4. Hukuk Dairesi 2025/8031 E. , 2025/12410 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI: 2023/366 Esas, 2024/16 Karar İlk Derece Mahkemesi kararı davalılar ... vekili ile İçişleri Bakanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin davalılardan ...'ın kullandığı ... Emniyet Müdürlüğüne ait araçla ... Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesine gitmek üzere seyir halindeyken, davalı ... idaresindeki araçla kavşak noktasında çift taraflı trafik kazasına karıştığını, bu kaza sonrası müvekkillerinden ... ile ...’un yaralandığını belirterek fazlaya ait hakları saklı kalmak koşulu ile davacı ... için 25.000,00 TL manevi tazminatın 1.000,00 TL maddi tazminatın, davacı ... için 15.000,00 TL manevi tazminatın 1.000,00 TL maddi tazminatın, davacı ... için 5.000,00 TL manevi tazminatın 1.000,00 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP Asıl dava dosyasında davalı ...'ın cevap dilekçesinde; olay günü olan 10.12.2012 günü ... Polis Merkezi Amirliği hizmetinde kullanılan araç ile hakkında geçici doktor raporu düzenlenen ...'un kati doktor raporunun alınması amacı ile davacılar ile birlikte hastaneye giderken davalılardan ...'ın sevk ve idaresinde olan aracın kendilerine hızla gelerek çarpması sonucu maddi hasarlı ve yaralanmalı trafik kazası oluştuğunu, meydana gelen bu kazada herhangi bir kusuru bulunmadığını, kusurun öncelikli olarak Karayollarında olduğunu, kazanın meydana gelen kavşağın çok yoğun bir kavşak olduğunu olay günü de bu kavşakta bulunan trafik ışıklarının arızalı olduğunu, bu nedenle 1. derecede kusurlu olduğunu, bu kazada 2. derecede sorumlu olanın ise ticari taksi sürücüsü olduğu, zira bu kişinin son derece hızlı araç kullandığını ve kavşağa çok hızlı girdiğini, 31... cm'lik fren izinden de açıkça anlaşılacağını bu nedenle şahsı yönünden açılan davanın reddini talep etmiştir. Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde; davanın görev yönünden idari yargıda dava açılması gerektiğinden dolayı reddini talep etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacıların iddia ve taleplerinin mesnetten yoksun olduğunu, öncelikle mahkemenin görevsiz olması nedeniyle görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini, aksi kanaat halinde haksız ve mesnetten yoksun davanın reddine karar verilmesini, davanın tümden reddi talebinin kabul görmemesi halinde kurumları açısından davanın reddini talep etmiştir. Birleşen Mahkemenin 2019/304 Esas sayılı dosyasında davacılar vekili; müvekkillerinin bindiği davalılardan ...'ın kullandığı ... Emniyet Müdürlüğüne ait araçla ... Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesine gitmek üzere hareket halindeyken döner kavşağa gelindi��inde, diğer taraftan gelen ... idaresindeki araçla çarpışt��ğını, olay sonucu ... ile ...'un basit müdahale ile iyileşmeyecek şekilde ağır yaralandığını, ...'un ise basit tıbbi müdahale ile iyileşecek şekilde yaralandığını, olay nedeniyle ... ve ...'un hem maddi hem de manevi şekilde ağır şekilde zarara uğradığını, yapılan tedaviler sonucu bile tam olarak iyileşmenin mümkün olmadığını, kalıcı şekilde hasarlarının devam ettiğini, tedavi sürecinde psikolojik olarak çok yıprandıklarını, olay nedeniyle davalı ..., ... ve ... Genel Müdürlüğünün olayın meydana gelmesinde kusurlu olduğunun anlaşıldığını, bu nedenle fazlaya ait hakları saklı kalmak koşulu ile ... için 25.000,00 TL manevi tazminatın 1.000,00 TL maddi tazminatın, ... için 15.000,00 TL manevi tazminatın 1.000,00 TL maddi tazminatın, ... için, 5.000,00 TL manevi tazminatın 1.000,00 TL maddi tazmanitın 10.12.