6. Hukuk Dairesi 2023/3692 E. , 2025/578 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/303 E., 2023/849 K. TEREKE TASFİYE : Av. ... MEMURLARI : Av. ... BİRLEŞEN ANKARA 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN 2015/486 ESAS-2016/253 KARAR SAYILI DOSYASINDA; TEREKE TASFİYE : Av. ... MEMURLARI : Av.... ASLİ MÜDAHİL : Türkiye Halkbankası A.Ş. vekili Avukat ... BİRLEŞEN ANKARA 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN 2015/487 ESAS-2016/254 KARAR SAYILI DOSYASINDA; TEREKE TASFİYE : Av. ... MEMURLARI : Av.... ASLİ MÜDAHİL : T.C. Ziraat Bankası A.Ş. vekili Avukat ... BİRLEŞEN ANKARA 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN 2017/549 ESAS-2018/188 KARAR SAYILI DOSYASINDA; TEREKE TASFİYE : Av. ... MEMURLARI : Av.... İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2015/485 E., 2020/672 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı asli müdahil Türkiye Halkbankası A.Ş. vekilince duruşmalı, davalı ...Ş. vekili ile asli müdahil T.C. Ziraat Bankası A.Ş. vekilince duruşmasız olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 04.02.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir. Belli edilen günde birleşen davalarda davalı asli müdahil T. Halk Bankası A.Ş. vekili Avukat ... geldi. Tebligata rağmen başka gelen olmadığı anlaşılmakla onların yokluğunda duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA 1.Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında 30.04.2013 tarihinde H.270 Referanslı...-Viranşehir 380 KV (92 km.) Tek Devre Elektrik İletim Hattı Tesisi için sözleşme imzalandığını, bu sözleşme dışında da taraflar arasında sözleşmeler olduğunu, 30.04.2013 tarihli H.270 referanslı sözleşme uyarınca yer tesliminin 14.05.2013 tarihinde yapıldığını, iş programına uygun şekilde 420 günde tamamlanması öngörülen işin bitim tarihinin 07.07.2014 tarihi olduğunu, müvekkilinin sözleşme kapsamındaki tüm yükümlülüklerini yerine getirdiği halde, davalı idarenin kanundan ve sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmediğini, hattın tesis edileceği güzergahta devlete ait alanların dışında orman arazileri ve özel mülkiyete tabi taşınmazlar bulunduğunu, bu alanlarla ilgili izin, kamulaştırma, el koyma gibi idari ve hukuki işlemlerin yerine getirilmesi yükümlülüğünün davalı idareye ait olup, davalı tarafça bu yükümlülüğün tam ve gereği gibi yerine getirilmediğini, bu öncelikli yükümlülük yerine getirilmedikçe davalının müvekkilinden işin yapılmasını isteme hakkı bulunmadığını, sözleşmenin eki olan Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 6. maddesine aykırı olarak davalı tarafça yer teslimi yükümlülüğünün kamulaştırılması gereken alanlar kamulaştırılmadığından ve alınması gereken izinler alınmadığından usulüne uygun olarak yerine getirilmediği gibi, bu nedenlerden kaynaklanan süre uzatımlarının da verilmediğini, buna rağmen müvekkili firmanın işin büyük bir kısmını tamamladığını, yapılması gereken kamulaştırmaların ya hiç yapılmadığını, yada gereği gibi yapılmadığını, birçok arsaya ilişkin kamulaştırma davaları sonuçlanmadığı gibi bir kısmının ise belirlenen bedellerinin ödenmediğini, bazılarının da bedelleri bloke edilmesine karşın henüz arazi sahiplerine ödenmediğini, bazı kamulaştırmaların ise bedelleri ödendiği halde tescil işlemlerinin gerçekleştirilmediğini, bu nedenle arazi sahiplerinin imalâtların yapılmasına izin vermediklerini, bu durumların davalı idarenin kendi tutanak ve yazıları ile de ortaya konulduğunu, davalı idarenin hukuki haklılığının ortaya çıkmasını engellemek için kamulaştırmalarla ilgili bilgileri müvekkiline vermediğini, yine güzergah üzerindeki ormanlık alanlardan geçiş izinlerinin alınması ve ağaç kesim bedellerinin ödenmesi yükümlülüğü davalı idareye ait iken davalının bu yükümlülüklerini de yerine getirmediğinden, bu kısımlarda yerel orman idarelerinin engellemeleri ile karşılaşıldığını, tüm bunların yanısıra elektrik hattının geçeceği güzergahta sık sık değişikliklere gidilerek, projede değişiklikler ve varyant sorunlarının gündeme geldiğini, yer teslimlerinin gereği gibi yapılmamış olması nedeniyle şantiye malzeme, makine, ekip/ekipman sorunları ortaya çıktığını, bu durumun iş organizasyonunu zorlaştırarak ek maliyetlere ve gecikmelere neden olduğunu, işlerin kendi kusuru nedeniyle yapılamadığını ve geciktiğini bilen idarenin sözleşmede kararlaştırılan süre dolmuş olmasına karşın müvekkiline gecikme cezası uygulamadığını, böylece işlerin kendi kusuruyla geciktiğini zımnen kabul ve ikrar ettiğini, diğer yandan işin idareden kaynaklanan nedenlerle gecikmesi sonucu oluşan fiyat farkının, başlangıçta sözleşmede kararlaştırılan bedelle işe devam edilmesini imkansız hale getirdiğini, davalı iş sahibinin işin devamını sağlamak üzere taraflar arasındaki sözleşmenin 33.4 maddesine uygun olarak süre uzatımı vermesi ve uzayan süre nedeniyle müvekkiline fiyat farkı ödemesi gerekirken, hukuka ve iyiniyet kurallarına aykırı olarak sözleşmeyi 07.05.2015 tarihinde feshettiğini ve teminatlarını irat kaydettiğini, sözleşmenin feshedilmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu belirterek; taraflar arasında yapılması kararlaştırılan H.270 Referanslı 380 KV’luk (92 km) Tek Devre 3 B 954 MCM İletkenli...