10. Hukuk Dairesi 2024/13436 E. , 2025/8679 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesi SAYISI : 2020/2487 E., 2022/737 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 12. İş Mahkemesi SAYISI : 2009/490 E., 2019/935 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacı vekili, ... San ve Tic. Ltd. Şti ve ... aleyhine açtığı asıl davada, davacının 24.02.2009 tarihli iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğradığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 5.000 TL maddi tazminatın kaza tarihinden faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Birleşen Bakırköy 10. İş Mahkemesi 2011/478 Esas sayılı dosyasında davalı ...Mühendislik Emlak Elektronik Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti. aleyhine açtığı davada, iş kazası nedeniyle fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 5.000 TL maddi tazminatın kaza tarihinden faizi ile davalılardan müştereken müteselsilen tahsilini istemiştir. Birleşen Bakırköy 25. İş Mahkemesi 2019/236 Esas sayılı dosyada ... San. ve Tic. Ltd. Şti, ... İnş. Mühendislik Emlak..Ltd. Şti ve ... aleyhine açtığı davada, 100.000,000 TL manevi tazminatın davalılardan kaza tarihinden en yüksek banka mevduat faiziyle müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesini talep etmiştir. Davacı vekili 21.2.2019 tarihli dilekçesi ile maddi tazminata ilişkin talebini 275.000,00 TL. olarak arttırmıştır.
II. CEVAP Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; husumet itirazında bulunduklarını, müvekkilinin söz konusu davada davalı sıfatının bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu iş kazasının, 24.02.2009 tarihinde yerden 3,75 metre yükseklikte cam kapının takılabilmesi için gerekli aksamın montajı esnasında davacının tavanda bulunan alçıpana çıkması ve alçıpanın kırılması neticesinde bulunduğu yerden beton zemine düşmesi sonucunda yaralanmasıyla meydan geldiği, kazanın 5510 sayılı Kanun'un 13. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendine göre iş kazası olduğu ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının 08.12.2009 tarihli teftiş raporunda işverenin %70, üçüncü kişilerin %20 ve davacının %10 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği, ... Sosyal Güvenlik Merkezi tarafından meslekte kazanma gücü kaybı oranının %69 olduğu, S.S Yüksek Sağlık Kurulunun 25.01.2012 tarihli kararında davacının meslekte kazanma gücü kaybı oranının %100 olduğu, Adli Tıp Kurumu 3. Adli Tıp İhtisas Kurulunun 04.11.2015 tarihli raporunda davacının meslekte kazanma gücü kaybı oranının %65 olduğunun bildirildiği, dosya kapsamında kusur bilirkişilerinin ibraz etmiş olduğu raporlarda davalıların %85 oranında kusurlu ve davacının %15 oranında kusurlu olduğu, olayda kaçınılmazlık unsurunun bulunmadığının belirlendiği gerekçesi ile davanın kabulü ile 275.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 24.02.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, birleşen dava yönünden 100.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 24.02.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Belediyesi vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle, idareleri ile dava dışı ... Gayrimenkul Geliştirme İnş. San. ve Dış Tic. A.