3. Hukuk Dairesi 2024/4304 E. , 2025/3401 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/1398 E., 2024/1779 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Gediz 1. Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi SAYISI : 2022/370 E., 2023/154 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacılar vekili; müvekkillerinin desteği ...'ın davalı ... tarafından 06.08.2016 tarihinde öldürüldüğünü, davalı ...'ın Kütahya 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/134 E., 2019/97 K. sayılı dosyası ile yargılanarak ceza aldığını ve kararın 03.11.2021 tarihinde kesinleştiğini, davalı ...'ın suç tarihi itibariyle 18 yaşından küçük olduğunu ve reşit olmaması sebebiyle annesi ve babası olan diğer davalıların kusursuz sorumluluk nedeniyle müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, desteğin ölüm tarihinde 23 yaşında olduğunu, olay tarihinde çobanlık yaptığını ve vakitsiz ölümüyle müvekkillerinin desteğinden yoksun kaldıklarını ileri sürerek; belirsiz alacak olarak, davacılardan ... 4.900,00 TL maddi ve 80.000,00 TL manevi, ... için 4.900,00 TL maddi ve 80.000,00 TL manevi, ... için 200,00 TL maddi ve 50.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden işletilecek en yüksek banka faizi birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkillerine verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP 1.Davalılar ... ve ... vekili; dava konusu olay tarihinin 06.08.2016, davalı ...'ın gözaltına alınma tarihinin 07.08.2016, tutuklanma tarihinin ise 08.08.2016 olduğunu, bu tarihler itibariyle davalı ...'ın fail olduğunun sabit olduğunu, zarar ve tazminat yükümlüsünün öğrenildiği tarihten itibaren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 72. maddesinde düzenlenen 2 yıllık zamanaşımı süresinin geçtiğini, davalı ... hakkında Kütahya 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/134 E. 2019/97 K. sayılı dosyasında, kasten öldürme suçundan beraat kararı verildiğini ve bu kararın kesinleştiğini, talep edilebilecek faizin yasal faiz olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir. 2.Davalı ..., davaya cevap vermemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; ev başkanının sorumluluğu konusunda özel bir zamanaşımı düzenlemesi bulunmadığından haksız fiiller için kanunda öngörülen kısa ve uzun zamanaşımı sürelerinin uygulanacağı, ceza zamanaşımı süresinin aile başkanının sorumluluğunda uygulanmayacağı, davalı ...'ın ...'ı öldürdüğü olaya dair Kütahya 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/134 E., 2019/97 K. sayılı dosyasında yapılan yargılamanın neticesinde, 26.02.2019 tarihli celsede, davacıların (katılan sıfatıyla) ve vekillerinin huzurunda davalı ...'ın mahkumiyetine dair hükmün tefhim edildiği, davacıların zararı, fiili ve faili bu tarihte öğrendiğinin kabulünün gerektiği, 6098 sayılı Kanun'un 72/1 maddesinde düzenlenen 2 yıllık zamanaşımı süresinin 26.02.2021 tarihinde dolacağı, davanın ise zamanaşımı süresi dolduktan sonra 25.08.2022 tarihinde açıldığı gerekçesiyle; davalılar ... ve ... aleyhine açılan tazminat davasının zamanaşımı nedeniyle reddine, davalı ... yönünden açılan davanın tefrik edilerek ayrı bir esasa kaydedilmesine karar verilmiş; karara karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; Kütahya 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/134 E., 2019/97 K. sayılı dosyasına konu davalı ...'ın ...'ı öldürdüğü olayda, davalı ...'ın mahkumiyete hükmedilen 26.02.2019 tarihli celsede davacıların (katılan sıfatıyla) ve vekillerinin huzurunda hükmün tefhim edildiği, davacıların zararı, fiili ve faili bu tarihte öğrendiğinin kabulünün gerektiği, 6098 sayılı Kanun'un 72/1 maddesinde düzenlenen 2 yıllık zamanaşımı süresinin 26.02.2021 tarihinde dolacağı, davanın ise zamanaşımı süresi dolduktan sonra 25.08.2022 tarihinde açıldığı gerekçesiyle; istinaf isteminin reddine karar verilmiş, karara karşı, süresi içinde davacılar vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.
V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacılar vekili, davalı ...'ın ...'ı öldürdüğü olay hakkında, Kütahya 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/134 E., 2019/97 K. sayılı dosyası kapsamında birden fazla sanığın yargılandığını, tazminat sorumlusunun kim olduğunun ağır ceza mahkemesi kararının kesinleştiği tarih itibari ile öğrenildiğini, zamanaşımının kararının kesinleşme tarihinden itibaren başlayacağını, maktu vekalet ücreti yerine nispi ücrete hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, ev başkanının sorumluluğundan kaynaklı tazminat istemine ilişkin olup, zamanaşımı başlangıç tarihinin belirlenmesi noktasında toplanmaktadır. 1. Ev başkanının sorumluluğu konusunda özel bir zamanaşımı düzenlemesi bulunmadığından haksız fiiller için kanunda öngörülen kısa ve uzun zamanaşımı süreleri uygulanacaktır. Zamanaşımı başlangıcı; kısa zamanaşımı süresi bakımından, zararın, fiilin ve failin (sorumlu ev başkanının) öğrenildiği tarih, uzun zamanaşımı süresi bakımından da olay tarihi olup, ceza zamanaşımı süresi aile başkanının sorumluluğunda uygulanmaz. 6098 sayılı Kanun'un 74. maddesi uyarınca, hukuk hâkimi zarar verenin kusurunun olup olmadığı, ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı hakkında karar verirken, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi, ceza hâkimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı değildir. Kütahya 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/134 E., 2019/97 K. sayılı dosyası incelendiğinde; yedi sanığın yargılandığı yargılama neticesinde, davalı ... mahkumiyetine amcası ... ile davalı ... yönünden beraat kararı verildiği, söz konusu kararın dosyamız davacıları tarafından cinayetin ... ve ... tarafından işlendiği iddiasıyla önce istinafa, sonrasında temyiz yoluyla Yargıtaya taşındığı, dolayısıyla, iki yıllık zamanaşımı süresinin başlangıç tarihinin anılan kararın Yargıtay tarafından davacıların temyiz isteminin reddi ile sanık ... hakkındaki hükmün kesinleştiği 03.11.2021 olduğunun kabulü gerekir. Hal böyle olunca, İlk Derece Mahkemesince; davacıların faili kesin olarak, Yargıtay ilamının verildiği 03.11.2021 tarihinde öğrendiği, iki yıllık zamanaşımı süresinin bu tarihten itibaren başlayacağı, diğer taraftan suçun işlendiği tarih olan 06.08.2016 ile işbu davanın açıldığı 25.08.2022 tarihi arasında buna göre davanın iki yıllık zamanaşımı süresi dolmadan açıldığı gözetilerek, davalıların zamanaşımı def'inin reddi ile davanın esasının incelenmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiş olması, usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirmiştir. 2. Bozma sebebine göre, davacıların vekalet ücretine yönelik sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 373. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının aynı Kanun'un 371. maddesi uyarınca davacılar yararına BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 3. Bozma sebebine göre, davacılar vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, 4. Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine 18.06.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.