-Viranşehir 380 Elektrik İletim Hattının Teklif Birim Fiyatlı Komple Tesisi işi ile ilgili olarak taraflar arasındaki muarazanın giderilerek işin davalı idarenin kusuru nedeniyle yürütülemediğinin tespitini, idarece haksız ve hukuka aykırı olarak tek yanlı feshedilmek istenen sözleşmenin ayakta tutulmasına dair hüküm tesis edilmesini, sözleşmenin ayakta tutulması taleplerinin kabul görmemesi halinde, fazlaya ve sözleşmenin haksız feshi nedeniyle uğranılan her türlü zarar, alacak ve tazminata ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile dava konusu iş karşılığı davalı idareye verilen teminatlarının iadesine karar verilmesini, toplam teminat tutarından şimdilik 30.000,00 TL’nin fesih tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir. 2.Birleşen Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/486 Esas-2016/253 Karar sayılı dosyasında; davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında 01.07.2011 tarihinde H.234 Referanslı 380 KV (221 km.) Tek Devre 3 B 1272 MCM İletkenli Van-Siirt (Branşmanına kadar) Elektrik İletim Hattı Tesisi için sözleşme imzalandığını, bu sözleşme dışında da taraflar arasında sözleşmeler olduğunu, 01.07.2011 tarihli H.234 referanslı sözleşme uyarınca yer tesliminin 15.07.2011 tarihinde yapıldığını, iş programına uygun şekilde 840 günde tamamlanması öngörülen işin bitim tarihinin 31.10.2013 tarihi olduğunu, müvekkilinin sözleşme kapsamındaki tüm yükümlülüklerini yerine getirdiği halde davalı idarenin kanundan ve sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmediğini, davalı iş sahibinin işin devamını sağlamak üzere taraflar arasındaki sözleşmenin 33.4 maddesine uygun olarak süre uzatımı vermesi ve uzayan süre nedeniyle müvekkiline fiyat farkı ödemesi gerekirken, hukuka ve iyiniyet kurallarına aykırı olarak sözleşmeyi 04.06.2015 tarihinde feshettiğini ve teminatlarını irat kaydettiğini, sözleşmenin feshedilmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu belirterek; taraflar arasında yapılması kararlaştırılan H.234 Referanslı 380 KV’luk (221 km) Tek Devre 3 B 1272 MCM İletkenli Van-Siirt (Branşmanına kadar) Elektrik İletim Hattı Tesisi işi ile ilgili olarak taraflar arasındaki muarazanın giderilerek işin davalı idarenin kusuru nedeniyle yürütülemediğinin tespitini, idarece haksız ve hukuka aykırı olarak tek yanlı feshedilmek istenen sözleşmenin ayakta tutulmasına dair hüküm tesis edilmesini, sözleşmenin ayakta tutulması taleplerinin kabul görmemesi halinde, fazlaya ve sözleşmenin haksız feshi nedeniyle uğranılan her türlü zarar, alacak ve tazminata ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile dava konusu iş karşılığı davalı idareye verilen teminatlarının iadesine karar verilmesini, toplam teminat tutarından şimdilik 50.000,00 TL’nin fesih tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir. 3.Birleşen Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/487 Esas-2016/254 Karar sayılı dosyasında; davacı vekilidava dilekçesinde; taraflar arasında 15.08.2013 tarihinde H.282 Referanslı 380 KV (70,80 km.) Çift Devre 3 B 1272 MCM İletkenli Osmanca-Ada 2 DGKÇS Elektrik İletim Hakkı Tesisi için sözleşme imzalandığını, bu sözleşme dışında da taraflar arasında sözleşmeler olduğunu, 15/08/2013 tarihli H.282 referanslı sözleşme uyarınca yer tesliminin 22.08.2013 tarihinde yapıldığını, iş programına uygun şekilde 420 günde tamamlanması öngörülen işin bitim tarihinin 15.10.2014 tarihi olduğunu, müvekkilinin sözleşme kapsamındaki tüm yükümlülüklerini yerine getirdiği halde davalı idarenin kanundan ve sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmediğini, hukuka ve iyi niyet kurallarına aykırı olarak sözleşmeyi 04.06.2015 tarihinde feshettiğini ve teminatlarını irat kaydettiğini, sözleşmenin feshedilmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu belirterek; taraflar arasında yapılması kararlaştırılan H.282 Referanslı 380 kv’luk (70,80 km) Çift Devre 3 B 1272 MCM İletkenli Osmanca-Ada 2 DGKÇS Elektrik İletim Hattı Tesisi işi ile ilgili olarak taraflar arasındaki muarazanın giderilerek işin davalı idarenin kusuru nedeniyle yürütülemediğinin tespitini, idarece haksız ve hukuka aykırı olarak tek yanlı feshedilmek istenen sözleşmenin ayakta tutulmasına dair hüküm tesis edilmesini, sözleşmenin ayakta tutulması taleplerinin kabul görmemesi halinde, fazlaya ve sözleşmenin haksız feshi nedeniyle uğranılan her türlü zarar, alacak ve tazminata ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile dava konusu iş karşılığı davalı idareye verilen teminatlarının iadesine karar verilmesini, toplam teminat tutarından şimdilik 50.000,00 TL’nin fesih tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir. 4.Birleşen Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/549 Esas-2018/188 Karar sayılı dosyasında; davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında 07.10.2013 tarihinde İTM.98-Kahramanmaraş 380 KV’luk Trafo Merkezi Yapım İşi için sözleşme imzalandığını, sözleşmeye göre işin süresinin 510 gün olup, buna göre 14.03.2015 tarihinde tamamlanması gerektiğini, ancak idareden kaynaklı nedenlerle 181 takvim günü süre verildiğini ve iş bitim tarihinin 11.09.2015 olarak revize edildiğini, davalının kamu yararına ve hukuka aykırı olarak 13.08.2015 tarihinde kararlaştırılan iş bitim süresinden yaklaşık 1 ay önce sözleşmeyi haksız olarak feshettiğini, idarenin 03/08/2015 tarihli yazısında fesih sebebi olarak, iş programının yerine getirilmemesini, merkezde tesis edilmesi gereken primer ve sekonder malzemelerin sahaya sevklerinin gerçekleştirilememesini ve tüm bunların yanısıra sözleşmeden doğan alacaklarına konulmuş olan hacizlerin kaldırılamamasını gösterdiğini, bu sebeplerin hiçbirinin doğru olmayıp, feshin haksız olduğunu, davalının taraflar arasında düzenlenen iş bu sözleşme dışındaki 4 adet sözleşmeyi haksız olarak feshettiğini, bu sözleşmelerin haksız feshi nedeniyle Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2015/1270 Esas, Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2015/485, 2015/486 ve 2015/487 Esas sayılı davalarının açıldığını, tüm bu davalarda gelinen aşamalar itibariyle idarenin gerek yer tesliminde gecikmiş olduğu ve pek çok yerin kamulaştırmasının dahi sonuçlandırılamadığı ve yerlerin teslim edilemediği, gerek haksız olarak müvekkiline