Ş. arasında “Arsa Karşılığı İnşaat Yapımı İşine Ait Sözleşme” imzalandığını, belediyenin arsa sahibi olduğunu, bilirkişi raporlarında da kusurunun olmadığının belirtilmesi sebebiyle aleyhine tazminata hükmedilmesinin mümkün olmadığını, işveren sıfatı bulunmadığını, davacının talep ettiği tazminat tutarının fahiş olduğunu belirterek temyiz yoluna başvurmuştur. B. Değerlendirme ve Gerekçe Dosyadaki kayıt ve belgelerden ; 24.02.2009 tarihli iş kazasının ... Belediyesi Nikah Sarayı ve Kültür Merkezi inşaat şantiyesinde nikah salonunun kapı ve tavan montaj işlerinin yapıldığı sırada, davacının tavan arasındaki boşlukta, yerden yüksekliği 3,75 metre olan ve iki kalastan oluşan platform üzerinde çelik dübelleri matkapla delip bağlama işi yaparken üzerinde çalıştığı platformun devamındaki alçıpan plakanın kırılması sonucu bulunduğu iskeleden beton zemine düşmesi ile gerçekleştiği, davacının kaza tarihi itibariyle davacının ... San ve Tic Ltd. Şti.'nin sigortalı işçisi olduğu anlaşılmaktadır. Dosya kapsamında bulunan ... Belediyesi ile müteahhit ... Gayrimenkul Geliştirme...A.Ş. arasında imzalanan arsa karşılığı inşaat yapım işine ait 11.8.2008 tarihli sözleşmede, mülkiyeti belediyeye ait olan ... Mahallesi 3 pafta,1223 adaya yapılacak olan nikah sarayı, kültür merkezi otopark ve iş merkezi inşaatının anahtar teslim yapılarak belediyeye verilmesine karşılık 1373 adada 4.000 m2 arsanın yapılacak inşaatlar karşılığı yükleniciye verilmesi, kat karşılığı konut inşaatının ruhsat alınmasından itibaren 150 günde bitirileceği, ihale neticesi tüm yapılar anahtar teslimi bitirildikten, iskan belgesi alınıp kesin kabul yapıldıktan sonra arsanın devrinin yapılacağı belirtilmiştir. ... İnş. Ltd. Şti. ile ... Gayrimenkul ..A.Ş. arasında imzalanan sözleşmenin konusunun, inşaatı yapılacak olan ... Belediyesi Nikah Sarayı ve Kültür Merkezi projesinin tüm kaba ve ince işlerinin elektrik, mekanik, havalandırma, klima, sıhhi tesisat, doğalgaz tesisatı, yangın tesisatı imalat ve montajlarının sözleşme eki olan teknik şartnameye uygun olarak anahtar teslimi yapılması olduğu ,...Ltd.Şti ile ... San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında 5.11.2008 tarihinde imzalanan sözleşmenin konusunun ise ... İnşaatın ... A.Ş. den almış olduğu ... Belediyesi nikah sarayı işi kapsamında üstten askılı bazalı sistem ile paravan kapı yapılması (projesi, inşaatı, nakliyesi, montaj, iskele ..dahil) işi olduğu görülmektedir. 10. Hukuk Dairesinin 2023/12487 Esas sayılı onama ilamı ile kesinleşen ve davalılar ... San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ...Mühendislik Emlak Elektronik Teks. San. ve Tic. aleyhine açılmış bulunan rücuen tazminat davasında davalı ... şirketinin %50, diğer davalı ...şirketinin %35, kazazede ...'ın %15 oranında kusurlu olduğunun belirlendiği, davalılar arasında asıl alt işveren ilişkisi olduğu kabul edilerek karar verildiği anlaşılmıştır. Eldeki dosyada alınan 7.2.2011 tarihli ve 18.5.2011 tarihli kusur raporlarında asıl işveren ... Ltd.Şti.'nin %35, alt işveren ... Ltd. Şti.'nin %50 kusurlu, kazadede işçinin %15 kusurlu olduğu, ... Belediye Başkanlığının ise işin tamamını ihale ile ve arsa karşılığı müteahhite vermesi nedeniyle kusuru bulunmadığı belirtilmiştir. Somut olayda; İlk Derece Mahkemesi gerekçeli kararında, "davalıların %85 oranında kusurlu olduğu"ndan bahisle davalı ... Belediyesinin sorumluluğuna gidilmişse de, hükme dayanak kılınan kusur ve hesap raporlarında davalı ... Belediyesinin kusuru bulunmadığı belirtilip, Mahkemece başka bir gerekçe de belirtilmeden davalı ... yönünden sorumlu olduğu kabul edilerek karar verilmesi isabetsizdir. Kabule göre de, asıl ve birleşen dava dilekçesinde davalı olarak ... San. ve Tic. Ltd. Şti. gösterildiği halde Bölge Adliye Mahkemesi karar başlığında ... Makine Döküm San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin de davalı olarak gösterilmiş olması hatalıdır. O halde, davalı ... vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve bu aşamada bozma sebebine göre temyiz itirazlarının sair yönleri incelenmeksizin Bölge Adliye Mahkemesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.
VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 23.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.