4. Hukuk Dairesi 2023/12212 E. , 2025/4126 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/584 E., 2023/1483 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Niksar Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/30 Esas 2022/497 Karar Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili ile davalılar vekili tarafından temyiz edilmiş, incelemenin duruşmalı olarak yapılması davalılar ... ve ... vekili tarafından istenilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 11.03.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir. Belli edilen gün ve saatte davalılar ... ve ... vekili Avukat ... geldi, davacılar adına gelen olmadı. Davalılar vekilinin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 11.03.2025 gününde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalı ...'nün işleteni/maliki olduğu araç; ... sevk ve idaresindeyken 13.08.2016 günü, kaldırımda yürüyen müvekkillerinin murisi ...'a çarptığını ve ölümüne sebebiyet verdiğini, davacılardan ... ve ...’ın da yaralanmalarına sebebiyet verdiğini, Niksar Cumhuriyet Başsavcılığınca başlatılan soruşturma kapsamında davalı aracın sürücüsü ...'nün yapılan incelemede tam kusurlu olduğunu, 28.04.2016-28.04.2017 tarihleri arası geçerli olan ZMSS gereğince geç ve eksik olarak 23.01.2017 tarihinde 186.688,64 TL ödeme yapıldığını, söz konusu ödemenin çok düşük bir ödeme olduğunu, genç yaşında kaybettiği eşinin ölümü ile sarsılan müvekkilinin 2 çocuğuyla bir başına kaldığını, trafik kazası nedeniyle ...'ın dişlerinin yapılması için 320,00 TL ayrıca üniversite döner sermayesi için 110,00 TL ödeme yapmak zorunda kaldığını, murisin vefatı nedeniyle defin işlemleri için 2.390,80 TL harcama yaptığını ve nihayetinde eşinin desteğinden mahrum kaldığı için fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıya şimdilik müvekkili ... için 1.000,00 TL, ... için 1.000,00 TL ve ... için 1.000,00 TL maddi tazminatın ve her bir davacı için ayrı ayrı 100.000,00 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 303.000,00 TL tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep etmiş, ıslah dilekçesiyle taleplerini ... için 357.195,82 TL; ... için 62.023,61 TL ve ... için 62.023,61 TL'ye yükseltmiştir.
II. CEVAP Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde; davalı ... tarafından 186.688,64 TL ödenerek tazminatın tamamının ödendiğini, kusur konusunun henüz kesinleşmediğini, dosyanın ATK’ya gönderildiğini ve gelecek ATK raporu sonucunda müvekkilinin kusur durumunun değişme ihtimalinin çok yüksek olduğunu, murisin yeterlilik belgesi almış olmasının aylık 5.000,00-6.000,00 TL kazanacağını göstermeyeceğini bu nedenle ayık gelirin bu şekilde belirlenmemesi gerektiğini, davalı çocukların tedavi masraflarının Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından karşılandığını dolayısıyla müvekkillerinin herhangi bir tedavi masrafı ödemeleri gerekmediğini belirterek davanın reddini talep etmiştir. Davalı .... vekili cevap dilekçesinde; davacılara 23.01.2017 tarihinde, TRH 2010 Yaşam Tablosuna göre hesaplama yapılarak tespit edilen tazminat tutarı olan 186.688,64 TL ödeme yapıldığını, bu ödeme ile söz konusu tazminat borcunun tamamlandığını, davacının ulaşım, yemek, silah ruhsatı ödemesi, defin ve veraset ilamı gibi masraflarının poliçe kapsamı dışında olduğunu, meydana gelen kaza nedeniyle geçici iş göremezlik giderinden müvekkili şirketin sorumlu tutulamayacağını, belirterek davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI 1-Mahkemenin 2017/86 Esas ve 2021/155 Karar sayılı ilk kararıyla davanın kısmen kabul, kısmen reddi ile, davacı ...'ın maddi tazminat talebinin kabulü ile 1.000,00 TL'nin kaza tarihi olan 13.08.2016 tarihinden 356.195,82 TL'nin ıslah tarihi olan 29.12.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ..., davalı ... ve davalı ...'nden (sigorta şirketinin sorumluluğu teminat limiti ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine, davacı ...'ın maddi tazminat talebinin kabulü ile 1.000,00 TL'nin kaza tarihi olan 13.08.2016 tarihinden, 61.023,61 TL'nin ıslah tarihi olan 29.12.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ..., davalı ... ve davalı ...'nden (sigorta şirketinin sorumluluğu teminat limiti ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine, davacı ...'