süre uzatımı verilmemiş olduğunun ve gerekse de davalı idarenin sözleşmeyi haksız olarak feshettiğinin bilirkişi raporları ile sabit hale geldiğini, yukarıda değinilen sözleşmeler feshedildiği için müvekkilinin iş bu davaya konu sözleşmeden kaynaklanan hakedişlerinin bloke edildiğini, feshedilen diğer sözleşmeler nedeniyle müvekkilinin iş bu sözleşmeden kaynaklanan hakediş alacaklarına bloke konulmasının mümkün olmadığını, feshin açıkça haksız olduğunu, yine davalı idare tarafından trafo merkezinin yapılması için seçilen ve müvekkiline teslim edilen yerin zemininin inşaata elverişli olmayıp ayıplı olduğunu, bu durumun işe başlanıldığı zaman fark edildiğini ve durumun davalı kuruma bildirildiğini, ancak alınan tüm tedbirlere rağmen zeminden su çıkmaya devam ettiğini, zeminin iyileştirilmesinin hem zaman aldığını, hem de maliyetli olduğunu, idarece bu durum nedeniyle süre uzatımı verilerek işin bitim tarihinin 11/09/2015 olarak tespit edildiğini, yine müvekkilinin dava konusu olan trafo inşası işinden kaynaklanan alacaklarını temlik etmesinin davalı kurumca sebepsiz şekilde onaylanmaması nedeniyle işlerin akışının tıkandığını, davalının sözleşmeden ve yasadan kaynaklı hak ve yükümlülüklerine aykırı davranması ve süre uzatımı neticesinde revize edilen iş bitim süresini beklemeden sözleşmeyi feshetmesinin haksız olduğunu, yine fesih nedeninin aksine, müvekkilinin trafo inşası için gerekli tüm malzemeleri sırası geldikçe sahaya sevk ettiğini, alacaklar üzerine konulan hacizlerin kaldırılmaması gerekçesinin de yerinde olmadığını, zira müvekkili firmanın konkordato talebi ile Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2014/553 Esas sayılı dosyasından verilen 22.04.2015 tarihli karar ile konkordatosunun tasdik edildiğini, bu karar doğrultusunda müvekkili hakkındaki tüm haciz işlemlerinin de fekkine karar verildiğini, uzayan süre yönünden müvekkiline fiyat farkı verilmemesinin de hukuka aykırı olduğunu, davalının iş bu haksız feshinin müvekkilinin tasdik edilmiş konkordato projesini de olumsuz olarak etkilediğini belirterek; taraflar arasında yapılması kararlaştırılan İTM.98-Kahramanmaraş, 380 KV’luk Kahramanmaraş Trafo Merkezi Yapım İşi ile ilgili olarak taraflar arasındaki muarazanın giderilerek işin davalı idarenin kusuru nedeniyle yürütülemediğinin ve sözleşmenin davalı tarafından haksız olarak feshedildiğinin tespitini, fazlaya ve sözleşmenin haksız feshi nedeniyle uğranılan her türlü zarar, alacak ve tazminata ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile dava konusu iş karşılığı davalı idareye verilen teminatların iadesini, toplam teminat tutarından şimdilik 10.000,00 TL’nin fesih tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP 1.Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu H.270 Referanslı sözleşme kapsamında bulunan 380 KV’luk (92 km) Tek Devre 3 B 954 MCM İletkenli...-Viranşehir 380 E.İ. Hattı Tesisine ilişkin sözleşmeye yönelik olarak davacı yüklenicinin ilk olarak 10.02.2015 tarih ve 14775 sayılı yazı ile uyarıldığını, davacı tarafından hiçbir tesis faaliyeti yapılmadığını, bunun üzerine 09.04.2015 tarihli ve 37362 sayılı yazı ile hattın tesis faaliyetine ilişkin olarak tespitler yapılmak suretiyle sözleşmenin eki olan Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 47.maddesi hükmü gereğince 20 gün içinde hattın tamamlanması için çalışmalara başlanılmadığı takdirde sözleşmenin feshedileceğinin ihtar edildiğini, ancak davacının söz konusu hattın tesisine yönelik malzeme (direk montaj malzemesi, iletken, OPGW koruma iletkeni, hırdavat, izolatör, AACSR toprak teli) temini ile ilgili bir faaliyetinin olmadığını, ayrıca direk alt ve üst montaj faaliyetinde de bulunmadığının tespit edildiğini, bu nedenle sözleşmenin teşekkülce feshedildiğini, sözleşme konusu iş yerinin 14.05.2013 tarihli tutanakla teslim edildiğini, onaylanan iş programına göre, teminat mektubu karşılığında 2.840.550,00 TL iş avansı ödendiğini, buna rağmen kamulaştırma çalışmaları tamamlanan çok sayıda direkte yüklenici firma tarafından hiçbir saha çalışması yapılmadığını, bunun sebebinin yüklenicinin finansman sıkıntısı çekmesi, bu nedenle malzeme temini yapamaması ayrıca alt yüklenicilerle olan anlaşmazlıkları olduğunu, açıklanan nedenlerle yüklenicinin kamulaştırma çalışmalarının tamamlanmaması sebebiyle tesis çalışmalarına devam edilmediği, işlerin yürütülemez noktaya geldiği iddialarının gerçeği yansıtmadığını, bunun yanısıra söz konusu hattın ihtiyacı olan 1272 MCM iletken, OPGW koruma iletkeni, AACSR toprak teli, 96 mm² toprak teli, hat hırdavatları ve izolatör gibi hiçbir hat malzemesinin temin edilmediğini, bu malzeme teminlerinin kamulaştırma işlemlerinin tamamlanmaması ile bir ilgisinin de olmadığını, hattın kamulaştırma işlemleri için özel olarak Bakanlar Kurulu’ndan alınmış acele el koyma kararı bulunduğunu, hattın yapımı için kamulaştırma anlamında herhangi bir sorun olmayıp, tesis yapımını engelleyen yerler için de firmanın başvurusu olması halinde işin kontrollüğünü yapan ilgili bölge müdürlüğü tarafından acele el koyma davaları açıldığını ve araziye el koyma kararları alınarak ilgili sorunun hemen çözüldüğünü, arazi sahiplerinin engellemeleri ile ilgili teşekküle sunulmuş herhangi bir belge bulunmadığını, teşekkülce yürütülen hiçbir elektrik iletim hattı sözleşmesinde kamulaştırma işlemleri tamamlandıktan sonra saha çalışmalarına bağlanacağına ilişkin bir şart bulunmadığını, yine sözleşmede kamulaştırma işlemleri tamamlanan kısımlara ait kamulaştırma evraklarının yükleniciye verileceğine dair de bir hüküm bulunmadığını, ayrıca, davacı yüklenicinin sorumluluğunda tesis edilerek teşekküle teslim edilen takribi 10 adet enerji iletim hattının geçici kabullerinin yapıldığını ve işletmede olmalarına rağmen