11. Hukuk Dairesi 2024/5424 E. , 2025/3649 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi SAYISI :2021/1677 Esas, 2024/1244 Karar HÜKÜM :Asıl davanın reddine, karşı davanın reddine İLK DERECE MAHKEMESİ :Bakırköy 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi SAYISI :2021/281 E., 2021/173 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı-karşı davalı vekili tarafından Yargıtayca duruşma istemli, davalı-karşı davacı vekilince duruşma istemi olmaksızın temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, dava, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 369/2 hükmü gereğince miktar veya değer söz konusu olmaksızın duruşmalı olarak incelenmesi gereken dava ve işlerin dışında bulunduğundan duruşma isteğinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: KARAR
I. ASIL DAVA VE KARŞI DAVAYA CEVAP Davacı vekili asıl dava dilekçesinde; davacının 1997 yılında kurulduğunu, enerji, ulaşım ve inşaat sektöründe otomasyon sistemleri, mühendislik konularında faaliyet gösterdiğini, kurulduğu tarihten itibaren "... Otomasyon" ibaresini mühendislik ve otomasyon hizmetlerinde bilfiil ve aralıksız markasal olarak kullandığını, davacının kendi iştigal sahalarını kapsayan 09, 37, 40, 42. sınıflarda 2006/42055, 2018/21003 ve 2018/21014 numaralı "... otomasyon" ibareli markalarını Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) nezdinde tescil ettirdiğini, davalının 2015 yılında kurulmuş, müvekkili ile aynı sektörde faaliyet gösteren bir kuruluş olduğunu, müşterilerin müvekkilini uyarması neticesinde davalıdan, müvekkili ile aynı alanda gerçekleştirdiği ticari faaliyetlerinden, davalının "... otomasyon" ibaresini içeren ticari unvan tescilinden, ... otomasyon ibareli tecavüz oluşturan markasal kullanımından haberdar olunduğunu, davalıya marka tecavüzü ve haksız rekabet eylemlerini sona erdirmesi hususunda ihtarname gönderildiğini, ancak ihtarnameye cevap verilmediğini, müvekkilinin www.masotomasyon.com internet sitesini kullanırken, davalının www.masotomasyon.com.tr internet adresini kullandığını, davalının "... OTOMASYON" ibaresini öne çıkararak markasal kullanım gerçekleştirdiğini, davalının internet adresinde gerçeğe aykırı biçimde 30 yıldır hizmet verdiğinden bahsedildiğini, bu durumun haksız rekabet teşkil ettiğini ileri sürerek davalının haksız rekabet ve marka tecavüzü eylemlerinin men'ine, durdurulmasına ve sona erdirilmesine, davalının ticaret unvanından "... Otomasyon" ibaresinin çıkartılmasına, davalının www.masotomasyon.com.tr internet alan adını kullanımının durdurulmasına, sonlandırılmasına ve yasaklanmasına karar verilmesini talep etmiş, karşı dava cevap dilekçesinde; dosyaya giren TÜRKPATENT kayıtları ile müvekkiline ait 2006/42055 numaralı markanın 10 yıllık yenileme süresinde harcın yatmaması sebebi ile 2016 yılı itibariyle marka tescilinin düştüğünün belirtildiğini, bu sebeple söz konusu marka hakkında açılan davanın hukuki menfaat yokluğundan reddi gerektiğini, karşı davacı gerçek hak sahibi olduğu iddiası ile hükümsüzlük talebinde bulunmuş ise de, müvekkilinin eskiye dayalı kullanımının bulunduğunu, gerçek hak sahibinin müvekkili olduğunu, müvekkilinin markalarının hükümsüzlüğünü gerektiren herhangi bir hukuki sebebin mevcut olmadığını savunarak karşı davanın reddini istemiştir.
