Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 2025/2117 E., 2025/5170 K. (03.07.2025)

12. Hukuk Dairesi 2025/2117 E. , 2025/5170 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü: Kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibine karşı borçlunun icra mahkemesine başvurusunda; takibin kesinleşmesinden sonraki döneme ilişkin zamanaşımı süresinin dolduğunu ileri sürerek icranın geri bırakılmasını talep ettiği, İlk Derece Mahkemesince; üç yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunun ispatlanamadığı gerekçesi ile istemin reddine karar verildiği, borçlu tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği görülmüştür. 4473 sayılı Yangın, Yersarsıntısı, Seylap veya Heyelan Sebebiyle Mahkeme ve Adliye Dairelerinde Ziyaa Uğrayan Dosyalar Hakkında Yapılacak Muamelelere Dair Kanun'un 18. maddesinde; "İcra dosyalarının yenileme muamelesi yazılı deliller ve vesikalar üzerine icra ve iflas tetkik mercii vazifesini gören icra hakimleri tarafından yapılır. Tetkik mercii icabında zayi olan delilleri tesbit için şahit de dinleyebilir" düzenlemesi yer almaktadır. Yerleşik Yargıtay İçtihatları ve Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü genelgeleri uyarınca anılan yasa hükmü, başka nedenlerle kaybolan icra dosyalarının ihyası hakkında da kıyasen uygulanır. Bu genelgeye göre, öncelikle zayi olduğu ileri sürülen dosyanın ilgili mahkeme veya icra dairelerinin kalem ve arşivinde titizlikle aranması, bulunamadığı takdirde düzenlenecek tutanağın onaylı bir suretinin Bakanlığa gönderilmesi, Bakanlıkça dosyanın yenilenmesine karar verilmesi halinde, bu kararın bir an önce mahallinde mutat vasıtalarla neşir ve ilan edilmesinin sağlanması, dosyanın yenilenmesine ilişkin kararın Bakanlıkça yaptırılacak Resmi Gazete ile ilanı ve kıyasen mahallinde yapılacak olan ilandan sonra, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 150. maddesi hükmünün uygulanabileceği, dava dosyaları ile icra dosyalarının zayi olması durumunda 4473 sayılı Kanun'un 3. maddesinde belirtilen kişilerin dosyanın ihyası talebi üzerine; ziyaa uğrayan dosyaların yenilenmesi için gereken işlemlerin yapılması gerektiği belirtilmiştir. Somut olayda, borçlu hakkında 24.09.2001 tarihinde kambiyo senetlerine mahsus icra takibine başlandığı, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Birim Arşiv ve Ayıklama ve İmha Komisyonu Başkanlığı'nın 30.12.2016 tarih ve 2017/22 kararıyla 8. İcra Müdürlüğündeki listede yer alan dosyalar için saklama süresinin dolduğundan Adalet Bakanlığı Arşiv Hizmetlerine ilişkin 06.03.2007 tarih ve 128/1 no'lu genelgesi çerçevesinde İstanbul 8. İcra Müdürlüğü'nün 2012/ 8837 E. sayılı dosyasının imha edilmesine karar verildiği, İcra Mahkemesi tarafından İstanbul 8. İcra Müdürlüğünden 2012/8817 Esas sayılı takip dosyasının gönderilmesinin istenmesi üzerine, icra müdürlüğünün 15/02/2023 tarihli yazı cevabında; arşiv aramasında dosyanın fiziki olarak bulunamadığı, dosyaya sunulan alacaklı vekilinin evrakları ile Uyap kayıtları birleştirilerek dosyanın oluşturulduğunun bildirildiği, görülmüştür. Uyuşmazlık konusu olan İstanbul 8. İcra Müdürlüğü'nün 2012/ 8837 E sayılı dosyası kayıp olduğu halde mahkemece icra dosyası ihya edilmeden UYAP safahat bilgilerine göre ve alacaklı vekilinin sunduğu belgeler ile zamanaşımı şikayetinin reddine karar verildiği görülmektedir. O halde, İlk Derece Mahkemesince, yukarıda açıklanan yasal düzenlemelerde belirtildiği şekilde icra dosyanın ihyasına karar verilip dosya ihya edildikten sonra borçlunun şikayeti incelenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme sonucunda yazılı şekilde hüküm tesisi ve Bölge Adliye Mahkemesince de istinaf başvurusunun esastan reddi isabetsiz olup Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılması ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir. SONUÇ : Borçlunun temyiz isteminin kabulü ile, yukarıda yazılı nedenlerle 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nun 364/2. maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nun 373/1. maddesi uyarınca, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 20.Hukuk Dairesi'nin 19.12.2024 tarih ve 2023/3130 E. - 2024/3957 K. sayılı istinaf talebinin esastan reddine ilişkin kararının KALDIRILMASINA ve İstanbul 42. İcra Hukuk Mahkemesi’nin 12.07.2023 tarih ve 2023/98 E. - 2023/502 K. sayılı kararının BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 03.07.2025 gününde oy birliğiyle karar verildi. Üye ...’ın Karşı Oy Yazısı; Alacaklı tarafından şikayetçi/borçlu aleyhine kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibi yapıldığı, takibin kesinleşmesinden sonraki döneme ilişkin zamanaşımı itirazında bulunulduğu, İlk Derece Mahkemesince; alacaklı tarafından 3 yıllık zamanaşımı süresi içinde takibi ilerletici bir kısım işlemler yapıldığı, bu işlemlerin zamanaşımını kesen yada durduran işlemler olduğu anlaşıldığından, zamanaşımı şikayetinin reddine karar verildiği, borçlu tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince; istinaf isteminin esastan reddine karar verildiği, bu kararın temyiz edildiği anlaşılmıştır. Şikayetçi/borçlu vekilinin 05.02.2025 tarihli temyiz dilekçesiyle "...alacaklının yukarıda belirtilen tarihler arasında icra takibini sürdürme iradesini gösteren herhangi bir işlemine rastlanılmadığından, icranın geri bırakılmasına karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile istemin reddi yönünde hüküm tesisi isabetsiz olup, 2008-2012 yılları arasında davaya konu dosyada icra takibini devam ettirmeye yönelik zamanaşımını kesen işlem yapılmadığından takip zamanaşımına uğramıştır. Tüm bu nedenlerle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 20.Hukuk Dairesinin 19.12.2024 tarih, 2023/3130 E. - 2024/3957 K.sayılı kararının bozulmasına, davanın kabulü ile İİK'nın 71/son maddesi göndermesiyle 33/a maddesi uyarınca icranın geri bırakılmasına karar verilmesi..." istenmiştir. Temyizen incelenen kararla ilgili Dairemizce yukarıda çoğunluk kararında açıklanan gerekçede vurgulandığı üzere "...icra dosyasının ihyasına karar verilip dosya ihya edildikten sonra borçlunun şikayeti incelenerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden..." bahisle usûl bozma kararı verildiğinden, bozma gerekçesine oy birliğiyle katılıyorum. Lakin 26 sayfadan oluşan ayrıntısı dosyada bulunan temyiz dilekçesinin içeriği dikkate alındığında; kararın sonuç kısmına "temyiz isteminin kısmen kabulü ile;", "...bozma nedenine göre şikayetçi/borçlunun esasa ilişkin sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına" şeklinde ibareler ilave edilmek suretiyle karar oluşturulması gerektiğinden, bu ibarelerin yazılmamasından ötürü Dairemizin sayın çoğunluğunun kararına katılamıyorum.03.07.2025