6. Hukuk Dairesi 2024/2078 E. , 2025/122 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/1134 E., 2024/308 K. HÜKÜM/KARAR : Esastan Ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 16. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2021/804 E., 2022/383 K. Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı arasında imzalanan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince davacı yüklenicinin tüm edimlerini yerine getirmesine rağmen davalı arsa sahibinin sözleşmeye göre yükleniciye verilmesi gereken 1 no.lu bağımsız bölümü devretmediğini ileri sürerek, öncelikle bu bağımsız bölümün davacı adına kayıt ve tesciline, aksi halde bedelinin davalıdan tahsiline, bunun da mümkün olmaması halinde davacı müvekkilinin davalı şirket hesaplarına akdedilen Gayrimenkul Satış ve İnşaat Yapım sözleşmesi kapsamında ödenen bedelin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile taşınmaz için aylık kira bedelinin bilirkişilerce hesaplanarak toplam alacağından mahrum kalan miktarın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının talebinin zamanaşımına uğradığını, davacının inşaatı süresinde tamamlamadığı gibi ödemesi gereken vergi ve harçların davalı tarafça ödenmek zorunda kaldığını, daha önce yüklenici aleyhine açılan davada projenin sözleşmeye uygun tamamlanmadığının tespit edildiğini ve bu kararın kesinleştiğini, ayrıca davacının talep ettiği bağımsız bölümün davacı tarafından ...'a satıldığını savunarak davanın reddini istemiştir. Müdahil ... vekili, dava konusu bağımsız bölümün davacı tarafından ...'a satıldığını, davacının bu davayı açmakta hukuki yararı olmadığını beyan ederek, davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu bağımsız bölümün sözleşme gereğince davacı yükleniciye isabet eden bağımsız bölüm olduğu, davalı tarafça süresi içerisinde zamanaşımı def'inde bulunulduğu, davanın 5 yıllık zamanaşımı süresine tabii olduğu, TBK'nın 149. maddesi uyarınca zamanaşımının, alacağın muaccel, talep edilebilir olmasıyla işlemeye başlayacağı, bu halde, inşaat sözleşmesi uyarınca davacı yüklenicinin inşaatı tamamlama edimini sözleşme hükümlerine göre yerine getirdiği takdirde talebe hak kazanacağı görülmekle, somut olayda, davacının dava konusu taşınmazın talep edilebilirliğini iskân ruhsatı ile kazanacağı ve yapı kullanım izin belgesinin 18.02.2015 tarihinde düzenlenmiş olduğu eldeki dava tarihi itibariyle zamanaşımı süresinin geçtiği gerekçesiyle davacının dava ve tali taleplerinin reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresinde davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davada zamanaşımı süresinin 10 yıl olduğunu beyan ederek kararın bozulmasını istemiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan tapu iptal tescil ve olmadığı takdirde tazminat istemine ilişkindir. Arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesi, eser sözleşmesi ile birlikte satış vaadi sözleşmesinden oluşan karma bir akit olup, zamanaşımı süresi genel kural olarak sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu 126/4 ve 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 147/6. maddesi gereğince 5 yıllık zamanaşımı süresine tabi olup, zamanaşımı süresi eserin teslimi ve sözleşmenin ifayla sonuçlandığı tarihten itibaren başlayacaktır. Somut olaya gelince; mahkemece iskân ruhsatının alındığı tarih itibari ile dava konusu taşınmazın talep edilebileceği ve 5 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş ise de arsa sahipleri tarafından yüklenici aleyhine İstanbul 20. Asliye Hukuk Mahkemesinde 2013/420 E. sayılı dosya ile açılan alacak davası halen derdest olduğu, davalı savunmasına göre yükleniciye düşen dava konusu bağımsız bölümün davalı arsa sahiplerince hapis hakkı kullanılmak sureti ile tutulduğu bu durumda sözleşme ifa edilmiş sayılamayacağından zamanaşımı süresinin dolduğundan bahsedilemeyeceği dikkate alınarak işin esasına girilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir. Diğer taraftan; müdahil ... tarafından açılan tapu iptal tescil davası eldeki davayı etkileyeceğinden ve davalar arasında fiili ve hukuki bağlantı bulunduğundan HMK'nın 166. ve devamı maddeleri gereğince bu davaların birleştirilmesinin düşünülmemesi hatalı olmuş ve bozmayı gerektirmiştir.
VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin alınan harcın istek halinde temyiz edene iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesine gönderilmesine, 16.01.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.