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; 10.12.2012 tarihinde meydana gelen trafik kazasının oluşumunda davalı müvekkilinin herhangi bir kusuru olmadığını, davalı müvekkilinin tüm trafik kurallarına uygun davrandığını ancak kazanın oluşumuna engel olamadığını, kazanın meydana gelişinde diğer davalıların kusurlu olduğunu, ceza yargılaması aşamasında kurusa ilişkin yaptıkları itirazları bu dosya yönüyle de tekrar ettiklerini, ceza dosyasında keşif yapılmadan ve mahkemece kusur incelemesi yaptırılmadan hüküm kurulduğunu, söz konusu kararın taraflarınca temyiz edildiğini, bu nedenle öncelikle mahallinde keşif yapılarak ve yine olay anına ilişkin kamera kayıtları incelenerek kusur incelemesi yapılmasını ve gerektiği takdirde Adli Tıp Trafik İhtisas Kurulunca kusur duumunun tespitini talep ettiklerini, davalılardan ...'ın polis memuru olduğunu, kaza sonrası kaza tespit tutanağının meslektaşları tarafından tutulduğunu ve kendisine hiçbir kusurun atfedilmediğini, tutanağın taraflı olarak tutulduğunu, müvekkilinin kaza anında 70 km hızı olduğunu, olay esnasında hızın 70 km olmasının ve tespit edilen fren izinin 31... cm olmasının imkanı olmadığını, trafik tespit tutanağının esas alınarak alınan bilirkişi raporunu da kabul etmediklerini, kaza nedeniyle müvekkilinin maddi ve manevi zarara uğradığını, kendisinin taksi sürücüsü olduğunu, kazada aracının ciddi zarar gördüğünü ve yine iş güç kaybı olduğunu, bu hususta tespit yaptırdıklarını, yine meydana gelen kaza sonucu davacıların maddi tazminat hakkının doğmadığını, bu yönden davanın reddi gerektiğini, manevi tazminat koşullarının oluşmamakla birlikte talep edilen manevi tazminat miktarının da fahiş olduğunu, ayrıca maddi ve manevi tazminat davalılardan müştereken ve müteselsilen talep edildiğini, müvekkilinin sorumluğunun kazanın meydana gelişinde kusurlu olduğunun tespit edildiği takdirde kusuru oranında olduğunu, diğer davalıların kusurundan müvekkilinin sorumlu tutulmasının kabul edilemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Birleşen ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/239 Esas sayılı dosyasında davacı vekili; davacının bindiği 67... plaka sayılı araç ile davalının kullandığı 67... plakalı aracın 10.12.2012 tarihinde çarpışması sonucunda davacının maddi ve manevi zarara uğradığını, ... 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/1 Esas sayılı dosyası ile yapılan yargılama sonucunda davacının maddi tazminata hak kazandığını, açtıkları iş bu davanın ek dava niteliğinde olduğunu, bu nedenlerle ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/1 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Birleşen ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/236 Esas sayılı dosyasında davacı vekili; müvekkili ...'un da bindiği davalı ...'ın kullandığı 67... plakalı araç ile ...'ın kullandığı 67... plakalı aracın 10.12.2012 tarihinde çarpıştığını, bu kaza nedeniyle müvekkilinin maddi ve manevi zarara uğradığını, olay nedeniyle açılan davada davalıların kusurlu olduğunu, davacının hiçbir kusuru ve ihmali olmadığını, ... 2.ASHM'nin 2019/205 Esas sayılı davada yapılan yargılamada davacının maddi tazminata hak kazandığını, trafik kazası nedeniyle uğranılan cismani zararın tazmini zımnında 38.112,00 TL maddi tazminatın 10.12.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen, davalılardan ... yönünden 30.412,00 TL ile sınırlı kalmak koşulu ile tahsiline karar verilmesini ve işbu davanın ... 2.ASHM'nin 2019/205 Esas sayılı dava ile birleştirilmesini talep etmiştir. Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde; dosya kapsamında daha önceden ileri sürdüğü tüm itirazlarını ve cevaplarını birleşen dava için de tekrar ettiklerini, davanın yasal süresi içerisinde açılmadığını, davanın zamanaşımına uğradığını, zamanaşımı nedeniyle açılan davanın reddine karar verilmesini talep ettiğini, müvekkilinin meydana gelen trafik kazasının oluşumunda herhangi bir kusuru olmadığını, davalı müvekkilinin tüm trafik kurallarına uygun davrandığını, geçiş üstünlüğü ana yoldan geldiği ve kendisine yeşil ışık yandığı için davalı müvekkilde olduğunu ve müvekkilin seyir hızı iddia edilenin aksine normal sınırlarda bulunduğunu, kazanın meydana gelmesinde tali yoldan gelen ve kendisine kırmızı ışık yandığı sırada geçiş üstünlüğüne sahip olmadığı halde geçiş yapan ve hızı yüksek olan 67... plakalı aracın sürücüsü ve arızalı trafik ışıklarının bakım ve onarımını yapmayan ve ihmalkar davranan ... Genel Müdürlüğünün olduğunu, kazanın diğer davalıların kusuru ile meydana geldiğini, bir diğer itiraz konusu da müvekkilinin herhangi bir kusurunun bulunmadığı trafik kazasında kazanın oluş şekli ve davacının yaralanmasının niteliği dikkate alındığında davacının maluliyetinin % 4,1 oranında olması ve iyileşmesinin bu kadar uzun sürmesi mümkün olmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte davacının maluliyetinin ve iyileşme süresinin dosyada mevcut tedavi evrakları ve tüm belge bilgiler ışığında usul, yasa ve bilimsel verilere aykırı şekilde yüksek tespit edilmesi ve bu maluliyete dayanılarak da talep edilen maddi tazminatın kabulü mümkün olmadığını, mahkemece kusurun varlığının kabulü halinde dahi maddi zarar miktarı ve dosya kapsamındaki kusur raporu dikkate alındığında istenilen miktarın fahiş olduğunu, ayr��ca faiz talep edilmesinin de haksız usul ve yasaya aykırı olduğundan bu yöndeki istemin de reddi gerektiğini, söz konusu nedenlerle müvekkili hakkında açılan haksız, usul ve yasaya aykırı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 06.10.2015 tarihli, 2013/385 E., 2015/471 K. sayılı ilamı ile; kamu görevlilerinin eylemlerinden dolayı açılacak tazminat davalarının idare mahkemesinde tam yargı davası olarak açılabileceğinden davanın yargı yolu nedeniyle reddine karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Birinci Bozma Kararı İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içinde davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 25.02.2019 tarih, 2016/6604 E., 2019/1991 K. sayılı ilamı ile "...özellikle ...'nün hizmet kusuru nedeniyle açılan davalarda idari yargının görevli olmasına göre davacılar vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir... olay davalı ...'ın kamu görevlisi sıfatıyla hizmet ifa ederken meydana gelmiş ise de, davaya konu edilen zarar doğurucu haksız fiil, trafik kazası şeklinde gerçekleşmi�� olup, davalı sürücü ... haksız fiil faili konumunda olup sorumluluğunun temelini Borçlar Kanunu'nun haksız fiil hükümleri oluşturduğundan "haksız fiil faili" sıfatıyla özel hukuk hükümlerine göre sorumlu tutulabilecektir.Bu durumda, dosya kapsamındaki araç tescil kayıtlarına göre, davalı İç İşleri Bakanlığı'na ait aracın karıştığı kazada meydana gelen zararlardan, davalı İç İşleri Bakanlığı'nın sorumluluğu, hizmet kusuruna değil araç işletenin sorumluluğu ilkelerine; davalı ...'ın sorumluluğu da haksız fiil sorumluluğuna dayanmakta olup, bu kuralları uygulamakla görevli olan yargı kolu da adli yargı olduğundan, mahkemece açıklanan yasal düzenlemeler gözetilmeksizin davalılar İç İşleri Bakanlığı ve ... bakımından yargı yolu bakımından red kararı verilmesi doğru görülmemiştir." gerekçesi ile kararın bozulmasına karar verilmiştir. B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar İlk Derece Mahkemesinin 19.01.2021 tarih, 2019/205 E., 2021/13 K. sayılı kararı ile; asıl ve birleşen davaların kısmen kabulüne karar