halen kamulaştırma işlemlerinin devam ettiğini, buna rağmen hattın tamamlanamamasının kamulaştırma işlerine bağlanmasının doğru olmadığını, yine hattın geçiş güzergahında ormanlık arazi bulunmadığından herhangi bir izin alınmadığını ve yazışma yapılmadığını, ayrıca bu hususta yüklenici firma tarafından herhangi bir belgenin de teşekküle sunulmadığını, hatta ait direk yerlerinin ve direk tipinin değişimlerinin işin gereği olup, zorunlu olarak yapılması gerekli olan bu değişikliklerin teşekkülde hazır olan onaylı projelere göre yapılmasının sözleşmenin gereği olup, yüklenicinin sorumluluğunda olduğunu, tesis planlamasının yapılması için bölge müdürlüğünce alınan orman izinleri ve kamulaştırma işlemlerine ilişkin bilgilerin detaylı olarak yükleniciye verilmiş olup, yüklenicinin de sahadaki çalışma programını buna göre yapması gerektiğini, yer tesliminin gereği gibi yapıldığını, yer tesliminin yapılmamış olması nedeniyle iş organizasyonunun zorlaştığı ve ek maliyete neden olduğu iddiasının gerçeği yansıtmadığını, feshedilen sözleşmede fiyat farkı düzenlemesi bulunduğunu, ancak teşekkülce yürütülmekte olan fiyat farklı sözleşmeler gözönüne alındığında, sözleşme bedeli üzerinden ortalama %10-15 olarak gerçekleşecek fiyat farkı miktarının dolar kurunun yükselmesine bağlı olarak oluşan yüklenici zararını karşılamayacağını, yüklenicinin hattın saha çalışmalarına başlanılmasından itibaren muhtelif direk yerlerinde çalışma yapamadığını bahane ederek buna ilişkin herhangi bir tutanak olmadığı halde defalarca süre uzatımı talebinde bulunduğunu, söz konusu hattın toplam 92 Km. uzunluğunda ve 247 adet direkli bir hat olması sebebiyle, işin gereği olarak zaman zaman meydana gelen sorunların bölge müdürlüğünün müdahalesi ile anında termin süresi içinde mahallinde çözülerek yüklenici firmaya çalışma ortamı sağlandığını, aksini gösteren herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığını, ayrıca, kabul anlamına gelmemek üzere talep edilen faiz türü ve başlangıç tarihine de itiraz ettiklerini belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. 2.Birleşen Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/486 Esas-2016/253 Karar sayılı dosyasında; davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu H.234 referanslı sözleşme kapsamında 01.07.2011 tarihinde imzalanan 380 KV’luk (221 km) Tek Devre 3 B 1272 MCM İletkenli 506 direkli Van-Siirt TM Elektrik İletim Hattı Tesisine ilişkin olarak yer tesliminin 15/07/2011 tarihinde yapıldığını, sözleşmenin ikmal tarihinin 31.10.2013 olduğunu, sözleşme kapsamında teminat mektubu karşılığında 8.455.950,00 TL iş avansı ödendiğini, bunun dışında sözleşme kapsamında fesih tarihine kadar toplam 15 adet hakkediş düzenlendiğini ve KDV hariç 4.317.208,56 TL ödeme yapıldığını, söz konusu sözleşmenin genel müdürlük makamının 01.06.2015 tarihli ve 179 sayılı Olur’u ile feshedildiğini, fesih tarihine kadar yüklenicinin sözleşme kapsamındaki 506 direkten 456 adet direğin alt montajını, 203 adet direğin üst montajını tamamladığını, hattın hiçbir etabında tel çekim çalışmalarının yapılmadığını, bunun üzerine 28.04.2015 tarih ve 43816 sayılı yazı ile hattın tesis faaliyetine ilişkin olarak tespitler yapılmak suretiyle sözleşmenin eki olan Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 47. maddesi hükmü gereğince 20 gün içinde hattın tamamlanması için çalışmalara başlanılmadığı takdirde sözleşmenin feshedileceğinin ihtar edildiğini, ancak davacının söz konusu hattın tesisine yönelik malzeme temini, bakiye kalan alt-üst montaj ve tel çekimi çalışmaları ile ilgili herhangi bir faaliyette bulunmadığının tespit edildiğini, bu nedenle sözleşmenin teşekkülce feshedildiğini, feshin haklı olduğunu, kabul anlamına gelmemek üzere talep edilen faiz türü ve başlangıç tarihine de itiraz ettiklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. 3.Birleşen Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/487 Esas-2016/254 Karar sayılı dosyasında; davalı vekili cevap dilekçesinde, dava konusu H.282 Referanslı sözleşme kapsamında 15/08/2013 tarihinde imzalanan 380 KV’luk (70,80 km) Çift Devre 3 B 1272 MCM İletkenli 170 direkli Osmanca-Ada 2 DGÇKS Elektrik İletim Hattı Tesisine ilişkin olarak yer tesliminin 22.08.2013 tarihinde yapıldığını, sözleşmenin ikmal tarihinin 15.10.2014 olduğunu, sözleşme kapsamında teminat mektubu karşılığında 6.970.050,00 TL iş avansı ödendiğini, bunun dışında sözleşme kapsamında fesih tarihine kadar toplam 5 adet hakkediş düzenlendiğini ve KDV hariç 2.805.628,00 TL ödeme yapıldığını, söz konusu sözleşmenin genel müdürlük makamının 01/06/2015 tarih ve 179 sayılı Olur’u ile feshedildiğini, fesih tarihine kadar yüklenicinin sözleşme kapsamındaki 169 direkten 69 adet direğin alt montajını tamamladığını, hattın hiçbir etabında tel çekim çalışmalarının yapılmadığını, sözleşmeye konu işe yönelik olarak davacı yüklenicinin başkanlığın 21.11.2013 tarihli ve 7789 sayılı, 09.01.2015 tarihli 2139 sayılı, 13.04.2015 tarihli ve 38205 sayılı ve 22.05.2015 tarihli ve 52461 sayılı yazıları ile defalarca uyarılmış olmasına rağmen hiçbir tesis faaliyeti yapılmadığını, bunun üzerine 27.04.2015 tarih ve 43333 sayılı yazı ile hattın tesis faaliyetine ilişkin olarak tespitler yapılmak suretiyle sözleşmenin eki olan Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 47.maddesi hükmü gereğince 20 gün içinde hattın tamamlanması için gerek malzeme temini, gerekse bakiye kalan atl-üst montaj çalışmalarına başlanılmadığı takdirde sözleşmenin feshedileceğinin ihtar edildiğini, ancak davacının söz konusu hattın tesisine yönelik malzeme (direk montaj malzemesi, iletken, OPGW koruma iletkeni, hırdavat, izolatör, AACSR toprak teli)temini ile ilgili herhangi bir faaliyeti olmadığının, ayrıca direk alt ve üst montaj faaliyetlerinin bulunmadığının tespit edildiğini, bu nedenle sözleşmenin teşekkülce feshedildiğini, feshin haklı olduğunu, kabul anlamına gelmemek üzere talep edilen faiz türü ve başlangıç tarihine de itiraz ettiklerini belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. 