3. Hukuk Dairesi 2024/3523 E. , 2025/3004 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/3237 E., 2024/1639 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Şanlıurfa 2. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2021/2299 E., 2022/1021 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacı vekili; davalı şirketçe müvekkilinin tarımsal sulama aboneliğinde kaçak elektrik enerjisi kullandığından bahisle kaçak elektrik tespit tutanakları tutulduğunu, tanzim edilen tahakkukların hukuka aykırı bir şekilde fahiş ve hatalı bir şekilde düzenlendiğini ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davalı şirket tarafından kaçak elektrik kullanıldığı iddiasıyla tahakkuk edilen söz konusu Q/... nolu faturada 100,00 TL, Q/... nolu faturada 100,00 TL, Q/... nolu faturada 100,00 TL, Q/..., Q/... nolu faturada 100,00 TL, Q/... nolu faturada 100,00 TL,Q/... nolu faturada 100,00 TL, Q/... nolu faturada 100,00 TL borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP Davalı vekili; davacının süresinde faturalara itiraz etmediğini, zamanaşımı süresinde davanın açılmadığını, davacıya ait tarımsal sulama tesisinde kaçak/usulsüz elektrik kullanımının tespit edilerek hakkında kaçak elektrik kullanım tespit tutanağı tutulduğunu, kaçak tutanaklarının aksi sabit oluncaya kadar resmi belge gibi geçerli olduğunu, davacının ektiği ürünlerin fazla suya ihtiyaç duyan bitkiler olduğunu, devletten sulu tarım desteklemesi alan davacının elektrik borcunu ödemesi gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalı tarafın özel hukuk tüzel kişisi olduğu ve alacağını ispatlar kayıt ve belgeleri yazı yazılmasına gerek bulunmadan sunması gerektiği, bu sebeple 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 195. maddesinin uygulanma imkanının olmadığı, davalı şirketin dava konusu takip dayanağı alacağının, Elektrik Piyasası Tüketici/Müşteri Hizmetleri Yönetmelik hükümlerine uygun düzenlenmiş kaçak elektrik kullanım tespit tutanağına dayandığı ispat edilemediği gibi, ispat külfeti üzerinde olan davalı tarafa usulüne uygun delil bildirme ve sunma süreleri tanınmış olmasına rağmen belgeleri ibraz edilmediği gerekçesiyle. davanın kabulüne karar verilmiş; karara karşı, davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.
IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davalı vekili; davacı tarafça kullanılan kaçak elektrik miktarının tahakkuk ettirildiğini, davacının süresinde faturaya ve cezaya itiraz etmediğini, davalının delillerin sunulmamasında da kusurunun bulunmadığını, yeniden müzekkere ve tekit müzekkeresi yazılması gerektiğini, iş yükü nedeniyle delillerin sunulmamasında yargılamayı uzatma amacı bulunmadığını ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, kaçak elektrik kullanım iddiasıyla düzenlenen faturalara yönelik menfi tespit istemine ilişkindir. 6100 sayılı Kanunu 137. maddesi gereği, dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra ön inceleme yapılır. Mahkeme ön incelemede; dava şartlarını ve ilk itirazları inceler, uyuşmazlık konularını tam olarak belirler, hazırlık işlemleri ile tarafların delillerini sunmaları ve delillerin toplanması için gereken işlemleri yapar. 6100 sayılı Kanunun 22.07.2020 tarihli 7251 sayılı kanunla değiştirilen 139. maddesinde; mahkemece taraflara öninceleme duruşması için çıkartılacak davetiyede "Davetiyenin tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içinde tarafların dilekçelerinde gösterdikleri, ancak henüz sunmadıkları belgeleri mahkemeye sunmaları veya başka yerden getirtilecek belgelerin getirtilebilmesi amacıyla gereken açıklamayı yapmaları, bu hususların verilen süre içinde yerine getirilmemesi hâlinde o delile dayanmaktan vazgeçmiş sayılacaklarına karar verileceği." hususunun ihtar edileceği belirtilmiş; 140. maddenin beşinci fıkrasında, ön inceleme duruşmasında ihtara rağmen dilekçelerinde gösterdikleri belgeleri sunmayan veya belgelerin getirtilmesi için gerekli açıklamayı yapmayan tarafın bu delillere dayanmaktan vazgeçmiş sayılmasına karar verileceği öngörülmüştür. 