10. Hukuk Dairesi 2024/15530 E. , 2025/5142 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/701 E., 2024/2912 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 8. İş Mahkemesi SAYISI : 2020/308 E., 2023/34 K. Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne dair karar verilmiştir. Kararın, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacı vekili özetle; Hollanda'da yaşayan kişilere enerji sektöründe hizmet sunmak için kurulduğunu, call center olarak hizmet verdiğini, home office şeklinde davalının yanında çalıştığını, çalıştıkları saatlerin sistem üzerinden görüldüğünü, banka aracılığı ile maaş ödemelerinin yapıldığını, müvekkilinin 01.11.2017 ile 02.07.2018 tarihleri arasında davalı işveren nezdinde tam gün ve bilfiil çalıştığının tespitine dair karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP Davalı vekili, davacının çalışmaya başladığı dönemde SGK giriş bildirgesi verildiğini, SGK bildirimi yapılmadan çalıştırılmadığını, davacının tüm haklarının eksiksiz olarak ödendiğini, 1.500 Euro gibi bir ücret almadığını, call center denilen ve telefon ile pazarlama yapılan bir iş yaptığını beyan ederek, davanın reddini talep etmiştir. Fer’i müdahil SGK Başkanlığı vekili, eylemli ve gerçek çalışmanın ispat edilmesi gerektiğini beyan ederek, davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesince, davanın kabulüne, davacının davalıya ait 1317694 sicil no.lu iş yerinde 01.11.2017-02.07.2018 tarihleri arasında da hizmet akdi ile çalıştığının tespitine dair karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından itaraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tanık beyanlarından, davalı tarafça davacıya banka aracılığıyla gönderilen miktarların varlığını gösteren banka hesap hareketlerinden anlaşıldığı gerekçesi ile davacının 01.11.2017-02.07.2018 tarihleri arasında davalı yanında çalıştığı başvuruların esastan reddine dair karar verilmiştir.
V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davalı vekili, kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi gerektiğini beyan etmiştir. Fer'i müdahil Kurum vekili, Kurum kayıtlarının aksinin aynı nitelikte belgeler ile ispatlanması gerektiğini, hizmet akdine dayalı fiili ve tam zamanlı çalışmasının varlığının ispat edilemediğini beyan etmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddesi bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir. Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı Kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır. Çalışma olgusu her türlü delille ispat edilebilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.09.1999 gün 1999/21-510-527, 30.06.1999 gün 1999/21-549-555- 03.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır. Eldeki davada, Mahkemece, davacının sigorta başlangıcına yönelik karar isabetsiz olup başlangıca yönelik olarak dinlenilen tanığın 16.11.2017 de işe girdiği bu tanığın beyanına göre davacının kendisinden yaklaşık iki hafta sonra işe başladığını belirttiği, ücret ödemelerinin de 1. ayda başladığı, çalışanların ücretlerinin çalıştıkları ayın sonunda muaccel ... geldiği dikkate alınarak davacının çalışmasının 2017 yılının aralık ayı başında olabileceği hususları gözetilmek suretiyle davacının call center işinde çalıştığı anlaşılmakla sisteme giriş çıkış tarihleri, varsa aksine deliller de değerlendirilmek suretiyle davacının sigorta başlangıç hizmeti tereddütsüz ortaya konularak karar verilmelidir. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgulara gözetilmeksizin, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. VI.KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 07.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.