5. Hukuk Dairesi 2025/2274 E. , 2025/12949 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI: 2023/2208 Esas, 2024/2129 Karar KARAR: Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar İLK DERECE MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 23. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI: 2019/657 Esas, 2023/632 Karar Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın aktif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir. Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 35 inci maddesi uyarınca davanın reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar ve davalı ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilleri murislerinin İstanbul ili, Tuzla ilçesi, ... Mahallesi 4941, 49 42... sayılı taşınmazların paydaşları arasında olduğunu, taşınmazların evveliyatında 4911 parsel sayılı taşınmazın ifrazı neticesinde geçit mahalli olarak tapuya tescil edildiğini ve müteakiben kamulaştırma yapılmaksızın fiilen yol yapılmak suretiyle el atıldığını belirterek kamulaştırmasız el atılan taşınmazlar bedelinin davalı idarelerden tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP 1. Davalı ... Belediye Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazların 11.10.2019 tarihli ve ... yevmiye numaralı işlem ile 3194 sayılı İmar Kanunu'nun (3194 sayılı Kanun) 11 inci maddesine göre ... adına bedelsiz terk edildiğini ve artık yaşamadığını, bu nedenle aktif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesini, taşınmazların ana arterde kalmadığını, bu nedenle müvekkili yönünden husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesini, taşınmazların el atma tarihindeki niteliği esas alınarak değerinin belirlenmesi gerektiğini ileri sürülmüştür. 2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazlara müvekkili idare tarafından el atılmadığını, taşınmazlar üzerindeki yolların bu yolları kullanan ... yönetimi tarafından yapıldığını, bu nedenle müvekkili yönünden husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesini, taşınmazların 19.08.1977 tarihinde müşterek methal olarak tescil edildiğini, 3194 sayılı Kanun'un Geçici 4 üncü maddesine göre taşınmazların sicilden terkin edilmesi hususunda Belediye Encümeni tarafından 12.02.2019 tarihli ve 63 sayılı kararın alındığını, bu karar doğrultusunda yapılan terkin işlemi sonrasına taşınmazların mevcudiyetini kaybettiğini, davacıların taraf sıfatı bulunmadığından reddi gerektiğini, uzlaşma dava şartı yerine getirilmeden açılan davanın reddine karar verilmesi gerekiğini ileri sürmüştür.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile aktif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; müşterek methal niteliğindeki taşınmazların mülkiyet hakkının vasıflandırmasının şehir planlama, kadastro ve mimari bilgi gerektirdiğini, konusunda uzman bir bilirkişi heyeti oluşturularak yeniden rapor alınmamasının hukuka aykırı olduğunu, müşterek methal olan taşınmazlarda lehtar parsellere tanınan hakkın mülkiyet hakkı olmadığını sadece geçit hakkının söz konusu olduğunu, müşterek methal olan taşınmaza ilişkin tazminatın kök parsel sahibine ödenmesi gerektiğini, davalı idareler lehine dava değeri olan 1.000,00 TL üzerinden vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken maktu vekâlet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazların kök parseli müştereken davacılar murisleri adına kayıtlı iken 19.08.1977 tarihli ve 7781 sayılı resmî senet ile ifraz işlemi yapılarak diğer taşınmazlara yol sağlamak için diğer parseller yararına müşterek methal olarak tescil edildiği, Belediye Encümeninin 12.02.2019 tarihli ve 63 sayılı kararı ile müşterek methal nitelikli taşınmazların 3194 sayılı Kanun'un Geçici 4 üncü maddesi uyarınca terkinine karar verildiği, taşınmazların davacılar murisi tarafından ifraz edilen parsellerine geçit sağlamak için yol olarak bırakılması sebebiyle terkin edildiğinden, 2942 sayılı Kanun’un 35 inci maddesi kapsamı doğrultusunda malikinin muvafakati ile yol, ... alan ve bunun gibi kamu hizmet ve tesislerine ayrılan alan için eski malikleri tarafından mülkiyet iddiasında bulunulamayacağı hususu da dikkate alındığında davacı tarafın dava konusu taşınmazlar için tazminat istemesinin mümkün olmadığından bahisle davanın reddi yerine yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesinin sonucu itibari ile doğru olduğundan bu hususun düzeltme nedeni yapılmadığı, ancak davacı tarafından talep edilen dava değeri 1.000,00 TL olduğu hâlde, ret vekâlet ücretinin maktu olarak belirlenmiş olmasının doğru görülmediği gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle 2942 sayılı Kanun'un 35 inci maddesi uyarınca davanın reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ve davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri 1. Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir. 2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacıların tazminat talep etme haklarının bulunmadığını, dava tarihi itibarıyla müşterek methal dışındaki parsellerde murislerinin malik kaydı bulunmadığını, aktif husumet ehliyeti yokluğundan davanın reddi kararı verildiği hâlde, Bölge Adliye Mahkemesince kararın kaldırılarak davanı reddine hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacılar ile davalı idareler arasında kamulaştırmasız el atılan taşınmazların değerinin biçilmesi ve bedelinin tahsili istemine ilişkindir. 2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, istinaf incelemesinde ileri sürülmeyen bir hususun temyiz yolunda ileri sürülmesinin mümkün olmadığı da gözetildiğinde temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacılar ve davalı ... vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Davacılar ve davalı idare ... Belediye Başkanlığından peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 16.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi. SUCCESS ADALET_SUCCESS İşlem başarıyla gerçekleştirildi! İşlem başarıyla gerçekleştirildi! 1eb80600d2b97413 ab5a0ae7697233e1