3. Hukuk Dairesi 2025/2 E. , 2025/2885 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 18. Hukuk Dairesi SAYISI : 2021/2272 E., 2024/2017 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 4. Tüketici Mahkemesi SAYISI : 2018/424 E., 2021/174 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı ... Danışmanlık Pazarlama ve Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacı vekili, müvekkili ile davalı ... Yapı şirketi arasında 01.08.2017 tarihinde A Blok 32 numaralı dairenin satışına ilişkin sözleşme düzenlendiğini, davalı firma hesabına 250.000,00 TL ödediğini, ancak davalı ... Yapı şirketinin edimini yerine getiremeyeceğinin anlaşılması üzerine davalı şirketle 22.06.2018 tarihinde fesih protokolü yapıldığını, fesih protokolü gereğince nakit ödenen 250.000,00 TL ve 15.05.2018 vadeli 300.000,00 TL bedelli senet ile 15.09.2018 vadeli 300.000,00 TL bedelli senedin protokol tarihinden itibaren 5 gün içerisinde müvekkiline iadesi gerekirken ödeme ve senetlerin iadesinin gerçekleşmediğini, ayrıca 15.05.2018 vadeli, 300.000,00 TL bedelli senedi 3. kişiye verdiğini ve bu bedelin 200.000,00 TL'sini ödediğini, 100.00,00 TL kısmını ödemediğinden de diğer davalı ... Faktoring 'in müvekkiline senedin bakiyesini ödemesi yönünde baskı yaptığını ileri sürerek; ödediği bedelin dava açıldığı tarih itibariyle faizi ile birlikte iadesine, senetler nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ile senetlerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP Davalı ... Danışmanlık A.Ş. vekili, dava konusu senetleri dava dışı ... Mimarlık Ltd. Şti'nden devir alan bir faktoring şirketi olduğunu, davacı ile arasında Tüketici Kanunu kapsamında kalan bir hukuki ilişki bulunmadığını, davacının bonoların geçersizliğini iddia ettiğinden uyuşmazlığın kambiyo senedinden kaynaklandığını, kambiyo senetleri de TTK'da düzenlendiğinden davanın TTK'nın 4. maddesine göre ticari bir dava olduğunu, 6361 sayılı Kanun'un 9. maddesi uyarınca faktoring şirketinin bile bile borçlunun zararına hareket ettiği ispat edilmedikçe şahsi defilerin faktoring şirketine karşı ileri sürülemeyeceğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Diğer davalı davaya cevap vermemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacının sözleşme bedelinin bir kısmını peşin bir kısmını senet düzenleyerek davalı ... Yapı şirketine verdiği, davalının dava tarihi itibari ile dava konusu bağımsız bölümü davacıya teslim etmediği gibi tapu devrinin de gerçekleşmediği, dava tarihi itibari ile davalının şekle aykırı bir sözleşmeden doğan edimini tümüyle yerine getirmediği, hukuken geçersiz olan sözleşmelerin taraflarına geçerli sözleşmelerde olduğu gibi hak ve borç doğurmayacağı, bu durumda tarafların verdiklerini haksız iktisap kuralları gereğince geri isteyebilecekleri, şekle aykırı sözleşmenin ifa edilmemesi nedeniyle sözleşmeye dayalı olarak davalıya ödenen 250.000,000 TL'in davacıya iadesinin gerektiği, davacı tarafından sözleşme kapsamında davalıya verilen senetler yönünden; 6502 sayılı Kanun'un 4. maddesi gereğince, tüketicinin yapmış olduğu işlemler nedeniyle kıymetli evrak niteliğinde sadece nama yazılı ve her bir taksit ödemesi için ayrı ayrı olacak şekilde senet düzenlenebileceği, bu fıkra hükümlerine aykırı olarak düzenlenen senetlerin tüketici yönünden geçersiz olacağı, yasal düzenleme gereği emre yazılı düzenlenen senetler geçersiz olduğundan ve geçersiz senede dayalı hak iddia edilemeyeceğinden senetlerin geçersizliğine karar verilmesi gerektiği, senetlerden 15.05.2018 vade tarihli senedin davalı ... Faktoring'e kredi ilişkileri ve iş ilişkileri nedeniyle ciro yoluyla verildiği, senetlerde davacı ile davalı ... Yapı şirketi arasında imzalanan satış sözleşmesine binaen verildiğine ilişkin bir ibarenin yer almaması, davalı bankanın sözleşmenin tarafı olmaması ve kötüniyetli olduklarının ispatlanamaması karşısında senetlerin geçersiz olduğu, davacının her ne kadar 15.09.2018 vade tarihli senetin dava dışı ... Bank A.