4.Birleşen Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/549 Esas-2018/188 Karar sayılı dosyasında; davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu 380 KV Kahramanmaraş TM Yapım işine ilişkin İTM.98-Kahramanmaraş referanslı sözleşmenin 07.10.2013 tarihinde davalı ile imzalandığını, yer tesliminin yüklenici temsilcisinin de katılımı ile 21.10.2013 tarihinde yapıldığını, yapım süresi 510 gün olan merkezin sözleşmesine göre bitim tarihi 14.03.2015 iken söz konusu yapım işine 181 takvim günü ilave süre verilmesi sebebiyle merkezin iş bitim tarihinin 11.09.2015 tarihine ötelendiğini, söz konusu yapım işi kapsamında; 16.04.2015 tarihine kadar sadece 5.984.526,10 TL tutarında (sözleşme bedelinin %18,45'i) bir kısım inşaat imalatlarının gerçekleştirildiğini, merkezin 22.09.2014 onay tarihli iş programı gözönüne alındığında, Mart, Nisan ve Mayıs 2015 tarihlerinde montajı tamamlanması gereken primer ve sekonder malzemelerin hiçbirinin sahaya sevk edilmediğini, dolayısı ile yüklenici tarafından, merkezin onaylı iş programına uyulmadığını ve tesis çalışmalarında iş programına göre gecikme yaşandığını, bu süreçte yüklenici adına düzenlenen haciz ihbarnameleri ile yüklenicinin alacaklarına konulan blokelerle ilgili olarak bilgi ve belgelerin teşekküle ulaştığını, Ankara 22. Noterliği aracılığıyla teşekküle ulaşan icra takiplerinin kaldırılması, merkezde tesis edilecek tüm primer ve sekonder malzemelerin en geç 30 gün içerisinde temin edilerek sahaya sevklerinin yapılması, aksi takdirde İTM.98-Kahramanmaraş referanslı trafo merkezi yapım işi sözleşmesinin Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 47. maddesine, Sözleşmenin, "Sözleşmenin Feshine İlişkin Şartlar" başlıklı 26. ve "Borçluluk ve Hacizler" başlıklı 33.4.2. maddelerine göre işlem yapılacağının yüklenici firmaya bildirildiğini, bu ihtarnamenin 11.06.2015 tarihinde yüklenici tarafından tebellüğ edildiğini, söz konusu trafo merkezinde yüklenici firmanın, İTM.98-Kahramanmaraş referanslı sözleşme ile taahhüt etmiş olduğu işleri yapmakta zorluklar yaşadığının anlaşıldığını, ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda, sözleşmenin, yüklenicinin, taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi, tesis edilmesi gereken primer ve sekonder malzemelerin sahaya sevklerini gerçekleştirememesi ve bunun yanı sıra da sözleşmeden doğan alacaklarına konulmuş olan hacizleri kaldıramaması nedenleriyle, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 20. maddesinin (a) bendi çerçevesinde, 13.08.2015 tarih, 27-347 sayılı Yönetim Kurulu Karar'ı ile feshedildiğini, dava dilekçesinde geçen " Zemininin İnşaata Elverişli Olmaması" hususuna ilişkin olarak; Trafo Merkezi yapılacak zeminde karşılaşılan problemin çözümü için Üniversiteye yaptırılan projeler doğrultusunda zemin iyileştirme işlerinin ilave iş olarak davacıya yaptırıldığını, bu ilave işler için davacının işin durdurulduğu tarihten sonra geçen süre ve ilave iş olarak yapılacak olan Jet Grout kolon uygulaması işi için toplam 181 gün ilave süre verildiğini, böylece davacı yüklenicinin iddia ettiği gibi zemin problemlerinin çözümü sürecine bağlı olarak işe geç başlanılmasından dolayı süre anlamında herhangi bir mağduriyeti olmadığını, idarenin, ilave işler için verilen sürenin sonunda revize iş programına uygun olarak işlerin yapılıp tamamlanmasını yükleniciden beklediğini, ancak davacı yüklenicinin ihale konusu işi sözleşme hükümlerine ve merkezin revize iş programına göre yerine getirmediğini, fiyat farkı verilmesi talebinin reddedilmesine ilişkin olarak; 22.04.2014 tarihli, 02878 sayılı yazı ile teşekkülün dövizdeki değişimle ilgili olarak yeni bir fiyat farkı hesap yöntemi belirlemesinin kanun gereği mümkün olmadığının yükleniciye bildirildiğini, ayrıca, taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 14.2.4 "İş programı ve ödenek dilimi" başlıklı maddesinde; "Yükleniciye, 4735 sayılı Kanun'un 10. maddesinde belirtilen mücbir sebeplerle veya sözleşmenin ifasının gecikmesine idarenin kusurunun sebep olduğu durumlarda süre uzatımı verilmesi halinde, uzatılan süreye göre yüklenici tarafından hazırlanan ve idarece onaylanan revize iş programına uygun olarak yapılan işler için fiyat farkı hesaplanır." hükmü yer aldığını, zeminde yaşanan problemin giderilmesine kadar, geçen sürenin davacı yükleniciye ilave süre olarak verildiğini ve revize iş programının onayından sonra, yapılan hakedişlerde ve İnşaat Fesih Hesap Kesme Hakedişinde, revize iş programına göre, yürürlükteki fiyat farkı kararnamesine uygun olarak fiyat farkı verildiğini, sonuç olarak, İTM.98 referanslı 380 KV Kahramanmaraş TM yapım işi sözleşmesinin, yüklenicinin içine düştüğü finansal sıkıntılar nedeni ile taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getiremez duruma düşmesi nedeniyle feshedildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, asıl ve birleşen davaların, taraflar arasında elektrik iletim hattı ve trafo inşaasına yönelik eser sözleşmesine dayalı murazaanın giderilmesi ve teminat bedelinin iadesi davası olduğu, asıl ve birleşen dosyalarda taraflar arasında elektrik iletim hattı tesisi ve trafo merkezi yapımı konusunda eser sözleşmesi bulunduğu, davacının yüklenici, davalının ise iş sahibi olduğu, asıl dosyada taraflar arasında...