10. Hukuk Dairesi 2024/6528 E. , 2025/7153 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/593 E., 2024/584 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Karaman 1. İş Mahkemesi SAYISI : 2022/156 E., 2023/835 K. Bölge Adliye Mahkemesinin kararı davacı vekili, davalı Belediye vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ... bünyesinde başta çevre temizliği olmak üzere bir çok belediye işinde kesintisiz olarak olarak çalıştığını ancak bazı zamanlar SGK kayıtlarında çıkış yapılmış olup primlerinin yatırılmadığını, bazı zamanlarda da tam çalışmasına rağmen kısmi süreli gibi gösterildiğini belirterek davacının davalı belediyede sigorta başlangıç tarihinin 10.07.2007 olarak tespitini ve işten çıkarılma tarihi olan 15.06.2015 tarihine kadar kesintisiz çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davacının çalıştığı günlerin davalı Belediye Başkanlığı tarafından SGK'ya tam olarak bildirildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle, davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, davacının, davalı ...'nde 2007 Temmuz ayında 9 gün, Ağustos ayında 9 gün... - 2015 Haziran ayında 18 gün olarak asgari ücretle çalıştığının tespitine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı Belediye vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf taleplerinin esastan reddine karar verilmiştir. Kararın gerekçesinde, "Somut olayda, davacının 10.07.2007 ile 15.06.2015 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığının ileri sürüldüğü, blok çalışmanın sona erdiği tarihten itibaren hak düşürücü sürenin işlemeye başlayacağı, dava tarihi itibariyle 5 yıllık hak düşürücü sürenin dolmadığı, davacıya ait sigorta hizmet cetvelinde, 01.10.2010 ile 18.04.2015 tarihleri arasında davacının davalıya ait ... ve ... sicil numaralı işyerlerinden birden fazla kez işten giriş ve çıkışı yapılarak, ay içinde kısmi olarak çalışmalarının bildirildiği, davalı Belediyeden ücret ödeme pusulalarının gönderildiği, Dairemiz kaldırma kararı üzerine sigorta hizmet cetvelinde belirtilen eksik gün bildirimine ilişkin belgelerin Kurumdan istenildiği, Karaman SGM'nin 06.02.2020 tarihli yazısı ile eksik gün bildirimine ilişkin belgelerin verilmediğinin bildirildiği, davacının 01.08.2011 ile 09.03.2012 tarihleri arasındaki hizmetlerinin 29.03.2012 tarih ve 2012/ÖÇ-31 sayılı denetim raporuna istinaden tanzim edildiğine dair cevap verildiği, denetim raporunun incelenmesinde Kurumun harcama pusulalarına göre davacının 2011/8 ila 2012/2. aylar arasında ayda 19'ar gün çalıştığının tespit edilmesi üzerine sigortalı adına çalışma bildirimi yapıldığı, bir kısım bordro tanıklarının davacının tam zamanlı çalıştığı yönünde beyanları varsa da, Belediyede başkatip, şef, mali hizmetler müdürü, muhasebe memuru gibi ünvanlarla çalışana kadrolu personelin mahkeme huzurunda verdikleri beyanlarında davacının temizlik işlerinde çalıştığı, genel olarak tam zamanlı çalışmadığı ve çalıştığı süreye ilişkin ücret pusulalarının düzenlenerek ödeme yapıldığını beyan etmeleri, tanık ifadelerinin müfettiş tespitleri ile uyumlu olması, çalışılan işyerinin kamu işyeri olması da dikkate alındığında Mahkemenin ücret pusulalarını esas alarak davacının kısmi zamanlı çalıştığına dair maddi vakıa ve hukuki değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı " belirtilmiştir.
V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı vekili özetle, davacının 10.07.2007 tarihinde işe başlamış olup 15.06.2015 tarihine kadar bilfiil ve kesintisiz olarak tam zamanlı çalıştığını, bu durumun tanık beyanları ile de sübuta erdiğini, davalı Belediyece dava dosyasına ibraz edilen harcama pusulalarının eksik ve hatalı olduğunu, bu sebeple tanık beyanlarının göz önünde bulundurulması gerektiğini, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken kısmen kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir. Davalı Belediye vekili özetle, dosya kapsamındaki belge ve evraka bakıldığı zaman davacının iddia edilen şekilde çalıştığına dair hiç bir delilin mevcut olmadığını, davacının iddiasını ve davasını ispatlayamadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir. Fer'i müdahil Kurum vekili özetle, davanın öncelikle hak düşürücü süre nedeniyle usulden reddine, aksi kanaat hasıl olması halinde, davacının iddia ettiği çalışma sürelerine ilişkin hiç bir somut delil bulunmaması nedeniyle davanın esastan reddine karar verilmesi gerekirken davanın kısmen kabulü yönünde karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Dava, 506 sayılı Kanun'un 79/10. (5510 sayılı Kanun’un m. 86/9.) maddesi uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Maddeye göre, “yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır.” Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanların hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır. Somut olay bakımından davacının çalışmalarının geçtiğini ileri sürdüğü iş yeri belediye olup bir kamu kuruluşudur. Kamu kuruluşu olan iş yerinde geçen çalışmaların resmî kayıtlara dayanması ve ücretlerin yazılı belge ile ödenmesi esastır. Eldeki davada, davacı 10.07.2007 ile 15.06.2015 tarihleri arasında eksik bildirilen hizmetlerinin tespitini talep etmiş, Mahkemece, davacıya yapılan ödemeleri gösteren ve Belediye tarafından düzenlenen ücret pusulalarında belirtilen günler esas alınarak, davacının kısmi zamanlı çalıştığının tespitine karar verilmiştir. Yukarıda da belirtildiği üzere, kamu kurumu olan davalı Belediyedeki çalışmaların ve yapılan ödemelerin kayda geçirilmesi esas olduğundan Mahkemece ücret pusulaları ve bu pusulalarda belirtilen çalışma günlerinin dikkate alınması yerindedir. Bununla birlikte, sübuta esas alınan ücret pusulalarının 18.04.2015 tarihine kadar düzenlenmiş olmasına ve bu tarihten sonra, kamu kurumu olan Belediyede davacının çalıştığına dair herhangi bir yazılı belge, sözleşme, ücret pusulası bulunmamasına rağmen, anılan tarihten sonraki dönem (2015 Mayıs ayında 30 gün Haziran ayında 18 gün) yönünden tespit hükmü kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir. Diğer taraftan, davacı 15.06.2015 tarihine kadar çalıştığını iddia etmesine ve bu şekilde talepte bulunmasına rağmen Mahkemece talebi aşar şekilde davacının 2015 Haziran ayında 18 gün çalıştığının tespitine karar verilmesi de isabetsizdir.
VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgililerine iadesine Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 29.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.