II. CEVAP VE KARŞI DAVA Davalı vekili asıl dava cevap dilekçesinde; müvekkili şirket yetkilisi olan ... 'un "... Otomasyon Endüstriyel Elektrik Elektronik Kumanda ve Kontrol Sistemleri" işletme adıyla 2003 yılında şahıs firması olarak faaliyete başladığını, işletme açmasından önceki dönem dikkate alındığında 30 yıla yakındır, işletme olarak da yaklaşık 20 yıldır endüstriyel elektrik sistemleri ve otomasyon sistemleri konularında faaliyet gösterdiğini, masotomasyon.com.tr kurulduğu tarihten itibaren endüstriyel elektrik sistemlerinde ve otomasyon sistemleri hizmetinde "... Otomasyon" ibaresini bilfiil ve aralıksız şekilde markasal olarak kullandığını, davalı şirket yetkilisi ... tarafından şahıs firması işletme adı olarak kullanılagelen unvanın 2015 yılında müvekkili şirketin kurulmasıyla ... Otomasyon Elektrik Elektronik Bilgisayar Yazılım Hizmetleri Makina İmalatı Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. unvanlı limited şirket haline geldiğini, davacının ihtarname keşide tarihi itibariyle 5 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiğini, müvekkilinin önceye dayalı tescilsiz markasal hakkının mevcut olduğunu, müvekkilinin kullanımlarının, davacının markalarının tescil tarihlerinden öncesine dayandığını, müvekkilinin kendisinin kurduğu masotomasyon.com.tr internet sitesinde "... otomasyon" şeklinde marka kullanımının mevcut olduğunu, söz konusu kullanıma konu alan adının 02.06.2006 tarihi itibariyle müvekkilince alındığını, müvekkilinin, davaya konu marka yönünden haklı bir menfaati olduğunu, davalı ticaret unvanının hukuka uygun bir şekilde ticaret siciline tescil edildiğini ve ticaret sicil gazetesinde ilan edildiğini, tarafların ticaret unvanlarında yer alan tanıtıcı kök ibarelerin aynı olmasına karşın şirketlerin işletme konularının birbirinden farklı olduğundan tecavüzden bahsedilemeyeceğini, müvekkili firmanın kötüniyetli davranmadığını savunarak davanın reddini istemiş, karşı dava dilekçesinde; müvekkili şirket yetkilisi ... 'ın "... Otomasyon Endüstriyel Elektrik Elektronik Kumanda ve Kontrol Sistemleri" işletme adıyla 2003 yılında şahıs firması olarak faaliyete başladığını, bunun öncesinde de aynı iştigal alanında çalışmış olup işletme açmasından önceki dönemi de dikkate alarak 30 yıla yakındır, işletme olarak da yaklaşık 20 yıldır endüstriyel elektrik sistemleri ve otomasyon sistemleri konularında faaliyet gösterdiğini, masotomasyon.com.tr kurulduğu tarihten itibaren endüstriyel elektrik sistemlerinde ve otomasyon sistemleri hizmetinde "... Otomasyon" ibaresini bilfiil ve aralıksız şekilde markasal olarak kullandığını, davalı şirket yetkilisi ... tarafından şahıs firması işletme adı olarak kullanılagelen unvanın 2015 yılında müvekkili şirketin kurulmasıyla ... Otomasyon Elektrik Elektronik Bilgisayar Yazılım Hizmetleri Makina İmalatı Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. ticaret unvanlı limited şirket haline geldiğini, davacının marka tescil tarihlerinin müvekkilinin kullanımından çok uzun yıllar sonra olduğunu, müvekkilinin kullandığı internet sitesinin 02.06.2006 tarihi itibariyle alındığını, karşı davalı firmanın tescilli markasındaki "..." ibaresinin müvekkili firma dışında da birçok firmanın ticaret unvanında ya da ürününde kullanıldığını, harflerin ve kelimelerin kullanımının hiçbir kimsenin tekelinde olmadığını, bu nedenle davalı adına kayıtlı 2006/42055, 2018/21003 ve 2018/21014 sayılı markaların hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı-karşı davalının, davalı-karşı davacıdan daha önceki bir tarihte, 02.05.1999 tarihinde, "www.masotomasyon.com" alan adını aldığı, yine davalı-karşı davacıdan önce, 22.02.2001 tarihinde, "... otomasyon" ibaresini mühendislik hizmetlerinde markasal olarak kullandığı, her ne kadar davalı-karşı davacı şirket, dava dışı ... 