-Viranşehir elektrik iletim hattına ait sözleşmenin 30.04.2013 tarihinde imzalandığı, 14.05.2013 tarihinde yer tesliminin yapıldığı, sözleşmeye göre 245 adet direğin alt montaj, üst montaj ve tel çekimi işlerinin yer tesliminden itibaren 420 gün içerisinde tamamlanmasının öngörüldüğü, davalı iş sahibinin, davacı yükleniciye gönderdiği 09.04.2015 tarihli yazı ile 20 gün içerisinde malzeme temini ve kalan bakiye işlere başlanılmaması halinde sözleşmenin 47. maddesine göre işlem yapılacağının ihtar edildiği ve firmanın gerekli çalışmayı yapmadığı ve malzeme temin etmediğinden bahisle 07.05.2015 tarihli yönetim kurulu kararı ile sözleşmeyi feshettiği, sözleşme kapsamında yapılan faaliyetler sırasında bazı yerlerde kamulaştırma çalışmalarının tamamlanmaması, bazı yerlerde de kamulaştırma yapılmasına rağmen arazi sahiplerinin engellemeleri sebebi ile işin bitirilmesinde engeller olduğu bilirkişi raporundaki tespitler ve dosyaya sunulan belgelerden anlaşılmışsa da, yüklenicinin çalışmasını engelleyen etkenlerin 14 direğe ilişkin olduğu, 245 direkten 231'inin alt ve üst montajı ve iletken çekiminin yapılmasına engel bir durum kalmamasına rağmen 210 direğin alt montajının yapıldığı, bu direklerin hiçbirinin üst montajının yapılmadığı, iletken çekiminin yapılmadığı, eksik işlerin tamamlanması için gereken sürenin idare tarafından yer tesliminin sağlanamaması sebebi ile verilmesi gereken sürenin çok üzerinde olduğu, yüklenicinin sözleşmeye, teknik şartnameye ve iş programına uygun davranmadığı, idarenin feshe yönelik ihtarına rağmen şantiye sahasına gelerek, çalışmalara başlamadığı anlaşılmakla davalı iş sahibinin sözleşmeyi feshinin haklı olduğu gerekçesiyle; asıl davanın reddine karar verilmiştir. Birleşen 2015/486 Esas sayılı dosya yönünden, deliller değerlendirildiğinde; taraflar arasında Van-Siirt elektrik iletim hattı yapımına ilişkin sözleşmenin 01.07.2011 tarihinde imzalandığı, 501 adet direğin alt montaj, üst montaj ve tel çekimi işlerini 840 gün içinde tamamlanmasının kararlaştırıldığı, 15.07.2011 teslim tarihi itibari ile işin bitiş tarihinin 31.10.2013 olduğu, bu sözleşme kapsamında bu dosyaya asli müdahil olan Halk Bankası tarafından düzenlenen 3.382.380,00 TL bedelli kati teminat mektubunun davalı iş sahibine verildiği, davalı idarenin davacı yükleniciye gönderdiği 24.08.2015 tarihli yazı ile eksik işlerin 20 gün içinde tamamlanmasının ve malzeme temininin istendiği, belirtilen işlerin tamamlanmaması halinde sözleşmenin 47. maddesi uyarınca işlem yapılacağının ihtar edildiği, akabinde davacı yüklenicinin istenilen hususları yerine getirmemesi gerekçesi ile 01.06.2015 tarihli yönetim kurulu kararı ile sözleşmenin feshedildiği, sözleşmenin 34. maddesi ve sözleşmenin eki niteliğinde olan YİGŞ'nin 6. maddesine göre yüklenicinin edimlerini yerine getirebilmesinin, iş sahibinin çalışmaya engel olmayacak şekilde yer teslimine bağlı olduğu, davacının kamulaştırma gerekliliği ve arazi sahiplerinin engellemeleri sebebi ile davalı iş sahibinden süre uzatımını talep ettiği, 09.11.2011 tarihinde Van İli ve çevresinde meydana gelen deprem sebebi ile de çalışmaların kesintiye uğradığı, kamulaştırma çalışmalarına başlanamadığı, bu durumun yüklenicinin yaptığı yazışmalardan da anlaşıldığı, çalışma güzergahında bulunan toplam 221 direğin bulunduğu güzergahla ilgili kamulaştırma işlerinin tamamlanamadığı, 93 direk güzergahında ise gecikmeli olarak kamulaştırma işlemlerinin yapıldığı, buna göre yüklenicinin sorun olmaksızın imalât yapmasına konu direk sayısının 187 olduğu, kamulaştırma yapılmayan veya geç yapılan direk güzergahlarının hemen hemen hattın tamamını kapsadığını, kamulaştırma yapılmayan yerde ortaya çıkan engellerin kaldırılmadığı takdirde yüklenicinin sık sık çalışma alanını değiştirerek şantiyeyi taşımak durumunda kaldığını, bu durumun yüklenici açısından maddi açıdan olumsuz şekilde etkileyeceği, sözleşmenin feshi sonrası düzenlenen tutanağa göre 501 direğin 453'ünün alt montajı, 202 direğin üst montajının tamamlandığı, iletken çekiminin yapılmadığı, eksik imalatın tamamlanması gereken süre dikkate alındığında, bu sürenin davacı iş sahibinin kamulaştırma sebebi ile yer teslimini sağlamaması ve geç sağlaması sebebi ile verilmesi gereken ilave sürede eksik işlerin tamamlanmasının mümkün olduğu, sözleşme sonrası Van İlinde meydana gelen iki deprem nedeni ile hat çalışmalarının zaman zaman kesintiye uğradığı, kamulaştırma işlemlerini de geciktirdiği, işin tamamlanmamasında yüklenicinin kusurunun bulunmadığı, davalı iş sahibinin YİGŞ'nin 47. maddesine dayalı olarak sözleşmeyi feshettiği, davacının yükümlülüklerini davalının yer teslimini zamanında ve sorunsuz yapmaması sebebi ile yerine getiremediği, bu sebeple 47. maddeye dayalı feshin haksız olduğu kanaatine varıldığı, buna göre davalı iş sahibi tarafından irat kaydedilen teminat mektubu bedelinin iadesi gerektiği, bankadan gelen kayıtlara göre asli müdahil banka tarafından teminat mektubu bedeli olan 3.382.380,00 TL, muhatap davalıya ödendiği ve lehtar davacı tarafından bu bedel bankaya ödenmediği gerekçesiyle, davacının bu yöndeki talebinin reddi ile 3.382.380,00 TL nakde dönüşen teminat mektubu bedelinin tazmin tarihi olan 05/06/2015 tarihinden işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile davalı TEİAŞ'den alınarak asli müdahil Türkiye Halk Bankası A.