ın maddi tazminat talebinin kabulü ile 1.000,00 TL'nin kaza tarihi olan 13.08.2016 tarihinden, 61.023,61 TL'nin ıslah tarihi olan 29.12.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ..., davalı ... ve davalı ...'nden (sigorta şirketinin sorumluluğu teminat limiti ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine, davacıların manevi tazminat talebinin kısmen kabul kısmen reddi ile; davacı ... için 20.000,00 TL'nin, ... için 15.000,00 TL'nin ve ... için 15.000,00 TL'nin kaza tarihi olan 13.08.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalı ... ve davalı ...'den alınarak davacılara verilmesine karar verilmiştir. 2- Karara karşı davacılar vekili, davalı .... vekili ve davalı ... ve ... vekili istinaf başvurunda bulunmuştur. 3- Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 2021/1145- 2021/1276 sayılı kararıyla; bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli ve denetime açık olmadığı, davacıların desteğinin çalıştığına dair bir iddianın bulunmadığı, ancak emekli olduğu, olay tarihinde 45 yaşında olduğu ve bu tarih itibariyle de emekli olması, bir başka işte çalıştığının da iddia ve ispat edilememesi karşısında davacıların desteğinin çalışma yönünden aktif dönem içinde olduğu, 60 yaşından sonra ise pasif döneme geçeceği değerlendirilerek davacıların desteğinin gelirin hesaplanmasında aktif dönem için asgari geçim indirimi (AGT) dahil asgari ücretin, pasif dönem için ise asgari geçim indirimsiz asgari ücretin hesaplamada dikkate alınması gerekirken desteğin emekli maaşının asgari ücretin 2,29 katı olduğundan bahisle bu miktar üzerinden hesaplama yapılması yerinde olmadığından, sigorta şirketinin kısmi ödeme yapması nedeniyle sorumlu olduğu miktarın karar yerinde gösterilmemesinin hatalı olduğu, bir kısım davalıların haksız fiil tarihinden itibaren tazminattan sorumlu kılınmaları gerekirken ıslah tarihinden itibaren sorumlu kılınmalarının hatalı olduğu gerekçeleriyle mahkemece verilen kararın kaldırılarak konusunda uzman aktüerya bilirkişiye dosyanın tevdi ile TRH 2010 Yaşam Tablosu da göz önüne alınarak davacıların desteğinin aktif dönem için AGİ'li pasif dönem i��in AGİ'siz asgari ücret geliri elde edeceği değerlendirilerek ve sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme tarihindeki verilere göre ödemenin ödenmesi gereken tazminat miktarını karşılayıp karşılamadığı, karşılamadığı takdirde son rapor tarihindeki verilere göre bulunacak miktardan sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme miktarının güncellenmiş miktarı düşürülerek bulunacak sonuca göre ve sigorta şirketinin poliçe limiti ile sorumlu olduğu göz önüne alınarak kalan miktar üzerinden sigorta şirketinin sorumluluğuna ve davalıların haksız fiil tarihinden itibaren faiz ile sorumlu olmaları karşısında bu tarihten itibaren faiz yürütülmek üzere ve tarafların kazanılmış hakları da göz önüne alınarak karar verilmek üzere kararın kaldırılmasına karar verilmiştir. 4-İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dosyanın hesap bilirkişisine tevdi edilerek istinaf kararı doğrultusunda düzenlenen 30.06.2022 tarihli bilirkişi raporunda belirlenen tazminat miktarı karara esasa alınarak; "A-)Davacıların maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile; 1-Davacı ...'ın maddi tazminat talebinin kabulü ile 357.195,82 TL'nin kaza tarihi olan 13.08.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ..., davalı ... ve davalı ...'nden (sigorta şirketinin sorumluluğu 123.311,36 TL ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine, 2-Davacı ...'ın maddi tazminat talebinin kabulü ile 18.193,74 TL'nin kaza tarihi olan 13.08.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ,davalı ... ve davalı ...'nden (sigorta şirketinin sorumluluğu 123.311,36 TL ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine, 3-Davacı ...'ın maddi tazminat talebinin kabulü ile 18.193,74 TL'nin kaza tarihi olan 13.08.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ..., davalı ... ve davalı ...'nden (sigorta şirketinin sorumluluğu 123.311,36 TL ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine, ...B-) 1-Davacı ...'ın talep ettiği 100.000,00 TL manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 20.000,00 TL'nin kaza tarihi olan 13.08.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalı ... ve davalı ...'den alınarak davacı ...'a verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, 2-Davacı ...'