme bedeline oranlamasının yapılmak suretiyle sözleşme kapsamındaki imalatlar yönünden hak ettiği bedelin hesaplattırılması, yapıldığı iddia edilen sözleşme dışı işler yönünden sözleşme eki yapım işleri genel şartnamesi 21. ve 22. maddelerine göre değerlendirme yapılarak varsa yüklenici alacağına eklenmesi, bu bedelden yapılan ödemelerin mahsubu ile sonucuna göre karar verilmesinden ibaret olup eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.
VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,07.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi. SUCCESS ADALET_SUCCESS İşlem başarıyla gerçekleştirildi! İşlem başarıyla gerçekleştirildi! 720d821624306de1 20a140c385c4c0f5 ... ...