Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 2025/3357 E., 2025/4341 K. (27.05.2025) – Tazminat

12. Hukuk Dairesi 2025/3357 E. , 2025/4341 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ:İcra Ceza Mahkemesi SUÇ: Gerçeğe aykırı beyanda bulunmak HÜKÜM: Beraat ve Tazminatın Kabulü Yerel Mahkemece bozma üzerine verilen hükümler temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü: Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi. 1-Gerçeğe aykırı beyanda bulunmak suçuna ilişkin olarak kurulan hükme yönelik müştekinin temyiz istemine ilişkin yapılan incelemede; Suç tarihi itibariyle sanığa isnat edilen suçun gerektirdiği cezanın türü ve üst sınırına göre davanın 5237 sayılı TCK'nın 66/1-e ve 67. maddelerinde öngörülen 8 yıllık olağan, 12 yıllık olağanüstü zamanaşımı süresine tabi bulunması, suç tarihi olan 12/07/2010 tarihinden mahkeme karar tarihine kadar 12 yıllık olağanüstü zamanaşımı süresinin 12/07/2022 tarihinde yargılama sırasında dolmuş olduğunun anlaşılması, Bozmayı gerektirmiş, müşteki vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK’nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, CMUK’nın 322. maddesinin verdiği yetkiyle 5271 sayılı CMK’nın 223/8 maddesi uyarınca gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle davanın DÜŞÜRÜLMESİNE, 2-Davalı ... .... San. Tic. Tur. Ltd.Şti. aleyhine hükmedilen tazminata yönelik temyiz istemlerine ilişkin yapılan incelemede; Dairemizin 19/10/2021 tarihli, 2021/6655 Esas ve 2021/9108 Karar sayılı ilamıyla "...Üçüncü kişi ... .... Mal. San. Tic. Ltd. Şti.'nin, asıl borçlu ... Mobilya San. Tic. Ltd. Şti.'ne, haciz ihbarnamesinin tebliğ tarihi itibariyle kesinleşmiş ve muaccel bir borcunun bulunup bulunmadığının tespiti için her iki tarafa ait tüm ticari defter ve belgeler ile 2010 yılına ait ticari defterlerle birlikte banka hesapları, varsa cari hesap ekstrelerinin, kesilen karşılıklı fatura ve ödeme belgeleri üzerinde karşılaştırmalı olarak bilirkişi incelemesi yaptırılıp, 89/1. haciz ihbarnamesinin tebliğ tarihi itibariyle borçlunun 3. şahıs ile 3. şahıs şirketten herhangi bir alacağının olup olmadığının net olarak tespit edilerek sonucuna göre hukuki durumun takdir edilerek hüküm kurulması gerektiği, bu sebeple ticari defterlerin temini için, defterlerin ibraz edilmesi hususunda taraflara HMK'nun 220/3.maddesi ve HMK'nun 222/5. maddesi ihtarını içeren meşruhatlı davetiyenin usulüne uygun olarak tebliği ile sonucuna göre HMK'nun 222/5. maddesi gereğince bir karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi, bu hususun yanısıra hesaplanacak nisbi harcın, Harçlar Kanunu’nun 30. maddesi gereğince ve 6100 sayılı HMK’nın 150. maddesinde gösterilen süreler içerisinde eksik harcın tamamlatılması gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması, " gerekçesi ile kararın bozulduğu, mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda, davalı ... .... San. Tic. Tur. Ltd.Şti. aleyhine tazminat talebinin kabulü ile; 311.600,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verildiği anlaşılmıştır. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 89/4 maddesinde; "Üçüncü şahıs, haciz ihbarnamesine müddeti içinde itiraz ederse, alacaklı, üçüncü şahsın verdiği cevabın aksini icra mahkemesinde ispat ederek üçüncü şahsın 338. maddesinin 1. fıkrası hükmüne göre cezalandırılmasını ve ayrıca tazminata mahkûm edilmesini isteyebilir. İcra mahkemesi tazminat hakkındaki davayı genel hükümlere göre halleder" hükmü yer almaktadır. Kanun hükmünde yer alan tazminatın konusu, haciz ihbarnamesine karşı üçüncü kişinin gerçeğe aykırı beyanda bulunması sebebiyle takip alacaklısının uğradığı zarardır. Bu davada üçüncü kişinin gerçeğe aykırı beyanda bulunduğunu, davacı takip alacaklısı ispat etmelidir. Üçüncü kişinin beyanının aksi, İİK'nın 68. maddesinde sayılan belgelere bağlı olmaksızın her türlü delille ispat edilebilir. Anılan maddenin açık hükmü gereğince; icra mahkemesince, genel hükümlere göre yargılama yapılarak sonuca gidilmelidir. Üçüncü kişi aleyhine tazminata hükmedilebilmesi için, ihbarnamenin tebliğ tarihi itibariyle, borçlunun, üçüncü kişiden istenebilir hale gelmiş, kesin nitelikte bir alacağının mevcut olması gerekir. Öte yandan; 6100 sayılı HMK’nın ticari defterlerin ibrazına ilişkin 222/3 maddesi uyarınca; ikinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.Yine, HMK’nın 222/5. maddesinde taraflardan biri tacir olmasa dahi tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat edilmiş sayılır, hükmü getirilmiştir. Maddede ibrazdan kaçınma halinde davacının iddiasını ispat etmiş sayılacağı belirtilmiş ve ibrazı durumunda sonucun ne olacağı konusunda düzenleme yapılmamış olmakla birlikte Yargıtay uygulamalarında defterlerin ibrazı halinde davacı taraf münhasır davalı tarafın ticari defter ve kayıtlarına dayandığından uyuşmazlığın davalının ticari defter ve kayıtlarına göre çözümlenmesi gerektiği kabul edilmektedir. Somut olayda, yargılama aşamasında dava dışı takip borçlusu ... Mobilya San. Tic. Ltd. Şti.'ne ait ticari defterlerin temin edilmemiş olduğunun anlaşıldığı, dosya kapsamında mevcut bozma öncesi yapılan yargılamada davalı ... .... Mal. San. Tic. Ltd. Şti.'ne ait ticari defterlerin incelenmesi sonucunda tanzim edilen 09/09/2014 havale tarihli bilirkişi raporundaki, davalı üçüncü kişi ... .... Mal. San. Tic. Ltd. Şti.'nin, takip borçlusu ... Mobilya San. Tic. Ltd. Şti.'ne, birinci haciz ihbarnamesine itiraz edilen 12.07.2010 tarihinde 15.000,00 TL vadesi geçmiş senet borcu olduğuna yönelik tespit karşısında, davalı ... Day. Tük. Mal. San. Tic. Ltd. Şti. hakkında dosya içeriğine göre ispat edilen alacak kısmı olan 15.000,00 TL yönünden tazminatın kabulü ile fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir. SONUÇ: Davalının ve davacının temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nin 366. ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), peşin alınan harcın istek halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 27/05/2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.