Ş'ye ödenmesine karar verilmiştir. Birleşen 2015/487 Esas sayılı dosya yönünden deliller değerlendirildiğinde; taraflar arasında Osmanca-Ada 2 Elektrik İletim Hattı yapımına ilişkin 15.08.2013 tarihinde sözleşme imzalandığı, sözleşmeye göre 170 adet direğin alt montaj, üst montaj ve tel çekim işlerinin yer tesliminden itibaren 420 gün içerisinde tamamlanmasının davacı tarafından yüklenildiği, 22.08.2013 tarihinde yer tesliminin yapıldığı, buna göre işin bitim tarihinin 15.10.2014 tarihi olduğu, davalı iş sahibi tarafından davacı yükleniciye gönderilen 27.04.2015 tarihli yazı ile eksik işlerin süresinde tamamlanması ve malzeme temini için 20 gün süre verildiği, bu süre içerisinde istenen hususlar yerine getirilmediği takdirde sözleşmenin 47. maddesine göre işlem yapılacağının ihtar edildiği, 04.06.2015 tarihli yönetim kurulu kararı ile istenen hususlar yerine getirilmediğinden bahisle sözleşmenin feshedildiği, taraflar arasında yapılan yazışmalarda güzergahtaki kamulaştırma işlemlerinin tamamlanmaması ve orman alanından geçecek hat için gerekli izinlerin alınmaması sebebi ile davacının davalıdan süre uzatımı talebinde bulunduğu, davalı tarafından 20 gün ek süre verildiği, Hendek İlçesindeki 60 direk ile ilgili iznin sözleşmenin feshi işleminden hemen önce alındığı, davacı yüklenicinin, davalı iş sahibinden işin gecikmesi konusunda yaptığı, talep ile ilgili olarak sözleşme süresi dolduktan sonra yapılan yazışmada yüklenici firmanın talep ettiği gecikme cezasının ertelenmesi konusundaki talebinin haklı olduğunun belirtildiği, sözleşme ile belirlenen iş programının başlangıçta geçersiz hale geldiğinin sabit olduğu, sözleşmenin feshi tarihinde 169 direkten 108'inin alt ve üst montajının yapılabilecek durumda olduğu, iletken çekiminin tamamlanmasının söz konusu bulunmadığı, davacı yüklenicinin edimini ifa etmesine davalı iş sahibinin olanak tanımadığı, sözleşmedeki iş süresinin dolduğu tarih itibari ile Hendek sınırlarındaki 61 direk ile ilgili iznin alınmadığı, bu sebeple imalatın tamamlanamadığı, sözleşmenin YİGŞ'nin 47. maddesine dayalı olarak sözleşmenin feshedildiği, davacının yükümlülüklerini davalının yer teslimini zamanında ve sorunsuz yapmaması sebebi ile yerine getiremediği, davacı yüklenicinin sözleşme hükümlerine aykırı davranmadığı, verilmesi gereken süre uzatımı kapsamında sürenin sona ermediği, bu sebeple 47. maddeye dayalı feshin haksız olduğu kanaatine varıldığı, buna göre davalı iş sahibi tarafından irat kaydedilen teminat mektubu bedelinin iadesi gerektiği, bankadan gelen kayıtlara göre asli müdahil banka tarafından teminat mektubu bedeli olan 9.126.803,70 TL, muhatap davalıya ödendiği ve lehtar davacı tarafından bu bedel bankaya ödenmediği gerekçesiyle, davacının bu yöndeki talebinin reddi ile 9.126.803,70 TL nakde dönüşen teminat mektubu bedelinin tazmin tarihi olan 08.06.2015 tarihinden işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile davalı TEİAŞ'den alınarak asli müdahil Ziraat Bankası A.Ş'ye ödenmesine karar verilmiştir. Birleşen 2017/549 Esas sayılı dosya yönünden deliller değerlendirildiğinde; taraflar arasında 07.10.2013 tarihinde Kahramanmaraş Trafo Merkezi Yapım İşine ait sözleşmenin yapıldığı, sözleşmede işin yapım süresinin 510 gün olarak belirlendiği, yapım sırasında ortaya çıkan zemin problemleri sebebi ile işin bitim süresinin 181 gün uzatıldığı, 16/04/2015 tarihi itibari ile davacı yüklenicinin gerçekleştirdiği iş oranının %18,5 olduğu, revize edilen iş programına göre sözleşme kapsamındaki işin %80'ini oluşturan primer ve sekonder malzemelerden hiçbirinin imalatının yapılmadığı, sahaya sevk edilmediği, yapılan uyarılara rağmen davacı tarafından herhangi bir imalât yapılmadığı, eksik işler ve temin edilmeyen malzeme gözönüne alındığında iş bitim tarihi olan 11.09.2015 tarihinde eksik olan işlerin tamamlanmasının mümkün olmadığı, davacı yüklenicinin yapımını yüklendiği trafo merkezindeki imalatını sözleşmede belirtilen sürede iş programına uygun olarak zamanında yerine getiremediği, iş programının gerisinde kaldığı, yüklenilen işin sözleşme süresinde tamamlamasının mümkün olmadığı, buna göre davalı iş sahibinin sözleşmenin fesih işleminin mevzuata uygun olduğu, yer teslimi ve işe başlama sonrası zeminde ortaya çıkan problemler için davacının 190 gün süre uzatım talebi üzerine 181 gün ilave süre verildiği, davacının buna itirazının bulunmadığı, yüklenicinin edimini engelleyen zemin problemi giderilerek engelin ortadan kalktığı tarih itibari ile süre uzatımının sağlandığı, buna göre davalı iş sahibinin sözleşme ve mevzuata uygun yer teslimi yaptığı, davalının sözleşmeyi haklı sebeplerle feshettiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresinde asıl ve birleşen davalarda davacı ... Mühendislik-... vekili ile davalı ...Ş. vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacı ...- Eltem Mühendislik vekilinin asıl ve birleşen Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/549 Esas sayılı davalarına yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı TEİAŞ vekilinin birleşen Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/486 Esas ve birleşen Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/487 Esas sayılı davalarında feshin haklılığına yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı TEİAŞ vekilinin birleşen Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/486 Esas ve birleşen Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/487 Esas sayılı davalarında Türkiye Halk Bankası A.Ş. ve T.C. Ziraat Bankası A.Ş. tarafından açılan asli müdahale davalarına yönelik istinaf başvurusunun"Asli müdahiller tarafından asıl ve birleşen davalarda davacı aynı zamanda teminat mektupları yönünden lehtar olan yüklenici ...-Eltem Mühendislik için iş sahibi aynı zamanda muhatap olan TEİAŞ'ye verilmiş olan teminat mektuplarına dayanılarak talepte bulunulmuştur. Asli müdahale talebinde bulunulan birleşen davalar davacı yüklenici ile davalı iş sahibi arasındaki sözleşmelerin haksız feshi nedeniyle teminat mektuplarının bedelinin tahsiline ilişin olmakla, asli müdahiller ile davalı iş sahibi arasında eser sözleşmesi kapsamında akdi ilişki bulunmadığından, iş sahibi ile yüklenici arasındaki eser sözleşmelerinin feshine ilişkin incelemeye dayalı bankalarca iş sahibi aleyhine dava açılamayacağından, bir başka deyişle dava konusu dayanak itibariyle asli müdahillere husumet düşmeyeceğinden, mahkemece asli müdahiller yönünden husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır" gerekçesiyle kabulüne,"HMK'nın 353/1-b.2 maddesi uyarınca mahkeme kararının kaldırılmasına, birleşen Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/486 Esas ve birleşen Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/487 Esas sayılı davalarında Türkiye Halk Bankası A.