11. Hukuk Dairesi 2024/5783 E. , 2025/3994 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/657 Esas, 2024/1118 Karar HÜKÜM : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 4. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2021/335 E., 2022/148 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: KARAR
I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin gerek akademik gerekse bilimsel çalışmalar yapan kurumlar nezdinde saygın bir bilim adamı olduğunu, müvekkilinin ... Üniversitesi Veterinerlik Fakültesinde ... Anabilim Dalında öğretim üyesi olduğunu, dava konusu ... isimli kitabın özel bir yazılım programıyla hazırlandığını, orijinal şekil ve çizimlerde bilimsel aidiyet yönünden şekillerin kenarlarında "..." ifadesinin yer aldığını, kitabın ders kitabı olması nedeniyle ... Üniversitesi ... yayın nosu ile yayınladığını, kitabı yayınlayan .... Üniversitesi Rektörlüğünün kullandığı ... kaydının internet ortamında sorgulandığında herhangi kayda rastlanılmadığını, kitabın künyesindeki yayınevi ve matbaanında belirtilmediğini, bu nedenlerle 10.000,00 TL maddi tazminatın 01.01.2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine, 20.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine, tecavüzün refi amacıyla kitabın usulünce yeniden basılmasına ve yayınlanmasına karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu uyuşmazlığın idari eylemden dolayı oluşan zarardan kaynaklandığını, idare mahkemesinin alanına girdiğinden öncelikle görev yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini; .. Üniversitesinin davacının kitabını bilimsel açıdan yeterli gördüğünü ve kendi yayınları arasına aldığını, Üniversitenin üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirdiğini, ... doğrulama sisteminin çalışması üzerinde üniversitenin bir etkisinin olmadığını, davacının taleplerinin üniversitenin mevzuatında bulunan hükümlerin hiçbirine uymadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, kitabın ... ajansına kaydının yapılmadığı, kitabın künye kaydının da olmadığından değerinin düştüğü, düşük kalite baskı yapıldığı intibaını yarattığı, kitabın cilt, baskı ve mizanpajının düşük olduğu, sayfalarda boşluk olduğu, düzensiz ve özensiz bir görüntü yaratıldığı, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun (FSEK) 81. maddesi uyarınca bandrol alınması zorunlu olduğu halde kitabın bandrol alınmadan basıldığı, akademik düzeyde basılan bir eserin belli standartlara sahip olması gerektiği halde "..." isimli dava konusu kitabın bu standartlarda olmadığından FSEK md. 70 uyarınca davacının kişilik haklarını ihlal ettiği dolayısı ile tecavüzün ref'i yönünden de davanın kabulü gerektiği, baskı maliyetleri, dağıtım payları, vergi ve diğer masraflar düşüldüğünde yayınevlerine satış fiyatından kalan tutarın en fazla %15- %20 olabileceği, davaya konu eserin net basımının en fazla 450 adet öğrenciler için ve 100 adet de profesyoneller için düşünüldüğünde toplam 550 adet olabileceği, bu adedin öğrenci sayısına göre 450 adedinin öğrenci fiyatı üzerinden, kalan 100 adedinin ise profesyonel kullanıcı fiyatı üzerinden hesaplandığında öğrencilere satış tutarının 450x59,50=26.775,00 TL, profesyonellere satış tutarının 100x74,50=7.450,00 TL olmak üzere toplam satış tutarının 34.225,00 TL olabileceği %15 telif bedeli üzerinden davacının talep edebileceği tazminat miktarının da 2.566,88 TL olabileceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalı kullanımlarına ilişkin FSEK madde 66 kapsamında tecavüzün ref'i ile davacıya ait kitabın usulünce yeniden basılması ve yayımlanmasına, 2.566,88 TL maddi tazminatın kitabın basım tarihi olan 01.01.2013'den itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, 20.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, karar, davalı vekilince istinaf edilmiştir.
IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf taleplerinin esastan reddine karar verilmiş, karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
V. TEMYİZ İNCELEMESİ A. Dava ve Hukuki Nitelendirme Dava, eser sahipliği nedeniyle tecavüzün ref' i, bu amaçla kitabın yeniden basılması ve yayınlanması, maddi ve manevi tazminatın tahsili istemine ilişkindir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.
VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalının temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, davalı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, 03.06.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.