11. Hukuk Dairesi 2025/526 E. , 2025/4533 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/550 Esas-2024/2000 Karar HÜKÜM : Asıl ve birleşen davaların reddi İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2018/180 Esas 2021/220 Karar Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl ve birleşen davalarda davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: KARAR
I. DAVA 1.Davacı vekili asıl dava dilekçesinde; davacıların murisi olan eser sahibinin “..'um ...'mı ..” adlı eserinin, davalı .. .. Film ve Org. San. Tic. A.Ş. tarafından hazırlanan ve diğer davalı televizyon kuruluşunda yayınladığı “...” isimli dizi filmde jenerik müziği olarak izinsiz kullanıldığını, böylece eser sahibinin mali ve manevi haklarının ihlal edildiğini ileri sürerek dizideki kullanım bakımından 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nin (FSEK) 68. maddesi uyarınca tespit edilecek rayiç bedelin 3 katının yayın tarihinden ticari faiziyle şimdilik 2.000,00 TL’sinin 20.000,00 TL manevi tazminatın dizideki kullanım bakımından faiziyle, ayrıca dizi müzikleri albüm yapıldığından FSEK’in 68. maddesine göre yasal işletme belgesi tarihinden başlayan ticari faiziyle şimdilik 1.000,00 TL maddi, 5.000,00 TL manevi tazminatın aynı tarihten ticari faiziyle tahsilini talep etmiştir. 2.Davacı vekili birleşen dava dilekçesinde; “...’um ...’mı ...” adlı eserin sahibi ....’in tereke temsilcisi olduğunu, 1991 yılında MESAM’a “...” şeklinde kayıt edildiğini, daha sonra eserin “...” isimli dizide fon müziği olarak izinsiz kullanıldığını, ayrıca aynı isimli bir albüm oluşturularak tekrar kullanıldığını, eserin koruma şartlarını taşıdığını, davalı şirketin 2000 yılında “...’um ...’mı ...” adlı albüm çıkardığını, bu durumdan ise 2008 yılında tesadüfen ... Prodüksiyon ile sözleşme yaptıkları için bilgi sahibi olduklarını, 2018/180 E. sayılı asıl dosyada davalının sorumluluğunu fark ettiklerini ileri sürerek tecavüzün ayrı ayrı eylemler bakımından ref edilmesini, durdurulmasını, dizi filmdeki kullanım nedeniyle FSEK’in 68. maddesi gereği rayicin 3 katının ilk yayın tarihi itibariyle tespit edilerek şimdilik 2.000,00 TL’sinin ticari faiziyle; birden fazla manevi hak ihlali nedeniyle dizinin 10 yıldır gösterimde oluşu göz önüne alınarak yine ilk yayın tarihinden itibaren ticari faizle 20.000,00 TL manevi tazminatın; dizi müzikleri albümü bakımından FSEK’in 68. maddesine göre rayiç bedelin 3 katı tazminatın işletme belge tarihinden itibaren hesaplanarak şimdilik 1.000,00 TL’sinin ve bu albümdeki kullanım bakımından birden fazla manevi hak ihlali nedeniyle 5.000,00 TL manevi tazminatın eser işletme belge tarihinden işleyen değişen oranlı ticari faiziyle tahsilini talep dava etmiştir.
