10. Hukuk Dairesi 2024/13160 E. , 2025/2470 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/367 E., 2023/1606 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Kırıkkale 2. İş Mahkemesi SAYISI : 2020/472 E., 2021/480 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... Enerji Ltd. Şti. vekili ile davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı .... Tüpraş Rafinerisinin yeni bir kojenerasyon santralinin ihalesini ve montaj işlerini ve SG4, SG6 tip HRSG'ler için elektromekanik kurulum işlerini ... Enerji Ltd. Şti.'ye 2016 ve 2017 yılında ihale ettiğini, davacının mezkur şirket bünyesinde boru tesisatı kaynak ve montajı işinde çalışmak üzere 15.07.2016 tarihinde işe başladığı, iş kazasının gerçekleştiği 03.12.2016 gününden önceki hafta sonundan başlayarak iş kazasının olduğu güne kadar dinlenmeye fırsat bulunamadan çok yoğun bir şekilde çalışıldığını, davacının boru tesisatı kaynak ve montajı işini yaptıktan sonra test işini gerçekleştirirken boruların donmaması için azot gazı basıp bar basıncını ölçmek için SG4 ünitesinin en üst katında bulunan Direyn denilen bar basıncının kontrol edildiği borunun olduğu yere çıktığını, yorgun olan davacının basınca bakması için tekrar gönderildiğini, davacının da yorgunluktan bacağının merdivene takıldığını ve burkulduğunu, olay neticesinde bacağının ön çapraz bağlarının koptuğu ve iki menisküsün yırtıldığını, davacının davalı şirkete iş kazası raporu yapılsın ihtarında bulunmasına rağmen iş kazası raporu düzenlenmediğini, davacının o gün akşam bacağını hareket ettiremez olduğunu, ustabaşını aradığını, ustabaşının davacıya hastaneye gidince iş kazası olduğunu söyleme, biz gerekeni yapacağız dediğini, bu hususun ses kaydının bulunduğunu, kaza nedeniyle uzun süre tahlil, tetkik ve tedavi ile uğraşan davacının davalı şirketçe sigortasının yatırılmadığını, davalı şirketin iş sözleşmesini 22.11.2017 tarihinde haklı sebep göstermeden feshettiğini belirtilerek 03.12.2016 tarihinde meydana gelen olayın iş kazası olduğunun tespitini talep etmiştir.
II. CEVAP 1- Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; davada müvekkilinin taraf sıfatının bulunmadığı, müvekkilinin iştigal konusunun ham petrol rafinajı, petrol ürünlerinin depolanması, ithal ve ihraç edilmesi olduğu, bu çerçevede ana iştigal konusu ile bağlantısı bulunmayan bakım ve onarım işlerinin müvekkili tarafından götürü fiyat ile ... Rafinerisi .... Enerji Santrali Ana Montaj işini anahtar teslimi diğer davalı ... Enerji Ltd. Şti.'ye ihale ettiğini ve taraflar arasındaki sözleşmenin istisna akdi olduğunu, müvekkilinin işin içeriğine müdahale etmediğini, ihale edilen işin tamamının yürütülmesinden diğer davalı ... Enerjinin sorumlu olduğunu, davacının başına gelen kazadan dolayı ....'ın sorumluluğundan söz edilemeyeceğini belirterek davanın reddini istemiştir. 2- Davalı ... Enerji Tesisleri Mon. ve Mak. Met. San. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; davacı ...'in iş akdi kurulurken fazla mesai tutanağını imzaladığını, davalı şirketin gerekli gördüğü anlarda işlerin aksamaması amacıyla istenilen gün ve saatte fazla mesai yapacağına muvafakat ettiğini işbu evrak ile kabul ve beyan ettiğini, işçinin olağanüstü bir yorgunluk durumunun söz konusu olmadığını, iş kazası olduğu iddia edilen olayın yorgunluk temeline dayandırılmasının da mümkün ve olası olmadığını, davacının iş kazasının meydana geldiğini iddia ettiği olayın tamamen iş saatleri ve fazla mesai saatleri dışında gerçekleşmiş olduğunu, tamamen işçinin keyfiyetine dayalı çalışmalarından kaynaklandığını ve birebir işçinin kusuruna dayandığını, davacının iş kazasının meydana