verilmiştir. C. İkinci Bozma Kararı İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içinde davalı ... vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir. Dairemizin 14.12.2021 tarih, 2021/16377 E., 2021/10291 K. sayılı ilamı ile; "...davalı ... vekili ile davalı ... vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir...Somut olayda; dava trafik kazası sonucu cismani zarardan kaynaklanan maddi tazminat ile manevi tazminat istemine ilişkindir. Davacılardan ... yaralanan kişilerin eş/babası olup, adı geçen davacının manevi tazminata hak kazanabilmesi için yukarıdaki açıklamalar ile yasal düzenleme ışığında, ölüm ya da ağır bedensel zararın gerçekleşmiş olması gerekirken davacı yaralanan ... ile davacı yaralanan ...’un yaralanma dereceleri dikkate alındığında, söz konusu manevi tazminatın davacı ... yönünden şartları oluşmadığından reddi gerekirken mahkemece yanılgılı değerlendirme ile karar verilmiş olması doğru görülmemiş, hükmün temyiz eden davalılar ... ile İçişleri Bakanlığı yararına bozulması gerekmiştir. " gerekçesi ile kararın bozulmasına karar verilmiştir. Asıl ve birleşen davada davalı ... vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş, Dairemizin 18.12.2022 tarih, 2022/4927 E., 2022/16511 K. Sayılı ilamı ile istemin reddine karar verilmiştir. D)İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; asıl ve birleşen 2019/304 Esas sayılı dosyada davanın davalı ... yönünden dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, davacı ...'un maddi tazminat talebinin reddine, davacı ...'un maddi tazminat talebinin davalılar ..., İçişleri Bakanlığı ve ... yönünden kabulü ile 1.000,00 TL'nin 10.12.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, davacı ...'un manevi tazminat talebinin reddine, davacılar ... ve ...'un manevi tazminat taleplerinin davalılar ..., İçişleri Bakanlığı ve ... yönünden kısmen kabulü ile ... için 6.000,00 TL, ... için 3.000,00 TL olmak üzere toplam 9.000,00 TL manevi tazminatın 10.12.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, birleşen 2017/239 Esas sayılı dosyada davanın kabulü ile 6.700,00 TL'nin 10.12.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, birleşen 2020/236 Esas sayılı dosyada davanın kısmen kabulü ile 26.378,29 TL'nin 10.12.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan (davalı ... yönünden 19.678,29 TL ile sınırlı olmak üzere) alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; bozma kararı ile kesinleşen hususlar(kusur, mauliyet vs.) ile davanın reddedilerek aleyhine yargılama gideri ve vakalet ücretinin verilmesinin hatalı olduğunu beyan etmektedir. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; bozma kararı ile kesinleşen hususlar ile hüküm fıkrasında harçların hatalı ve eksik hesaplandığını beyan etmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, trafik kazasından kaynaklanan yaralanma nedeniyle maddi ve manevi zararın giderilmesi istemine ilişkindir. 1-Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı ... vekili ile davalı ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Davalı ... vekilinin temyizi bakımından; 2-492 sayılı Harçlar Yasasının 13/J maddesinde "genel bütçeye dahil idarelerin yasanın 1 ve 3 sayılı tarifelerine giren bütün işlemlerinin harçtan müstesna olduğu" öngörülmüştür. Mahkemece, asıl ve birleşen Mahkemenin 2019/304 E., sayılı dosyasında; davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olması nedeniyle bakiye karar harcına hiç değinilmediği, birleşen ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/236 E., sayılı dosyasında ise, davalı bakanlık harçtan muaf olduğundan aleyhine karar ve ilam harcına hükmedilmesi doğru