II. CEVAP 1.Asıl davada davalı ... ... ve ... .... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; yapımcı ... Prodüksiyon Film ve Org. San. Tic. A.Ş.'nin diziyle ilgili olarak üçüncü kişi talepleri bakımından sorumlu olduğunu, müvekkilinin bir tecavüzünün bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir. 2.Davalı ... ... Film ve Org. San. Tic. A.Ş (...-.. .. ..) vekili; eserin özgün müzik bestecisi ... tarafından yapıldığını, sözleşme düzenlendiğini, bestecinin sözleşmenin 6.1. maddesinde telif taahhüdünde bulunduğunu, eserin anonim olduğundan kullanıldığını, formunun değiştirilerek konduğunu, dizi jeneriğinde kullanılmadığını, dizinin davalı şirketle ilişiğinin kalmadığını, gösterimden kalktığını savunarak davanın reddini istemiştir. 3.Birleşen davada davalılar vekili cevap dilekçesinde, davacının daha önceden 2019/77 E. sayılı dosyada dava açtığını, davanın derdest olduğunu, davanın tecavüzün ref’i yönünden reddedilmesi gerektiğini, yapımcının dava dışı .. Ses.... Ltd. Şti. olduğunu, iddia konusu olayın 2008 başlangıç tarihli olması nedeniyle davanın zamanaşımına uğradığını, MESAM’ın incelemelerinde eser sahibinin .. .. olmadığının belirlendiğini, eserin anonim nitelik taşıdığını savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu eserin FSEK’in 3. maddesi kapsamında musiki eseri niteliği taşıdığı, davacıların murisi .. .. ..’ın eserin tanınmasını ve derlenmesini sağladığı, eser sahibinin net olarak tespit edilememesi halinde FSEK’in 11. ve 12. maddelerinde düzenlenen karinelere gidileceği, bu kapsamda eser sahibinin davacının murisi olduğu kanısına varıldığı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 1995/3618 E., 1995/4824 K. sayılı ilamı dikkate alındığında eser sahipliği konusunda birleşen dosya davalısı .. .. .. Film Yapım San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 2016/54 E. sayılı dosyada da davalı olarak yer aldığı, anılan davalı yönünden kesin hüküm oluştuğu, “..’um ..’mı ..” adlı eserin sözünün davacı murisine ait olduğu, müziğin farklılık arzettiği, tecavüz oluşturmadığı, dava konusu eserin dizide ve albümde yer almasının eser sahibinin mali haklarında olan FSEK’in 22 ve 23. maddeleri uyarınca çoğaltma ve yayma hakkını ihlal ettiği, yine FSEK’in 15. maddesinde düzenlenen eser sahibinin adını belirtme manevi hakkının ihlali şartlarının oluştuğu, Kültür Turizm Bakanlığının yazısı dikkate alındığında davacı murisine ait eserin yer aldığı “...” dizisinin müzikleri albümünün 23.12.2009 tarihinde ... Ses Görüntü Film Yapım San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından kayıt ve tescilinin yaptırıldığı, albümde yer alan esere ilişkin ihlalin 23.12.2009 tarihinden itibaren başladığı, albümün yapımcısı ... Ses Görüntü Film Yapım San. ve Tic. Ltd. Şti. olduğundan ve davalı ... Müzik Film ve Yayım Ltd. Şti.’nin ayrı bir tüzel kişiliği bulunduğundan husumetin sadece ... Ses Görüntü Film Yapım San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne yöneltilmesi gerekirken ... Müzik Film ve Yayım Ltd. Şti.’ne yöneltilmesinin yerinde görülmediği, eserin sözlerinin geçtiği 11 bölümün bulunduğu, ilk ihlalin 4. bölümde gerçekleştiği, bu bölümün 16.03.2009 tarihinde yayınlandığı, albüm kapağında yer alan DTV ... ve .... Yayıncılık A.Ş. (... ... ve ... .... A.Ş.) ve ... Film ve Org. San. Tic. A.Ş.'nin logolarının albümün yapımcılığına değil diziye ilişkin olduğu, davalılar DTV ... ve ... Yayıncılık A.Ş. (... ... ve .. .... A.Ş.) ve ... Prodüksiyon Film ve Org. San. Tic. A.Ş.'nin albümden kaynaklı sorumluluğunun bulunmadığı, dizi yapımcılarının ise DTV ... ve ... Yayıncılık A.Ş. (... ... ve ... .... A.Ş.) ve ... Prodüksiyon Film ve Org. San. Tic. A.