10. Hukuk Dairesi 2025/3975 E. , 2025/10636 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/2219 E., 2024/2885 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Ereğli(Konya) 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi SAYISI : 2020/264 E., 2024/300 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı yanında 05.08.2015 tarihinde çalışmaya başladığını iş akdinin haksız nedenle fesh edildiği 08.06.2017 tarihine kadar fiilen aralıksız çalıştığını, davacının sigorta kayıtlarında davalı işverenin çalışma süresini gerçeğe aykırı olarak gösterdiğini ve sigorta primlerini ödemediğini belirterek davacının çalıştığı ancak bildirilmeyen sigortalılık sürelerinin tespitini talep etmiştir.
II. CEVAP 1- Davalı ... cevap dilekçesinde; davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü iddiaları kabul etmediklerini davacının kendi isteğiyle işten ayrıldığını belirterek davanın reddini istemiştir. 2- Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde; Kurum işleminin hukuka ve usule uygun olduğunu, hizmet tespitine yönelik huzurdaki davada çalışma olgusunun araştırılması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile davacı ...'ün davalı ... adına kayıtlı ... no.lu işyerinde 05.08.2015 - 13.03.2017 tarihleri arasında toplam 19... gün prim ödeme günü asgari ücretle çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri 1- Davacı vekili temyiz dilekçesinde; gerekçeli kararın kısa karara uygun yazılması ve kısa kararla çelişkili olmaması gerektiğini, davanın tümüyle kabulüne karar verilmesi gerektiğini, Mahkemesince eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiği beyan etmektedir. 2- Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde; bu tür davaların kamu düzenini ilgilendirdiğini, çalışma olgusunun gerçek çalışma olup olmadığının araştırılması gerektiğini, Mahkemece eksik araştırma ile karar verildiğini, Kurum işleminin hukuka ve usule uygun olduğunu beyan etmektedir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, davacının 05.08.2015 - 08.06.2017 tarihleri arasında davalı işyerinde geçen çalışmalarına ilişkin hizmet tespiti istemine ilişkindir. Hizmet tespitine ilişkin talebin yasal dayanağı 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçiş hükümlerini içeren Geçici 7. maddesi gereğince 506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddeleri olup Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır. Bu tür davalarda Mahkemece yapılacak iş, davacıyla ilgili varsa tüm belge ve kayıtlar işverenden istenilmeli, çalışmanın gerçekleştiği ileri sürülen işyerinin Kurum nezdinde bulunan dosyası, işverence hazırlanması gerekli ücret ödeme bordroları, puantaj kayıtları ve diğer kayıtlar getirtilmeli, dönemsel sigorta primleri bordrosuyla veya aylık prim ve hizmet belgesiyle bildirimleri yapılan sigortalılar tanık sıfatıyla dinlenilmeli, Kurum müfettişlerince inceleme yapılıp yapılmadığı sorulmalı, inceleme yapılmışsa belgeler getirtilmeli, aynı çevrede faaliyet yürüten ve davacının çalışmasını bilebilecek durumda olan tarafsız nitelikte başka işverenler ve bordrolu çalışanlar yöntemince saptanarak tanık sıfatıyla dinlenilmeli, işçilik alacaklarına ilişkin dava dosyasının varlığı araştırılarak celbedilmeli ve işçilik alacakları davasında dinlenen tanıkların anlatımları ile bu dosyada bilgi ve görgüsüne başvurulan tanıkların anlatımları karşılaştırılmalı, varsa çelişki giderilmeli, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde, iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği nazara alınmalı, işin mevsimlik olduğu anlaşılırsa dönemleri belirlenmeli, bu dönemde davacı ile işveren arasındaki sözleşmenin askıda olduğu ve mevsimlik dönemlerde hak düşürücü sürenin işlemeyeceği gözönünde bulundurulmalı; böylelikle çalışmanın varlığı, başlangıç ve bitiş tarihleri, mevsimlik mi, sürekli mi olduğu, yapılan işin kapsam ve niteliği de nazara alındığında kısmi çalışma mümkün olduğundan kısmi ve kesintili olup olmadığı yöntemince araştırılmalıdır. İnceleme konusu eldeki davada, davacının davalı ... yanında önce tezgah açtığı pazarlarda, daha sonra mağaza açması üzerine hem pazarlarda hem de mağazada olmak üzere tezgahtar olarak çalıştığının tespitini talep ettiği, Mahkemece yapılan araştırma kapsamında davanın kısmen kabulüne karar verilmişse de; davacının uyuşmazlık konusu dönemde davalı işyerinde çalışma iddiasına yönelik araştırma yeterli olmayıp, Mahkemece sonuca eksik inceleme ve araştırma ile gidilmiştir. Somut olayda, Mahkemece öncelikle davacının davalıyla beraber pazarlarda çalışmaya başladığı tarih tam olarak ortaya konulmalı, daha önce dinlenen tanıklar ile Mahkemece re'sen tespit edilecek daha fazla kamu tanığı dinlenerek davacının işe başlama tarihi hakkında detaylı beyanları alınmalı, davalı tanıklarından ...'ın beyanında kendisi gibi davacının da kısmi zamanlı olarak davalıya pazarlarda yardım ettiği iddiası kapsamında davacının davalı yanında çalışma şekli de tanıklardan sorulmalı, davacının çalışmasının tam zamanlı mı, yoksa kısmi zamanlı mı olduğu netleştirilmeli, davacının uyuşmazlık konusu dönemde herhangi bir uzmanlık sınavına hazırlık yapıp yapmadığı, varsa buna dair kurs, özel ders, sınav vs. gibi hazırlık aşamaları tespit edilip, çalışmasına engel olup olmadığı belirlenmeli, davacının askerlik hizmet sürelerinin de araştırılması suretiyle davacının davalı yanında işe başlama tarihi ile kısmi zamanlı çalışıp çalışmadığı hususları tereddütsüz şekilde ortaya konularak, sonucuna göre karar verilmelidir. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgulara gözetilmeksizin, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. VI.KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 25.06.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi. SUCCESS ADALET_SUCCESS İşlem başarıyla gerçekleştirildi! İşlem başarıyla gerçekleştirildi! 93d220d396d0ccfd e37f1b1bc0254dc5