6100 sayılı Kanunun 219. maddesi gereğince taraflar kendilerinin veya karşı tarafın delil olarak dayandığı ve ellerinde bulunan tüm belgeleri mahkemeye ibraz etmek zorundadır. 6100 sayılı Kanun'un 145. maddesinde; tarafların, Kanunda belirtilen süreden sonra delil gösteremeyecekleri, ancak bir delilin sonradan ileri sürülmesi yargılamayı geciktirme amacı taşımıyorsa veya süresinde ileri sürülememesi ilgili tarafın kusurundan kaynaklanmıyorsa, mahkemenin o delilin sonradan gösterilmesine izin verebileceği düzenlenmiştir. Tarafların 6100 sayılı Kanun'da belirtilen süreden sonra delil gösteremeyeceklerine ilişkin kurala getirilen istisnanın, dava ve cevap dilekçelerinde hiç delil bildirmeyen, ön inceleme aşamasında veya çıkarılacak davetiye üzerine delillerini sunmayan veya toplanması için gerekli işlemleri yapmayan tarafın tahkikat aşamasında delil bildirme hakının olduğu şeklinde anlaşılması mümkün değildir.Bu kapsamda delilin sonradan sunulması, o delile daha önceden ulaşılamamasına ya da o delilin varlığı hakkında mazur görülebilir bir bilgisizliğe, bir engellemeye vs. dayanıyorsa mümkündür. Tarafın salt ihmalkârlığı, yeterince araştırmaması, davayı uzatma amacı, davayı önemsememesi, kötü niyeti gibi hususlarla o delili sunmaması hâlinde sonradan delil sunulması kabul edilemez, artık o delilden vazgeçmiş sayılır. Dosyanın incelenmesinde; Mahkemece 06.01.2022 tarihli tensip tutanağı ile davalıya müzekkere yazılarak tutulan kaçak elektrik tespit tutanaklarının, çekilen fotoğrafların, aboneye ait tüketim kayıtlarının istenilmesine karar verildiği ve aynı davalıya yazılan müzekkerede ilgili evrakların gönderilmesinin talep edildiği fakat bu müzekkereye cevap verilmediği, davalı vekilinin daha sonra verdiği cevap dilekçesiyle tutanaklar ile kaçak tahakkuk dökümünün müvekkili şirketten müzekkere ile istenilmesini talep ettiği, Mahkemece 27.02.2022 tarihli ön inceleme tensip tutanağı ile ön inceleme duruşması için taraflara meşruatlı davetiye çıkartılmasına karar verildiği, davalı vekilinin hazır bulunduğu 25.03.2022 tarihli ön inceleme duruşmasında; davalı vekiline ve davalı şirkete dava konuyu kaçak tespit tutanağına belirtilen tesisatın endeks dökümlerini 2 hafta içerisinde mahkemeye gönderilmesi aksi takdirde bu delilden vazgeçmiş sayılacağı ve dosya arasında bulunan mevcut delil durumuna göre karar verileceğininin ihtarına karar verildiği ve aynı gün davalı şirkete müzekkere yazıldığı, davalı tarafından 08.06.2022 tarihinde müzekkereye verilen cevapta; Q/..., Q/..., Q/...,Q/..., Q/..., Q/... numaralı kaçak/usulsüz elektrik tespit tutanaklarının, abone denetim / kontrol formlarının, fotoğraflar, faturalar ve kaçak kayıt dökümlerinin sunulduğu, yazı ekinde Q/..., Q/... kaçak/usulsüz elektrik tespit tutanaklarına ilişkin herhangi bir evrak sunulmadığı, Mahkemece davalı tarafından dosyaya sunulan evraklar değerlendirilmeden 18.07.2022 tarihli 3.celsede davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır. 6100 sayılı Kanun'un 145. maddesine göre, bir delilin sonradan ileri sürülmesi yargılamayı geciktirme amacı taşımıyorsa mahkemenin o delilin sonradan gösterilmesine izin vermesi gerekir. Somut olayda ise; Mahkemece ön inceleme duruşmasında davalı tarafa verilen verilen 2 haftalık sürenin kesin ol süre olduğunun belirtilmediği, davalı tarafından 08.06.2022 tarihinde bir kısım kaçak tespitine ilişkin belgelerin sunulduğu, davalının bu delilleri sonradan ileri sürülmesi yargılamayı geciktirme amacı taşımadığı anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca İlk Derece Mahkemesince; Q/..., Q/..., Q/...,Q/..., Q/..., Q/... numaralı kaçak/usulsüz elektrik tespit tutanakları yönünden inceleme yapılarak neticesine göre karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle davanın tümüyle kabulüne dair karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 373/1 maddesi uyarınca ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının aynı Kanun'un 371. maddesi uyarına davalı yararına BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde temyiz edene iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 26.05.2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.