3. Hukuk Dairesi 2024/874 E. , 2025/369 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2012/283 E., 2016/606 K. Mahkeme kararı, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacı vekili; davacının, Van ili, ... Mahallesi, 3 pafta, 363 parsel ve numara 10'da kayıtlı taşınmaz üzerinde yapılan binadaki zemin kat 3 nolu dükkan ile beşinci kattaki daireyi malik davalı ...'tan satın aldığını, müvekkili ile davalı arasında dükkan için Van 1. Noterliğinin 20 Mayıs 1996 tarih 04829 yevmiye numaralı düzenleme şeklindeki gayrimankul satış sözleşmesi senedi, beşinci kattaki daire için ise adi yazılı sözleşme düzenlendiğini, davalı ...'un bahse konu yapının müteahhidi olduğunu, diğer davalı ...'ın ise statik proje müellifi ve teknik uygulama sorumlusu olduğunu, bahse konu binanın ... Apartmanı olarak bilindiğini, 23/10/2011 ve 09/11/2011 tarihinde meydana gelen depremlerin sonucunda ağır derecede hasar aldığını ve hasar durumunun kesinleşerek yıkılmasına karar verildiğini ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakları kalmak ve tahsilde tekerrür teşkil etmemek kaydıyla şimdilik 200.000,00 TL maddi tazminatın, deprem tarihinden itibaren hesaplanacak ticari faizle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınmasını talep etmiştir.
II. CEVAP 1.Davalı ... vekili; mahkemenin görevsiz olduğunu, davalının sorumlunun olmadığını, açık ayıp yönünden davanın zamanaşımına uğradığını, davalının inşaatın yapımında görev almadığını, depremin etkisiyle binada hasar oluştuğunu savunarak davanın reddini istemiştir. 2.Davalı ... vekili; davacının taşınmazların maliki olmadığını, alacağın zamanaşmına uğradığını, binanın mevzuata uygun olduğunu, depremin binaya zarar verdiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
III. MAHKEME KARARI Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacının iddia ettiği zararın varlığını kısmen ispat ettiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
IV. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davalı ... vekili; davacının malik olmadığını, davanın zamanaşımına uğradığını, davalının söz konusu yapıda statik proje müellifi ve teknik uygulama sorumlusu olarak görev almadığını, yapım aşamasında herhangi bir görevi bulunmadığını, bilirkişi raporunun yetersiz olduğunu, dava konusu binanın Van depremlerinde geçerli yapı ruhsatı bulunmadığını, zararda indirim yapılması gerektiğini ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe 1.Uyuşmazlık, davalıların binanın yapımı aşamasında gerekli özeni göstermemeleri nedeni ile taşınmazının depremde ağır hasar görmesi nedeniyle zararın tazmini istemine ilişkindir. 2.Mahkemece, Van 3. İdare Mahkemesinin 2013/84 esas sayılı dosyasında dava konusu konutun bulunduğu ... Apartmanının deprem sırasında yıkılması nedeniyle tarafların kusur durumuna ve konutun değerine ilişkin bilirkişi kurulundan rapor alındığı, bu dosyada alınan raporun yeterli görülmesi nedeniyle yeniden bilirkişi raporu aldırılmadığı, bu rapora göre gerekçe belirtilmeden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. 3.Dosyanın incelenmesinde, davacının zemin kat 3 nolu dükkan ile beşinci kattaki dairenin maliki olduğunu iddia ettiği, davalı ... ile dükkan için Van 1. Noterliğinin 20 Mayıs 1996 tarih 04829 yevmiye numaralı düzenleme şeklindeki gayrimankul satış sözleşmesi senedini, beşinci kattaki daire için ise adi yazılı satış sözleşmesi düzenlendiğini ileri sürdüğü, dava konusu bağımsız bölümlerin 23.10.2011 ve 09.11.2011 tarihlerinde meydana gelen depremlerde ağır hasara uğraması nedeniyle yıkılmasına karar verildiği, davacı tarafından Van Belediye Başkanlığı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı aleyhine beşinci kattaki daire için Van 2. İdare Mahkemesi'nin 2013/987, zemin kat 3 nolu dükkan için ise Van 2. İdare Mahkemesi'nin 2019/35 esas sayılı dosyasında taşınmazının yıkılması nedeniyle uğradığı zararın tazmini talebiyle dava açıldığı, Van 2. İdare Mahkemesi'nin 2013/987 Esas sayılı dosyada davacı tarafından zarara uğradığı iddia edilen taşınmazın kendisine ait olduğu ortaya konulamadığından dolayı, tazminat isteminin reddine karar verildiği, Van 2. İdare Mahkemesi'nin 2019/35 esas sayılı dosyasında ise alınan bilirkişi raporuna göre, binanın yıkılması nedeniyle müteahhitin, statik proje müellifinin ve fenni mesulün; Yönetmeliğe uygun proje ve hesaplamaların yapılmamış olması, denetim ve kontrollerin sağlıklı yapılmaması, uygulamanın kalitesindeki eksiklikler ve tasarım, proje ve uygulama aşamasındaki denetimlerin tam olarak yerine getirilmemesinden dolayı toplamda %75, Van Belediye Başkanlığı'nın; tasarım, proje ve uygulama aşamasındaki denetimlerin yerine getirilmemesinden dolayı %20, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının; plan ve projelendirme aşamasında yeterli denetim görevlerinin yerine getirilmemesinden, kullanılacak beton ve donatı yoğunluğu ile ilgili yeterli bilgilendirme ve denetim yaptırılmamasından dolayı %3, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının; deprem tehdidi altında bulunan bölgede riskli binaların belirlenmesine yönelik çalışma ve denetim yapılmamasından dolayı %2 oranında kusurlu kusurlu olduğunun tespit edildiği, dava konusu konutun bulunduğu ... Apartmanı 3. kat 15 nolu bağımsız bölüm maliki ...'ın Van 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/77 esas sayılı dosyasında açtığı davada alınan 14.10.2015 havale tarihli bilirkişi raporunda da binanın yıkılması nedeniyle müteahhitin %32, fenni mesülun %32, proje mühellifinin %10, Belediye Başkanlığının %20, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının %3 ve Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının %3 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, aynı dosyada alınan 15.10.2014 tarihli raporda ise yapının 1975 tarihli deprem yönetmeliğine tabi olarak yapılmış olması nedeni ile sorumluluk süresinin dolduğu tespitine yer verildiği anlaşılmıştır. Aynı bina ile ilgili düzenlenen raporlar arasında çelişki bulunması nedeni ile Van 3. İdare Mahkemesi'nin 2013/84 esas sayılı dosyasında hazırlanan rapor hükme esas alınamaz. Mahkemece davacının dava konusu her bir bağımsız bölüm yönünden ayrı ayrı tazminat talep etme hakkının bulunup bulunmadığı değerlendirilerek ve uzmanlardan oluşacak bir bilirkişi kuruluna dosya tevdi edilerek davalı ...'ın sorumluluğunu gerektirecek ihmal ve hata bulunup bulunmadığını gösteren, nedenlerini açıklayıcı, taraf, mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli rapor alınmak suretiyle hasıl olacak sonuca uygun gerekçe içeren bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde gerekçesiz olarak hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir. 4.Bozma nedenine göre, davalı ... vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
VI. KARAR Açıklanan sebeple; 1.Temyiz olunan Mahkeme kararının 6100 sayılı Kanun'un Geçici 3 üncü maddesi atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428. maddesi gereğince davalı ... yararına BOZULMASINA, 2.Bozma sebebine göre davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 1086 sayılı Kanun'un 440. maddesi gereğince karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 20.01.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.