4. Hukuk Dairesi 2024/2026 E. , 2025/9142 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2024/42 Değişik İş, 2024/43 Karar İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili ve davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın 18.01.2022 tarihinde karıştığı trafik kazası sonucu davacı yayanın yaralanarak malul kaldığını belirterek ve belirsiz alacak davası olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 TL sürekli iş göremezlik, 2.000,00 TL geçici iş göremezlik, 2.000,00 TL geçici bakıcı gideri ve 1.000,00 TL tedavi giderinin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiş; bedel artırım dilekçesiyle 250.000,00 TL sürekli iş göremezlik, 42.686,49 TL geçici iş göremezlik, 5.004,00 TL geçici bakıcı gideri ile 5.000,00 TL tedavi giderinin tahsilini istemiştir.
II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; başvuru şartı eksikliği nedeni ile başvurunun usulden reddi gerektiğini, usulüne uygun rapor ibraz edilmediğini, kusur oranlarının uzman bilirkişilerce tetkik ve tespitini, dosyaya sunulan Engelli Sağlık Kurul raporunun hükme esas alınamayacağını, hesaplama sırasında TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz kullanılması gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatı, geçici bakıcı gideri ve rapor ücreti, tedavi, ulaşım ve sağlık hizmet giderlerinin, müvekkili şirket tarafından karşılanmasının söz konusu olmadığını, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığından davacılara peşin sermaye değerli rücuya tabi aylık bağlanıp bağlanmadığının sorulması ve bağlanmış ise aylığın ilk başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin bildirilmesinin istenmesi gerektiğini, vekâlet ücretinin 1/5 oranda hesaplanması ve avans faizi talebinin reddi gerektiğini, davalının temerrüde düşmediğini belirterek davanın reddini istemiştir.
III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI Uyuşmazlık Hakem Heyeti yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kaza tarihinde yürürlükte bulunan yönetmelik hükümlerine aykırı şekilde düzenlenen maluliyet raporu ile sigorta şirketine usulüne uygun ve eksiksiz başvuru yapıldığından bahsedilemeyeceği gerekçesiyle başvurunun usulden reddine karar verilmiştir.
IV. İTİRAZ Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ve ara karar ile alınan doktor bilirkişi raporları, hesap ve kusur bilirkişi raporları denetime ve karar vermeye elverişli kabul edilerek başvuran vekilinin Uyuşmazlık Hakemi tarafından verilen karara vaki itirazı üzerine hakem kararı kaldırılarak; "6.1.1. Geçici bakıcı gideri olarak 5.004,00 TL, geçici iş göremezlik olarak 42.686,49 TL ve SGK kapsamı dışındaki tedavi gideri için 1.000,00 TL olmak üzere toplam olarak 48.690,49 TL tazminatın 27.02.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak başvurana ödenmesine, fazlaya ilişkin 250.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ile 4.000,00 TL tedavi giderine ilişkin talebin reddine,...6.1.3.Başvuran kendisini vekille temsil ettiğinden AAÜT’ne göre hesaplanan 17.900 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak başvurana ödenmesine" karar verilmiştir.
V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde; karara esas alınan heyette beyin cerrahı bilirkişi bulunmaması nedeniyle müvekkilinin epilepsi nöbet riskinden oluşan maluliyet oranı tespitinin hatalı yapıldığını, skar izi yönünden de muayene yapılarak verilen bir raporu kabul etmeyip muayene yapılmadan izin boyutunu kontrol etmeden verilen bir rapora kararın dayandırılmış olmasının hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasına karar verilmesini istemiştir. Davalı vekili temyiz dilekçesinde; kusur oranının hatalı belirlendiğini, geçici iş göremezlik tazminatı ve geçici bakıcı giderinden sorumlu olunmadığı, geçici iş göremezlik tazminatı açısından davacı tarafından sunulan raporla belirlenen 4 aylık sürenin dikkate alınması gerektiğini, avans faizi ile kabulün hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın davacı yayaya çarpması sonucu davacının yaralanması nedeniyle sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı ile bakıcı gideri talebine ilişkindir. 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, tazminatı Dairemizin yerleşik uygulamalarına uygun biçimde ve usulünce hesap eden aktüer raporunun karara esas alınmış olmasına göre, davacı vekilinin ve davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2. Davacı vekilinin diğer temyiz itirazları yönünden; Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının tespiti açısından maluliyetin varlığı ve oranının doğru bir şekilde belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşlarının çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetince kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir. Maluliyete ilişkin alınacak raporların 11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008-01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 tarihinden sonra Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015-20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik, 20.02.2019 tarihinden sonra Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir. Somut