görülmemiştir. Davalı ... vekilinin temyizi bakımından; 3-Ayrıca İlk Derece Mahkemesinin 19.01.2021 tarih, 2019/205 E., 2021/13 K. sayılı asıl ve birleşen davaların kısmen kabulüne dair kararının davalı ... ... vekili tarafından temyiz edildiği, Dairemizce sadece davacı ... aleyhine bozulmuş olup diğer davacılar yönünden ise bozma dışı kalarak kesinleşmiş olmasına rağmen davacı ... lehine manevi tazminat nedeniyle lehine verilen vekalet ücreti bozma kararı sonrası 4.080,00 TL den 6.000,00 TL'ye çıkarılmıştır. Ne var ki anılan husus yeniden yargılama yapılmasını zorunlu kılmadığından; mahkeme kararının hüküm fıkrasının düzeltilerek onanması gerekmiştir.
VI. KARAR 1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ... ... vekili ile davalı ... vekili vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2-Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin bakiye karar harcı yönünden temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının, A)ASIL VE BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN 2019/304 ESAS SAYILI DOSYASINDA " başlıklı paragrafı altında düzenlenen maddelere ek olarak;"16-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 683,10 TL harcın peşin alınan 160,55 TL harçtan mahsubu ile bakiye kalan 522,55 TL'nin davalı İç İşleri Bakanlığı harçtan muaf olduğundan davalılar ... ve ...'... alınarak hazineye gelir kaydına, 17-Davacılar tarafından yatırılan 160,55 TL peşin harcın davalı İç İşleri Bakanlığı harçtan muaf olduğundan davalılar ... ve ...'... alınarak davacılara verilmesine," ibaresinin eklenmesine, İlk Derece Mahkemesi kararının;" C)BİRLEŞEN ... 3. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNİN 2020/236 ESAS SAYILI DOSYASINDA" paragrafı altında düzenlenen; 2 ve 3 numaralı bentlerinin "2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 1.801,90 TL harçtan peşin alınan 130,18 TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 1.671,72 TL (davalı ...'un sorumluluğu 1.214,04 TL ile sınırlı olmak üzere) harcın davalı İç İşleri Bakanlığı harçtan muaf olduğundan davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına, 3-Davacılar tarafından yatırılan 130,18 TL peşin harcın davalı İç İşleri Bakanlığı harçtan muaf olduğundanr ... ve ...'... alınarak alınarak davacılara verilmesine," şeklinde değiştirilmesine, 3-Yukarıda (3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ... ... vekilinin vekalet ücreti yönünden temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının "A)ASIL VE BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN 2019/304 ESAS SAYILI DOSYASINDA" paragrafı altında düzenlenen; "8-Davacı ... manevi tazminat davasında kendisini vekille temsil ettirdiği anlaşıldığından davacı lehine karar verildiği tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca hesaplanan ve takdir edilen 6.000,00 TL (AAÜT'nin 13/2 maddesi uyarınca) vekalet ücretinin davalılar ..., İçişleri Bakanlığı ve ...'... alınarak davacı ...'ye verilmesine," şeklindeki ibarenin çıkartılarak yerine; "8-Davacı ... manevi tazminat davasında kendisini vekille temsil ettirdiği anlaşıldığından davacı lehine karar verildiği tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca hesaplanan ve takdir edilen 6.000,00 TL vekalet ücretinin davalı ... 4.080.00 TL 'den sorumlu olmak üzere İçişleri Bakanlığı ve ...'... alınarak davacı ...'ye verilmesine," ibaresinin yazılması suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalı ...'a iadesine, Dosyanın mahkemeye gönderilmesine, 15.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi. SUCCESS ADALET_SUCCESS İşlem başarıyla gerçekleştirildi! İşlem başarıyla gerçekleştirildi! 21b471714c677859 2c8f7fbdf9389304