Ş. olduğu, birleşen dosya davalıların yapımcı olarak yer almadığı, dizideki ihlallerden dolayı birleşen dosya davalılarının sorumlu tutulamayacağı, FSEK’in 68. maddesi uyarınca üç kat tazminatın uygun görüldüğü, FSEK’in 68. maddesi uyarınca davacı lehine tazminat hükmedildiğinde aralarında varsayımsal sözleşme kurulduğu, davalıların bundan sonraki kullanımlarının yasal olacağı, tecavüzün ref'i talebinin yerinde bulunmadığı gerekçesiyle asıl dosya ve birleşen dosya kapsamında davanın kısmen kabulü ile; eserin dizide yayınlamasından dolayı 30.000,00 TL maddi tazminatın, 15.000,00 TL manevi tazminatın 16.03.2009 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile davalılar DTV ... ve ... Yayıncılık A.Ş. (... ... ve ... .... A.Ş.) ve ... Prodüksiyon Film ve Org. San. Tic. A.Ş.’den müşterek ve müteselsilen alınarak ... terekesine ödenmesine, eserin albümde yayınlanmasından dolayı 22.500,00 TL maddi tazminatın ve 5.000,00 TL manevi tazminatın 27.12.2009 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile davalı ... Ses Görüntü Film Yapım San. ve Tic. Ltd. Şti.'den alınarak ... terekesine ödenmesine, asıl ve birleşen dosya kapsamında ...'ne yönelik davanın husumet yönünden reddine, fazlaya ilişkin ve sair taleplerin reddine karar verilmiş, hüküm asıl davada davacı vekili, asıl davada davalı ... Prodüksiyon Film ve Org. San. Tic. A.Ş. vekili, asıl davada davalı ... ... ve ... Yayıncılık A.Ş. vekili, birleşen davada davalılar vekilince istinaf edilmiştir.
IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahkemece her ne kadar Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleştiği belirtilen İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2016/54 E., 2016/111 K. sayılı kararına dayanarak artık eser sahibinin muris ... olduğunun kesinleştiğini belirtilmiş ise de, söz konusu dosyada muris ...'ın karineten eser sahipliğine karar verildiği, söz konusu karinenin aksi ispat edilinceye kadar bu karineye dayanılabilirse de başka delillerle bu karinenin aksinin ispatının mümkün olduğu, dava konusu eserin söz ve bestesinin davacı murisi ... tarafından yapıldığı iddiasıyla eldeki dava açılmış ise de, tüm dosya kapsamı ve bilirkişi raporlarına göre davacı murisinin 1902-1981 yılları arasında yaşadığı, 1960 yılında söz konusu eseri plağa okuduğunun ileri sürüldüğü, söz konusu eserin ... tarafından bu tarihten çok daha önce 1936 yılında plağa okunduğu, ayrıca ....'den sonra eserin pek çok sanatçı ve ozan tarafından defalarca icra edildiği, bu nedenle eserin ...'e ait olduğu yönünde kanaat oluşmuş ise de, .... tarafından bu iddianın reddedildiği, bu itibarla eserin söz ve bestesinin davacı murisine ait olduğu veya eserin tanınmasını ve derlenmesini sağlayan kişinin davacı murisi olduğunun söylenemeyeceği, bilirkişi raporunda belirtildiği üzere uzun bir zaman diliminde ve geniş bir coğrafi alanda elde edilen belge ve bilgiler incelendiğinde, eserin yaklaşık 150 yıllık zaman diliminde kime ait olduğunu kesin olarak söyleme imkanının bulunmadığı, eserin anonim olduğu tespit edildiğinden herhangi bir hak ihlalinin söz konusu olmadığı, dolayısıyla asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmesi gerekirken, Mahkemece yanılgılı gerekçe ile asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmesinde isabet bulunmadığı gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, asıl davanın reddine, birleşen davada davalı ... Müzik Film ve Yayım Ltd. Şti.’ne yönelik davanın husumet yönünden reddine, diğer davalı ... Ses Görüntü Film Yapım San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne yönelik davanın reddine, karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.
V. TEMYİZ A. Dava ve Hukuki Nitelendirme Asıl ve birleşen davalar, FSEK kapsamında koruma altına alınmış musiki eseri üzerindeki mali ve manevi hakların davalılar tarafından ihlali nedeniyle uğranılan maddi ve manevi zararların tazmini ile tecavüzün men'i istemlerine ilişkindir. B. Değerlendirme ve Gerekçe İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddesinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.
VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, asıl ve birleşen davalarda davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 25.06.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.