olayda; kaza neticesinde davacının maruz kaldığı yaralanmaya ilişkin olarak dosyaya sunulan İstanbul Medeniyet Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından düzenlenmiş olan 25.01.2023 tarihli raporda, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre davacının kafatası kemik kırıkları sonucu epilepsi nöbet riski ve skardan dolayı olmak üzere toplam %8 oranında sürekli maluliyetinin olduğu belirlenmiş, Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından kaza tarihinde yürürlükte bulunan Yönetmelik hükümlerine aykırı şekilde düzenlenen maluliyet raporu ile sigorta şirketine usulüne uygun ve eksiksiz başvuru yapıldığından bahsedilemeyeceği gerekçesiyle başvurunun usulden reddine karar verilmiş karara davacının itirazı üzerine, İtiraz Hakem Heyetince; biri nöroloji uzmanı, ikisi adli tıp uzmanı olan heyetten alınan bilirkişi kurulu raporu ile Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre değerlendirildiğinde davacının sürekli iş görmezlik oranının %0 olduğu, kişide maluliyet gelişmediği görüş ve kanaatine varıldığı, aynı bilirkişi kurulundan alınan ek raporla, tıbbi iyileşme süresinin 9 aya kadar uzayabileceği, şahsın iyileşme süresi içerisinde 1 ay boyunca bakıcıya ihtiyaç duyacağı yönünde görüş belirtildiği, hakem heyetince bu asıl ve ek bilirkişi raporları karara esas alınarak Uyuşmazlık Hakem kararı kaldırılarak geçici bakıcı gideri olarak 5.004,00 TL, geçici iş göremezlik olarak 42.686,49 TL ve SGK kapsamı dışındaki tedavi gideri için 1.000,00 TL olmak üzere toplam olarak 48.690,49 TL tazminatın 27.02.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak başvurana ödenmesine karar verildiği anlaşılmıştır. Ancak varılan sonuç hatalıdır. Zira başvuruda sunulu maluliyet rapor ile yargılamada alınan maluliyet raporu aynı yönetmelik hükümlerine göre maluliyet belirlemesi yapmış olmasına rağmen, raporlar arasında davacının maluliyet oranı bakımından çelişki vardır. Raporlar arasındaki açık çelişki giderilmeden karar verilmesi, eksik inceleme niteliği taşımaktadır. Açıklanan nedenlerle; davacının kazadaki yaralanmasına ilişkin olup da dosya kapsamında yer almayan tüm tedavi belgelerinin toplanması; daha sonra, en yakın üniversite hastanesinin adli tıp anabilim dalı başkanlığından, kaza ile illiyet bağı içindeki rahatsızlıklara dair maluliyet oranını kaza tarihinde yürürlükte olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ve ekindeki cetvellere göre belirleyen, dosyadaki raporlar arası çelişkiyi gideren, denetime elverişli bir rapor alınması ve oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu şekilde hüküm tesisi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir. 3. Davalı vekilinin diğer temyiz itirazları yönünden; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 266 ve devamı maddeleri gereğince, çözümü özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verilir. Dosyanın incelenmesinde; dosya içerisinde bulunan kaza tespit tutanağı ile yaya olan davacının 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun (KTK) 138. maddesini ihlal ettiğinden (taşıt yoluna girmek) kusurlu olduğu, davalıya sigortalı araç sürücüsünün ise KTK'nın 52/1-a maddesini ihlal ettiğinden kusurlu olduğunun belirlendiği, yargılama sırasında Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından aldırılan kusur bilirkişi tarafından sunulan raporda ise; trafik kazası tespit tutanağı üzerindeki krokide yaya ...’nın kavşak giriş çıkışlarından geçiş yapmaya çalıştığı çizimi görüldüğü, 35 ... 650 plakalı araç sürücüsünün yayaların doğal karşıdan karşıya geçiş alanları olan kavşak giriş çıkışlarında dikkatli olması, yayalara geçiş hakkını vermesi gerektiği belirtilen Yönetmelik hükmüne aykırı davranışından ötürü kazanın oluşumunda tek ve asli kusurlu olduğu, yaya ...’nın kazanın oluşumu değerlendirildiğinde herhangi bir kusurunun bulunmadığı yönünde görüş bildirildiği ancak Uyuşmazlık Hakem Heyetince bu raporlardan ikincisine itibar olunarak hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır. Yargılama makamlarınca çelişkili raporlardan birine neden itibar edildiği, diğer raporun neden tercih edilmediği gerekçelendirilmeli veya her iki rapor arasındaki çelişkiyi gideren üçüncü bir rapor alınmalıdır. Şu durumda İtiraz Hakem Heyetince dava konusu trafik kazasına ilişkin varsa ceza soruşturma dosyası da dosya arasına alınarak tüm deliller değerlendirilmek suretiyle tarafların olaydaki kusur oranlarının tespiti için üniversite öğretim üyelerinden veya Karayolları Genel Müdürlüğünde görevli fen heyetinden seçilecek uzman bilirkişilerden denetime elverişli, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.
VI. KARAR 1. Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan sebeplerle davacı vekili ve davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2. Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan sebeple davacı vekilinin, (3) numaralı bentte açıklanan sebeple davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA, İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının davacıya ve davalıya iadesine, Dosyanın mahkemeye gönderilmesine, 03.06.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.