ın talep ettiği 100.000,00 TL manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 15.000,00 TL'nin kaza tarihi olan 13.08.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalı ... ve davalı ...'der alınarak davacı ...'a verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, 3-Davacı ...'ın talep ettiği 100.000,00 TL manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 15.000,00 TL'nin kaza tarihi olan 13.08.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalı ... ve davalı ...'den alınarak davacı ...'a verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine" karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalılar velkilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine; Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; tarafların istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; manevi tazminatların aşırı derecede düşük olduğunu beyan etmektedir. Davalılar ... ve ... vekili temyiz dilekçesinde, kazanın meydana geliş şekli, kusur dağılımı ve tarafların sosyal ve ekonomik durumlarının bilirkişilerce doğru değerlendirilemediğini, maddi ve manevi tazminat miktarlarının fahiş olduğunu beyan etmiştir. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; hükme esas alınamayacak nitelikte olan bilirkişi raporu dikkate alınarak eksik incelemeye dayalı olarak hüküm kurulduğunu, sigorta poliçe limitiyle sorumlu olan müvekkil şirket aleyhine oranlama yapılmadan diğer davalılar ile birlikte vekalet ücreti ve yargılama giderinin sorumlu tutulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, emekli olan davacının pasif dönemi için AGİ hariç asgari ücretten hesaplama yapılmasını, müvekkili şirket tarafından yapılan ödemenin faizinin düşülmesini, şayet anne baba sağ ise payın hesaplamadan düşülmesi gerektiğini, kusur oranının tespiti gerekmekte olup dava tarihinden yasal faize hükmedilebileceğini beyan etmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, davalı ... tarafından ZMSS poliçesi ile teminat altına alınan aracın yaptığı trafik kazası sonucu vefat eden yayanın yakınlarının sürücü, işleten ve sigorta şirketinden destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir. 1.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir. İhtiyari dava arkadaşı olan davacılar bakımından temyiz sınırı her bir davacıya yönelik temyiz bakımından ayrı ayrı belirlenecektir. Buna göre davacılar vekili, davalı ... ve ... vekili ile davalı ... vekilinin, davacılar ... ve ...'a yönelik temyiz isteminin; Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 238.730,00 TL’nin altında kaldığı anlaşılmakla; davacılar vekili ve davalı ... ve ... vekilinin temyiz dilekçesinin anılan davacılar yönünden reddine karar vermek gerekmiştir. 2.Davacılar vekili, davalı ... ve ... vekili ile davalı ... vekilinin davacı ...'a yönelik temyiz isteminin incelenmesinde; Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, karara esas alınan 11.04.2018 tarihli kusur bilirkişi raporunun, kaza sebebiyle Tokat 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2018/321 Esas sayılı dosyası ile yapılan ceza yargılamasında alınan ve denetimden geçerek kesinleşen kusur bilirkişi raporuyla uyumlu olmasına, takdir edilen manevi tazminatların yeterli bulunduğunun anlaşılmış olmasına, oluşa ve dosya kapsamına uygun aktüer hesap raporunun hükme esas alınmasında isabetsizlik bulunmamasına göre, usul ve kanuna uygun olup davacı ... vekili ve davalılar ... ve ... vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR 1. Değerlendirme bölümünün (1) nolu bendinde açıklanan nedenlerle davacılar vekili, davalı ... ve ... vekili ile davalı ... vekilinin davacılar ... ve ... yönünden temyiz dilekçesinin miktar itibariyle kesin olması nedeniyle REDDİNE, 2. Değerlendirme bölümünün (2) nolu bendinde açıklanan nedenlerle davacı ... vekilinin ve davalı ... ve ... vekili ile davalı ... vekilinin davacı ...'a yönelik temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacı ... ve davalılara yükletilmesine, Duruşmada vekille temsil olunmayan davacı ... yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,11.03.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi. SUCCESS ADALET_SUCCESS İşlem başarıyla gerçekleştirildi! İşlem başarıyla gerçekleştirildi! cf11e96d7a0efa9d 2c452dfcf12b80a3