3. Hukuk Dairesi 2024/1595 E. , 2025/1036 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/1345 E., 2024/81 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Kayseri 11. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2021/91 E., 2022/299 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacı vekili; 07.08.1999 depremi sonrası İstanbul İli, ... İlçesindeki binanın ağır hasar görmesi nedeniyle, davalı lehine hak sahipliği tesis edilerek, İstanbul İli, ... İlçesi, .... Mah. 1273 ada, 1 parselde 1T6 A Blok, Zemin Kat 3 nolu bağımsız bölümün 08.07.2005 tarih 6153 yevmiye ile davalı adına tahsisen tescil edildiğini, davalının işbu taşınmazı 08.05.2006 tarihinde ... isimli şahsa satış suretiyle devrettiğini ... isimli şahıs tarafından mülga Bayındırlık ve İskan Bakanlığı aleyhine yapının ağır hasarlı olmadığı iddiasıyla işlem iptal davası açılmış olup, İstanbul 2. İdare Mahkemesinin kararı gereğince bahse konu binanın ağır hasardan orta hasara geçtiğini, işbu Mahkeme kararı sebebiyle de AFAD Yönetimi Başkanlığı'nın 13.01.2010 tarihli ve 235 sayılı ile 23.12.2011 tarihli ve 8527 sayılı yazıları gereği 25.02.2016 tarihinde davalının hak sahipliğinin iptal edildiğini, bu durumun davacı İdare tarafından davalıya bildirildiğini ancak davalının kesinleşmiş ilama rağmen hak sahipliği iptal edilen taşınmazını başkasına satarak haksız kazanç elde ettiğini ileri sürerek; ıslah hakkı saklı kalmak koşuluyla, 1.000,00 TL alacağın dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP Davalı asıl; dava konusu taşınmazın kendisine mevzuat gereği verildiğini, bilahare adına olan kredi borcunu ödedikten sonra ... isimli şahsa satarak devrettiğini, ...'nun da tüm kredi borcunu Kamu idaresine ödediğini, bu suretle kamu idaresinin bir zararı söz konusu olmadığını, açılan davanın taşınmaza dair hasar raporunda sonradan meydana gelen değişikliğe dayandırıldığını, eğer raporda bir hata veya kasıt varsa zarardan raporu tanzim edenin sorumlu olduğunu, kaldı ki yerleşik Yargıtay görüşü gereğince sebepsiz zenginleşme nedeniyle zarardan sorumlu tutulabilmesi için kötü niyetli olması gerektiğini, yine sebepsiz zenginleşmeye dayalı dava açısından zamanaşımının dolduğunu, öte yandan tarafı olmadığı bir davada alınan ağır hasarın orta hasara çevrilmesi kararının kendisi hakkında hüküm doğurmayacağını, Anayasa ile güvence altına alınan kazanılmış haklarının 19 yıl sonra geri istenmesinin hukuka aykırı olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalının hak sahipliğinin davacı tarafından 09.05.2014 tarihinde iptal edildiği, bu tarihte davacının geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği, davanın ise iki yıllık zamanaşımı süresi dolduktan sonra 21.09.2018 tarihinde açıldığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş karara karşı, süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı vekili; müvekkili idarenin kamu kurumu olması sebebiyle zamanaşımının dava açmaya emir vermeye yetkili organın öğrenmesinden itibaren işlemeye başlayacağını, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığınca 08.02.2018 tarihli yazı ile dava açılması yönünde görüş bildirildiğini, davanın da 21.09.2018 tarihinde süresinde açıldığını, davalının zamanaşımı itirazının Mahkemece 10.12.2019 tarihli duruşmada verilen 1 nolu ara kararla reddedildiğini, bu konuda yeniden değerlendirme yapılamayacağını ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, hak sahipliğinin iptal edilmesi nedeniyle 3. kişiye devredilen taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir. 1.6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 82. maddesinin birinci fıkrasına göre; sebepsiz zenginleşmeden doğan istem hakkı, hak sahibinin geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve herhalde zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar. İki yıllık zamanaşımı süresi, hak sahibinin, mal varlığındaki eksilmeye yol açan işlemi ve sebepsiz zenginleşeni tam olarak öğrendiği tarihten itibaren işlemeye başlar. 