'un şahıs şirketi vasıtası ile davalı-karşı davacı şirket kurulmadan önce yapmış olduğu markasal kullanımlarının, davalı-karşı davacının hak sahipliği yönünden değerlendirmeye alınması gerektiği iddiasında bulunmuş ise de; söz konusu dava dışı gerçek kişi ile davalı şirketin farklı kişiler olması, aralarında halefiyet ve devir ilişkisini doğrulayacak herhangi bir sözleşme ya da belge sunulmaması dolayısıyla, münhasıran dava dışı gerçek kişinin davalı-karşı davacının kurucu ortağı olması hususunun markaya ilişkin aynı kişi tarafından devam ettirilen bir kullanım olarak nitelendirilemeyeceği, her ikisi de tacir olan davalı-karşı davacı şirket ile dava dışı 3. kişinin eğer varsa böyle tescilsiz bir malvarlığı değeri hususunda da sözleşmesel iradelerini koymalarının kendilerinden beklenmesi gerektiği, bu hali ile dava dışı 3. kişi kullanımının davalı-karşı davacının önceye dayalı hak sahipliği iddiasında değerlendirmeye alınmasını gerektirir somut delilin bulunmadığı, kaldı ki, davacı-karşı davalının markasal kullanımlarının da yine dava dışı 3. kişi kullanımının ilk tespit edildiği 2003 yılından önce, 22.01.2001 tarihine dayandığı, aynı şekilde davacı-karşı davalının alan adı tescilinin de 02.05.1999 tarihi olduğu, ne davalı-karşı davacının ne de dava dışı 3. kişi ... 'un önceki tarihli bir markasal kullanımının dosyada tespit edilemediği, davacı-karşı davalı adına tescilli markalar ile davalı-karşı davacının markasal kullanımları arasında her iki markada da "... otomasyon" ibaresinin asli ve ayırt edici unsurunun bulunması sebebiyle görsel, işitsel ve anlamsal benzerlik olduğu, ayrıca mal ve hizmetler açısından sınıfsal benzerlik de bulunduğu, somut olayda davalı-karşı davacının en eski markasal kullanımlarının 09.07.2011 tarihi olarak tespit edildiği, davacı-karşı davalının ise 13.08.2015 tarihinde marka tecavüzü ve haksız rekabet eylemlerinin sona erdirilmesi talebiyle ihtarname gönderdiği ve bu ihtarname tarihinden itibaren 5 yıllık süre dolmadan, 30.06.2020 tarihinde işbu davayı açtığından davacının sessiz kalma yolu ile hak kaybına uğramadığı, davalı-karşı davacı her ne kadar 2006/42055 tescil numaralı markanın da önceye dayalı hak sahipliği iddiasıyla hükümsüzlüğünü talep etmişse de, Kapatılan İstanbul 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2013/255 sayılı kararı ile hükümsüzlüğüne karar verildiği gerekçesiyle asıl davanın kabulüne, davalının davacıya ait 2018/21014 ve 2018/21003 tescil numaralı markalardan ... haklarına tecavüz ve haksız rekabetin tespiti ile bu tecavüz ve haksız rekabetin men ve ref'ine, wwww.masotomasyon.com.tr internet adresine erişimin engellenmesine, davalı uhdesinde bulunan tecavüze konu "... Otomasyon" markasını ihtiva eden ürünlerden bu ibarenin çıkarılmasına, davalının ticari unvanından "... Otomasyon" ibaresinin terkinine, hüküm özetinin ilanına, karşı davacının hükümsüzlük davasının, 2006/42055 tescil numaralı marka yönünden hukuki yarar yokluğundan reddine, 2018/21003, 2018/21014 tescil numaralı markalar yönünden karşı davacının davasının esastan reddine karar verilmiş, hüküm, taraf vekillerince istinaf edilmiştir.
IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile karşı dava yönünden Mahkemece 20.09.2021 tarihli ek raporda ileri sürülen bilirkişi görüşü hükme esas alınarak davalı kullanımının ... 'a ait işletmenin devamı sayılamayacağı gerekçesine yer verilmiş ise de ... 'un davalı şirketin kurucu ortağı olduğu ve ... tarafından tescil ettirilen www.masotomasyan.com.tr alan adlı internet sitesinin şahıs firması tarafından kullanılıyor iken davalı şirketin kullanması ile davalı şirket tarafından kullanılmaya devam edildiği, kullanıma dayalı hak sahipliğinin belirlenmesinde ... tarafından internet sitesindeki markasal kullanımın başlangıç tarihi olan 05.07.2011 tarihinin esas alınması gerektiği, davacı-karşı davalının markayı internet sitesinde 22.02.2001 tarihinden itibaren mühendislik hizmetlerinde kullandığı ve markanın 2006 yılında ilk tescilinden önce de kullanımla hak sahipliği kazandığı anlaşılmakla ve bu tarih davalının tescilsiz kullanımından önce olduğundan sonuç itibariyle hükümsüzlüğe ilişkin karşı davanın reddi doğru olmakla birlikte karar gerekçesi düzeltildiğinden, davalı-karşı davacının istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, asıl dava yönünden; tarafların aynı sektörde faaliyet gösterdikleri, davalı şirketçe kullanılan ve daha önce de ... şahıs firması tarafından kullanılan www.masotomasyon.com.tr alan adının 02.06.2006 tarihinde tescil edildiği sitesi içeriğinde 05.07.2011 tarihinden itibaren "... otomasyon+şekil" ibaresinin markasal kullanıldığı, davacı-karşı davalı tarafça davalı-karşı davacıya Kadıköy 5. Noterliğinin 13.08.2015 tarihli ihtarnamesinin keşide edilerek "marka tecavüzü ve haksız rekabet eylemlerinin sona erdirilmesi aksi taktirde hukuki yollara müracaat edileceğinin bildirildiği, ancak davalı tarafın kullanımlarının devam etmesine rağmen makul sürede dava açılmadığı, 29.06.2020 tarihinde dava açıldığı, davacı-karşı davalının gönderdiği ihtarnamenin sessiz kalma süresini kestiğinin kabul edilemeyeceği, davalı şirketin 11.06.2015 tarihinde ticaret ünvanının tescil edildiği, www.masotomasyon.com.tr alan adının 02.06.2006 tarihinde tescil edildiği, web sitesi içeriğinde aktif olarak mühendislik hizmetlerinde 05.07.2011 tarihinden itibaren aktif olarak markasal kullanıma devam etmesine rağmen, davacı-karşı davalı tarafça 5 yıllık süre dolduktan sonra dava açılmasının 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 2. maddesi hükümlerine aykırılık teşkil ettiği, davacının sessiz kalmak suretiyle hak kaybına uğradığı resen göz önüne alınarak asıl davanın reddine karar verilmesi gerekirken, asıl davanın kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olmadığı gerekçesiyle davacı-karşı davalı vekilinin istinaf isteminin esastan reddine, davalı-karşı davacı vekilinin asıl davaya yönelik istinaf isteminin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına, asıl ve karşı davanın reddine karar verilmiş, karar, davacı-karşı davalı vekili ve davalı-karşı davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
V. TEMYİZ A. Dava ve Hukuki Nitelendirme Asıl dava, davacıya ait 2006/42055, 2018/21003 ve 2018/21014 tescil numaralı markalara davalının tecavüzünün ve haksız rekabetin tespiti ve önlenmesi, karşı dava ise davacıya ait 2006/42055, 2018/21003 ve 2018/21014 tescil numaralı markaların hükümsüzlüğü istemlerine ilişkindir. B. Değerlendirme ve Gerekçe İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine HMK'nın 355. vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddesinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir. VI.SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, taraf vekillerinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin davalı-karşı davacıya yükletilmesine, aşağıda yazılı harcın istek halinde davacı-karşı davalıya iadesine, 22.05.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.