Ş. ve T.C. Ziraat Bankası A.Ş. tarafından açılan asli müdahale davalarının reddine, her ne kadar asli müdahale davaları reddedilmiş olmakla, ...-Eltem Mühendislik tarafından açılmış iş bu davaların kabulüne karar verilmesi gerekmekte ise de, ...-Eltem Mühendislik hakkında mahkemece birleşen iş bu davalar yönünden davanın reddine dair verilen karara karşı istinaf başvurusunda bulunulmadığından, davalı yönünden usuli kazanılmış hak dikkate alınarak ...-Eltem Mühendislik yönünden de davanın reddine" karar verilmiştir.
V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri 1. ...Genel Müdürlüğü vekili temyiz dilekçesinde, a. Anılan hatların tesisinde onaylı iş programına göre büyük bir gecikme yaşandığını ve davacı yüklenici firmanın sözleşme yükümlüklerini yerine getirememesi sonucu anılan hattın tesisini tamamlayamadığını, müvekkilince sözleşme hükümleri uygulanarak H.246,KH.270,H.282 ve H.234 referanslı sözleşmelerin haklı olarak fesih edildiğini, bu nedenle istinaf mahkemesi kararının "feshin haklılığına yönelik istinaf başvurusunun reddine" yönelik kısmının yerinde ve haklı olmadığını, b. Davacı şirketin hatlardaki gecikme sebeplerinden en önemlisinin finansman sıkıntısı çekmesi ve bu nedenle malzeme temini yapamaması olduğunu, ayrıca alt yüklenicilerle olan anlaşmazlık sonucu alt yüklenicilerin işi bırakmasının da gecikmeye sebep olduğunu, c. Müvekkili idarece yürütülen hiçbir Enerji İletim Hattı sözleşmesinde kamulaştırma işlemleri tamamlandıktan sonra saha çalışmalarına başlanılacak şeklinde bir şart bulunmadığını, kamulaştırma işlemleri tamamlanan kısımlara ait kamulaştırma evraklarının yükleniciye verileceğine dair sözleşmelerde herhangi bir hükmün yeralmadığını, d. Gecikme cezasının askıya alınmasının yüklenici firmanın süre uzatımı hakkının olduğu anlamına gelmediğini, yüklenici firmanın mağdur olmaması için lehine yapılan bir uygulama olduğunu, e. H.282 referanslı 380 kV OSMANCA – ADA 2 DGÇKS Enerji İletim Hattının tesisinde, onaylı iş programına göre büyük bir gecikme yaşandığını ve davacı şirketin anılan hattın tesisini tamamlayamadığını, idarece sözleşme hükümleri uygulanarak ilgili sözleşmenin haklı olarak feshedildiğini beyan etmektedir. 2. Asli müdahil Ziraat Bankası vekili temyiz dilekçesinde, a. Asıl borçlu tarafından ileri sürülen ve onun açısından borcu sona erdiren defilerin risk olayını da sona erdirdiğinden bankanın garanti yükümlülüğünün de son bulduğunu, b. Müvekkili bankanın teminat mektubu düzenleyerek soyut bir borç altına girmediğini, teminat mektubuna konu riskin gerçekleşmesi ve tazmin talebinde bulunulması halinde teminat mektubunda belirtilen limitle sınırlı olmak üzere ödeme yapmakla yükümlü olduğunu, teminat mektubunda belirtilen riskin gerçekleşmemesi halinde mektubun tazmininin istenemeyeceğini, keza gerçekleşen risk tutarının üzerinde de tazmin talebinde bulunulamayacağını, gerçekleşen risk üzerinde tazmin talebinde bulunulması halinde haksız tazminin söz konusu olacağını ve bu durumda haksız tazmin talebinde bulunan muhatabın haksız olarak tazmin ettirdiği tutarı iade etmekle yükümlü olacağını, beyan etmektedir. 3. Türkiye Halk Bankası A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde, a. Davalı TEİAŞ tarafından husumete ilişkin herhangi bir itiraz öne sürülmemiş olmasına rağmen Bölge Adliye Mahkemesi tarafından husumet yokluğu nedeniyle asli müdahale davasının reddi yönünde karar verilmesinin açık şekilde hukuk kurallarına aykırı olduğunu, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması gerektiğini, b. Teminat mektubunu haksız tazmin ettiği açıklığa kavuşan ve sebepsiz zenginleşen davalı TEİAŞ'ın bankaya iade yükümlülüğü bulunmasının hukuk düzenlemeleri gereği olduğunu, c. Bölge Adliye Mahkemesi'nin asli müdahale davasının husumet yokluğu nedeniyle reddine ilişkin hukuka açıkça aykırı kararının gerekçesinin de bulunmadığını, mevcut gerekçe ile hüküm kısmının da birbiriyle tümüyle çeliştiğini beyan etmektedir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Asıl ve birleşen davalar, eser sözleşmesinden kaynaklanan murazaanın giderilmesi, haksız fesih nedeniyle teminat mektubu bedelinin iadesi, paraya çevrilmesi halinde bedelinin tahsili, birleşen Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/486 Esas sayılı dosyasında ve birleşen Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/487 Esas sayılı dosyasında açılan asli müdahale davaları teminat mektupları bedellerinin asli müdahillere ödenmesi istemlerine ilişkindir. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle, garanti sözleşmesinde garanti verenin asıl borçluya ait defileri alacaklıya karşı ileri süremeyeceğine, zira garanti sözleşmesi ile garanti verenin asıl borçtan bağımsız bir borç üstlenmiş olmasına göre usul ve kanuna uygun olup davalı ...Genel Müdürlüğü vekili ile asli müdahil Ziraat Bankası vekili ve Halk Bankası vekilinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Asıl ve birleşen davalarda davacı Yargıtay duruşmasında vekille temsil olunmadığından yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına, Aşağıda yazılı onama harçlarının temyiz edenlerden alınmasına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 18.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi. SUCCESS ADALET_SUCCESS İşlem başarıyla gerçekleştirildi! İşlem başarıyla gerçekleştirildi! 9b1695ff482906ab b7137b82de21e02d