2.Aleyhinde sebepsiz zenginleşilenin tüzel kişi olması durumunda zamanaşımı, tüzel kişinin dava açmaya emir vermeye yetkili organının, başka bir deyişle, o makamı işgal eden kişi yada kurulun durum hakkında bilgilenmesi ile başlar. 3.Somut olayda; ...'nın dava açmaya emir vermeye yetkili organı başkanıdır. Dava konusu taşınmaz Maliye Hazinesi adına kayıtlı iken 08.07.2005 tarihinde davalıya devredildiği, davalının ise taşınmazı 08.05.2006 tarihinde dava dışı kişiye devrettiği, Hak Sahipliği İnceleme Komisyonunun 09.05.2014 tarihli kararı ile davalıya ait hak sahipliğinin idare mahkemesi kararı gereğince iptaline karar verildiği, Hak Sahipliği İnceleme Komisyonunda İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü temsilcisinin de yer aldığı, davacı ... tarafından Kurum başkanı imzası ile 25.02.2016 tarihinde Kurumun İstanbul İl Müdürlüğüne yazılan yazıda hak sahipliği iptal edilen konutun geri alınması yönünde gerekli işlemlerin yapılmasının belirtildiği, dolayısıyla davacının yetkili organın 25.02.2016 tarihi itibariyle durum hakkında bilgilendiği, sebepsiz zenginleşmeye dayalı davanın ise iki yıllık zamanaşımı süresi dolduktan sonra 21.09.2018 tarihinde açıldığı anlaşılmakla, davacı tarafın temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanmasına karar verilmiştir.
VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,24.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi. SUCCESS ADALET_SUCCESS İşlem başarıyla gerçekleştirildi! İşlem başarıyla gerçekleştirildi! 1dd06763a06fc418 8d390db368d4fa92 This XML file does not appear to have any style information associated with it. The document tree is shown below. 3. Hukuk Dairesi 2024/1595 E. , 2025/1036 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/1345 E., 2024/81 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Kayseri 11. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2021/91 E., 2022/299 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacı vekili; 07.08.1999 depremi sonrası İstanbul İli, ... İlçesindeki binanın ağır hasar görmesi nedeniyle, davalı lehine hak sahipliği tesis edilerek, İstanbul İli, ... İlçesi, .... Mah. 1273 ada, 1 parselde 1T6 A Blok, Zemin Kat 3 nolu bağımsız bölümün 08.07.2005 tarih 6153 yevmiye ile davalı adına tahsisen tescil edildiğini, davalının işbu taşınmazı 08.05.2006 tarihinde ... isimli şahsa satış suretiyle devrettiğini ... isimli şahıs tarafından mülga Bayındırlık ve İskan Bakanlığı aleyhine yapının ağır hasarlı olmadığı iddiasıyla işlem iptal davası açılmış olup, İstanbul 2. İdare Mahkemesinin kararı gereğince bahse konu binanın ağır hasardan orta hasara geçtiğini, işbu Mahkeme kararı sebebiyle de AFAD Yönetimi Başkanlığı'nın 13.01.2010 tarihli ve 235 sayılı ile 23.12.2011 tarihli ve 8527 sayılı yazıları gereği 25.02.2016 tarihinde davalının hak sahipliğinin iptal edildiğini, bu durumun davacı İdare tarafından davalıya bildirildiğini ancak davalının kesinleşmiş ilama rağmen hak sahipliği iptal edilen taşınmazını başkasına satarak haksız kazanç elde ettiğini ileri sürerek; ıslah hakkı saklı kalmak koşuluyla, 1.000,00 TL alacağın dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP Davalı asıl; dava konusu taşınmazın kendisine mevzuat gereği verildiğini, bilahare adına olan kredi borcunu ödedikten sonra ... isimli şahsa satarak devrettiğini, ...'nun da tüm kredi borcunu Kamu idaresine ödediğini, bu suretle kamu idaresinin bir zararı söz konusu olmadığını, açılan davanın taşınmaza