Ş'ye devredildiğini ve ... Bank A.Ş'nin taraf olarak eklenmesini talep etmiş ise de bu bankaya karşı usulüne uygun açılmış dava olmadan taraf eklenemeyeceğinden bu talebinin kabul edilemeyeceği gerekçesiyle; davanın kabulüne, 01.08.2017 tarihli Gayrimenkul Satış Vaadi ve İnşaat Yapım Sözleşmesine binaen davalı ... Yapı şirketine ödenen 250.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Yapı şirketinden alınarak davacıya ödenmesine, keşidecisinin davacı lehtarının ... Yapı şirketi olduğu 15.09.2018 vade tarihli 300.000,00 TL bedelli ve 15.05.2018 vade tarihli 300.000,00 TL bedelli senetlerin tüketici davacı yönünden iptali ile bu senetler yönünden davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş, karara karşı davalı ... Danışmanlık şirketi ve feri müdahil vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; eldeki iş bu davada uyuşmazlık konusunun satın alınan bir adet konut ile ilgili menfi tespit ve istirdat davası olduğu, uyuşmazlığa konu yapılan taşınmazın konut olması nedeniyle davacının tüketici olduğu, İlk Derece Mahkemesi kararında davanın esasıyla ilgili hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davalı ... Danışmanlık şirketi vekili ve feri müdahil vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş; karara karşı süresi içinde davalı ... Danışmanlık şirketi vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.
V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davalı ... Danışmanlık şirketi vekili; İlk Derece Mahkemesince senetlerin geçersiz olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verildiğini, Bölge Adliye Mahkemesinin ise TKHK'nın 45. maddesini gerekçe göstererek istinaf başvurusunu reddettiğini, gerekçede değişiklik yapıldığını, davacının taşınmazı yatırım amaçlı aldığını beyan ettiğinden tüketici olmadığını, müvekkilinin satış vaadi sözleşmesinin tarafı olmadığını, senet metninde senedin tüketici sözleşmesi nedeniyle verildiğine dair bir kayıt bulunmadığını, 6361 sayılı Kanun uyarınca davacının şahsi defilerini müvekkili şirkete karşı ileri süremeyeceğini ileri sürerek Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesini istemiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi kapsamında satıcı şirkete verilen senetlerin ödenmesi, ancak taşınmazın devredilmemesi nedeniyle ödenen bedelin senetleri ciro yoluyla devralan davalı faktoring şirketinden istenip istenemeyeceğine ilişkindir. Temyizen incelenen kararda; 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 4/5. bendi, "Tüketicinin yapmış olduğu işlemler nedeniyle kıymetli evrak niteliğinde sadece nama yazılı ve her bir taksit ödemesi için ayrı ayrı olacak şekilde senet düzenlenebilir. Bu fıkra hükümlerine aykırı olarak düzenlenen senetler tüketici yönünden geçersizdir." şeklinde düzenlenmiş olup, davacı tarafından davalı satıcı adına düzenlenen senetler nama yazılı düzenlenmediğinden, davacının, satıcı ile olan temel ilişkiden kaynaklanan def'ileri senedi elinde bulunduran üçüncü kişi durumundaki davalı faktoring şirketine karşı da ileri sürebilmesinin mümkün olduğu anlaşılmakla, davalı ... Danışmanlık şirketi vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.
VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı bakiye temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 20.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi. SUCCESS ADALET_SUCCESS İşlem başarıyla gerçekleştirildi! İşlem başarıyla gerçekleştirildi! bc9bbdd31da9017c 1202843c909ddcf3 This XML file does not appear to have any style information associated with it. The document tree is shown below. 3. Hukuk Dairesi 2025/2 E. , 2025/2885 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 18. Hukuk Dairesi SAYISI : 2021/2272 E., 2024/2017 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 4. Tüketici Mahkemesi SAYISI : 2018/424 E., 2021/174 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı ... Danışmanlık Pazarlama ve Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacı vekili, müvekkili ile davalı ... Yapı şirketi arasında 01.08.2017 tarihinde A Blok 32 numaralı dairenin satışına ilişkin sözleşme düzenlendiğini, davalı firma hesabına 250.000,00 TL ödediğini, ancak davalı ... Yapı şirketinin edimini yerine getiremeyeceğinin anlaşılması üzerine davalı şirketle 22.06.2018 tarihinde fesih protokolü yapıldığını, fesih protokolü gereğince nakit ödenen 250.000,00 TL ve 15.05.2018 vadeli 300.000,00 TL bedelli senet ile 15.09.2018 vadeli 300.000,00 TL bedelli senedin protokol tarihinden itibaren 5 gün içerisinde müvekkiline iadesi gerekirken ödeme ve senetlerin iadesinin gerçekleşmediğini, ayrıca 15.05.2018 vadeli, 300.000,00 TL bedelli senedi 3. kişiye verdiğini ve bu bedelin 200.000,00 TL'sini ödediğini, 100.00,00 TL kısmını ödemediğinden de diğer davalı ... Faktoring 'in müvekkiline senedin bakiyesini ödemesi yönünde baskı yaptığını ileri sürerek; ödediği bedelin dava açıldığı tarih itibariyle faizi ile birlikte iadesine, senetler nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ile senetlerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP Davalı ... Danışmanlık A.Ş. vekili, dava konusu senetleri dava dışı ... Mimarlık Ltd. Şti'nden devir alan bir faktoring şirketi olduğunu, davacı ile arasında Tüketici Kanunu kapsamında kalan bir hukuki ilişki bulunmadığını, davacının bonoların geçersizliğini iddia ettiğinden uyuşmazlığın kambiyo senedinden kaynaklandığını, kambiyo senetleri de TTK'da düzenlendiğinden davanın TTK'nın 4. maddesine göre ticari bir dava olduğunu, 6361 sayılı Kanun'un 9. maddesi uyarınca faktoring şirketinin bile bile borçlunun zararına hareket ettiği ispat edilmedikçe şahsi defilerin faktoring şirketine karşı ileri sürülemeyeceğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Diğer davalı davaya cevap vermemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacının sözleşme bedelinin bir kısmını peşin bir kısmını senet düzenleyerek davalı ... Yapı şirketine verdiği, davalının dava tarihi itibari ile dava konusu bağımsız bölümü davacıya teslim etmediği gibi tapu devrinin de gerçekleşmediği, dava tarihi itibari ile davalının şekle aykırı bir sözleşmeden doğan edimini tümüyle yerine getirmediği, hukuken geçersiz olan sözleşmelerin taraflarına geçerli sözleşmelerde olduğu gibi hak ve borç doğurmayacağı, bu durumda tarafların verdiklerini haksız iktisap kuralları gereğince geri isteyebilecekleri, şekle aykırı sözleşmenin ifa edilmemesi nedeniyle sözleşmeye dayalı olarak davalıya ödenen 250.000,000 TL'in davacıya iadesinin gerektiği, davacı tarafından sözleşme kapsamında davalıya verilen senetler yönünden; 6502 sayılı Kanun'un 4. maddesi gereğince, tüketicinin yapmış olduğu işlemler nedeniyle kıymetli evrak niteliğinde sadece nama yazılı ve her bir taksit ödemesi için ayrı ayrı olacak şekilde senet düzenlenebileceği, bu fıkra hükümlerine aykırı olarak düzenlenen senetlerin tüketici yönünden geçersiz olacağı, yasal düzenleme gereği emre yazılı düzenlenen senetler geçersiz olduğundan ve geçersiz senede dayalı hak iddia edilemeyeceğinden senetlerin geçersizliğine karar verilmesi gerektiği, senetlerden 15.05.2018 vade tarihli senedin davalı ... Faktoring'e kredi ilişkileri ve iş ilişkileri nedeniyle ciro yoluyla verildiği, senetlerde davacı ile davalı ... Yapı şirketi arasında imzalanan satış sözleşmesine binaen verildiğine ilişkin bir ibarenin yer almaması, davalı bankanın sözleşmenin tarafı olmaması ve kötüniyetli olduklarının ispatlanamaması karşısında senetlerin geçersiz olduğu, davacının her ne kadar 15.09.2018 vade tarihli senetin dava dışı ... Bank A.Ş'ye devredildiğini ve ... Bank A.Ş'nin taraf olarak eklenmesini talep etmiş ise de bu bankaya karşı usulüne uygun açılmış dava olmadan taraf eklenemeyeceğinden bu talebinin kabul edilemeyeceği gerekçesiyle; davanın kabulüne, 01.08.2017 tarihli Gayrimenkul Satış Vaadi ve İnşaat Yapım Sözleşmesine binaen davalı ... Yapı şirketine ödenen 250.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Yapı şirketinden alınarak davacıya ödenmesine, keşidecisinin davacı lehtarının ... Yapı şirketi olduğu 15.09.2018 vade tarihli 300.000,00 TL bedelli ve 15.05.2018 vade tarihli 300.000,00 TL bedelli senetlerin tüketici davacı yönünden iptali ile bu senetler yönünden davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş, karara karşı davalı ... Danışmanlık şirketi ve feri müdahil vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; eldeki iş bu davada uyuşmazlık konusunun satın alınan bir adet konut ile ilgili menfi tespit ve istirdat davası olduğu, uyuşmazlığa konu yapılan taşınmazın konut olması nedeniyle davacının tüketici olduğu, İlk Derece Mahkemesi kararında davanın esasıyla ilgili hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davalı ... Danışmanlık şirketi vekili ve feri müdahil vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş; karara karşı süresi içinde davalı ... Danışmanlık şirketi vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.
V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davalı ... Danışmanlık şirketi vekili; İlk Derece Mahkemesince senetlerin geçersiz olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verildiğini, Bölge Adliye Mahkemesinin ise TKHK'nın 45. maddesini gerekçe göstererek istinaf başvurusunu reddettiğini, gerekçede değişiklik yapıldığını, davacının taşınmazı yatırım amaçlı aldığını beyan ettiğinden tüketici olmadığını, müvekkilinin satış vaadi sözleşmesinin tarafı olmadığını, senet metninde senedin tüketici sözleşmesi nedeniyle verildiğine dair bir kayıt bulunmadığını, 6361 sayılı Kanun uyarınca davacının şahsi defilerini müvekkili şirkete karşı ileri süremeyeceğini ileri sürerek Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesini istemiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi kapsamında satıcı şirkete verilen senetlerin ödenmesi, ancak taşınmazın devredilmemesi nedeniyle ödenen bedelin senetleri ciro yoluyla devralan davalı faktoring şirketinden istenip istenemeyeceğine ilişkindir. Temyizen incelenen kararda; 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 4/5. bendi, "Tüketicinin yapmış olduğu işlemler nedeniyle kıymetli evrak niteliğinde sadece nama yazılı ve her bir taksit ödemesi için ayrı ayrı olacak şekilde senet düzenlenebilir. Bu fıkra hükümlerine aykırı olarak düzenlenen senetler tüketici yönünden geçersizdir." şeklinde düzenlenmiş olup, davacı tarafından davalı satıcı adına düzenlenen senetler nama yazılı düzenlenmediğinden, davacının, satıcı ile olan temel ilişkiden kaynaklanan def'ileri senedi elinde bulunduran üçüncü kişi durumundaki davalı faktoring şirketine karşı da ileri sürebilmesinin mümkün olduğu anlaşılmakla, davalı ... Danışmanlık şirketi vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.
VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı bakiye temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 20.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi. SUCCESS ADALET_SUCCESS İşlem başarıyla gerçekleştirildi! İşlem başarıyla gerçekleştirildi! bc9bbdd31da9017c 1202843c909ddcf3 ... ...