dair hasar raporunda sonradan meydana gelen değişikliğe dayandırıldığını, eğer raporda bir hata veya kasıt varsa zarardan raporu tanzim edenin sorumlu olduğunu, kaldı ki yerleşik Yargıtay görüşü gereğince sebepsiz zenginleşme nedeniyle zarardan sorumlu tutulabilmesi için kötü niyetli olması gerektiğini, yine sebepsiz zenginleşmeye dayalı dava açısından zamanaşımının dolduğunu, öte yandan tarafı olmadığı bir davada alınan ağır hasarın orta hasara çevrilmesi kararının kendisi hakkında hüküm doğurmayacağını, Anayasa ile güvence altına alınan kazanılmış haklarının 19 yıl sonra geri istenmesinin hukuka aykırı olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalının hak sahipliğinin davacı tarafından 09.05.2014 tarihinde iptal edildiği, bu tarihte davacının geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği, davanın ise iki yıllık zamanaşımı süresi dolduktan sonra 21.09.2018 tarihinde açıldığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş karara karşı, süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı vekili; müvekkili idarenin kamu kurumu olması sebebiyle zamanaşımının dava açmaya emir vermeye yetkili organın öğrenmesinden itibaren işlemeye başlayacağını, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığınca 08.02.2018 tarihli yazı ile dava açılması yönünde görüş bildirildiğini, davanın da 21.09.2018 tarihinde süresinde açıldığını, davalının zamanaşımı itirazının Mahkemece 10.12.2019 tarihli duruşmada verilen 1 nolu ara kararla reddedildiğini, bu konuda yeniden değerlendirme yapılamayacağını ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, hak sahipliğinin iptal edilmesi nedeniyle 3. kişiye devredilen taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir. 1.6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 82. maddesinin birinci fıkrasına göre; sebepsiz zenginleşmeden doğan istem hakkı, hak sahibinin geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve herhalde zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar. İki yıllık zamanaşımı süresi, hak sahibinin, mal varlığındaki eksilmeye yol açan işlemi ve sebepsiz zenginleşeni tam olarak öğrendiği tarihten itibaren işlemeye başlar. 2.Aleyhinde sebepsiz zenginleşilenin tüzel kişi olması durumunda zamanaşımı, tüzel kişinin dava açmaya emir vermeye yetkili organının, başka bir deyişle, o makamı işgal eden kişi yada kurulun durum hakkında bilgilenmesi ile başlar. 3.Somut olayda; ...'nın dava açmaya emir vermeye yetkili organı başkanıdır. Dava konusu taşınmaz Maliye Hazinesi adına kayıtlı iken 08.07.2005 tarihinde davalıya devredildiği, davalının ise taşınmazı 08.05.2006 tarihinde dava dışı kişiye devrettiği, Hak Sahipliği İnceleme Komisyonunun 09.05.2014 tarihli kararı ile davalıya ait hak sahipliğinin idare mahkemesi kararı gereğince iptaline karar verildiği, Hak Sahipliği İnceleme Komisyonunda İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü temsilcisinin de yer aldığı, davacı ... tarafından Kurum başkanı imzası ile 25.02.2016 tarihinde Kurumun İstanbul İl Müdürlüğüne yazılan yazıda hak sahipliği iptal edilen konutun geri alınması yönünde gerekli işlemlerin yapılmasının belirtildiği, dolayısıyla davacının yetkili organın 25.02.2016 tarihi itibariyle durum hakkında bilgilendiği, sebepsiz zenginleşmeye dayalı davanın ise iki yıllık zamanaşımı süresi dolduktan sonra 21.09.2018 tarihinde açıldığı anlaşılmakla, davacı tarafın temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanmasına karar verilmiştir.
VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,24.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi. SUCCESS ADALET_SUCCESS İşlem başarıyla gerçekleştirildi! İşlem başarıyla gerçekleştirildi! 1dd06763a06fc418 8d390db368d4fa92 ... ...