geldiğini iddia ettiği olayın, davalı işveren tarafından işçinin kendisine yüklenen iş ve görevinden ziyade kendi isteğiyle, kendi yararına hareket ettiği esnada gerçekleştiğini, bu nedenlerle davalı işveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle işçiye yüklediği iş ve görev sırasında gerçekleşmediğinden, işçinin çalışma ve fazla mesai saatleri dışında gerçekleştiğinden, özellikle de tamamen işçinin kusuruna dayandığından iddia edilen olaya iş kazası niteliği yüklemenin hukuka, hakkaniyete, usul ve yasalara aykırılık teşkil edeceğini, iş kazası olduğu iddia edilen olayın 03.12.2016 tarihinde gerçekleştiğini, ancak davacının hastaneye 05.12.2016 tarihinde gitmiş olduğunu, ilk raporun da bu tarihli olduğunu, olaydan sonraki süreçte davacının işverene 11 ay 15 gün boyunca rapor sunduğunu, söz konusu raporların hastalık nedenine dayandığı, davacının bu tarihlerde başka işlerde çalışarak davalı işvereni aldattığını, ses kaydının hukuka aykırı olarak elde edildiğini belirterek davanın reddini istemiştir. 3- Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafın 22.11.2017 tarihinde müvekkil Kuruma iş kazası ve sigortalılık hakkını istediğine dair başvuruda bulunduğunu, Kurumun iş kazası tespit komisyonunca verilen 25.12.2017 tarihli 36 sayılı kararda davacının 03.12.2016 tarihinde geçirdiği kazanın iş kazası olmadığına karar verildiğini, kazanın davacının dikkatsizliği nedeniyle meydana geldiğini, bu nedenle yüzde yüz kusurlu olduğunu, Kuruma söz konusu kazanın iş kazası olduğuna dair herhangi bir bildirimde bulunulmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davasının kısmen kabulüne; 1- Davacının 03.12.2016 tarihinde geçirmiş olduğu kazanın 5510 sayılı Sosya Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13. maddesinin 1. fıkrasının a ve b bendi kapsamında iş kazası olduğunun tespitine, 2- Davacının Türkiye ... Rafinerileri A.Ş (...) aleyhine açmış olduğu davanın husumet yönünden reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı ... Enerji Tesisleri Mon. ve Mak. Met. San. Tic. Ltd. Şti. vekili ve davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekili, davalı ... vekili ve davalı Kurum vekilinin istinaf istemlerinin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri 1- Davalı ... Enerji Tesisleri Mon. ve Mak. Met. San. Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde; kazanın davacı tarafın dikkatsizliği sebebi ile meydana geldiğini, söz konusu kazada davacı tarafın yüzde yüz kusurlu olduğunu, davacının geçirdiği kazanın, tamamen iş saatleri ve fazla mesai saatleri dışında gerçekleştiğini, işçinin keyfiyetine dayalı çalışmalarından kaynaklandığını, işçinin birebir kendi kusuruna dayandığını, gerçekleşen olayın davalı işveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle işçiye yüklediği iş ve görev sırasında gerçekleşmediğini, işçinin çalışma ve fazla mesai saatleri dışında, tamamen işçinin keyfiyeti ile çalışırken kendi dikkatsizliği sonucunda gerçekleşmiş olduğundan olaya iş kazası niteliği yüklemenin hukuka, hakkaniyete, usul ve yasalara aykırı olduğunu, şirketin kazanın oluşumunda herhangi bir kusurunun olmadığını beyan etmektedir. 2- Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; kazanın davacı tarafın dikkatsizliği sebebi ile meydana geldiğini, bu nedenle kazada davacı tarafın yüzde yüz kusurlu olduğunu, müvekkili Kuruma söz konusu kazanın iş kazası olduğuna dair herhangi bir bildirim yapılmadığını, hal böyle iken ikame edilen davada müvekkili Kuruma herhangi bir sorumluluk yükletilemeyeceğini, davacı tarafından kazanın üzerinden bir yılı aşkın süre geçtikten sonra Kuruma başvuru yaparak iş kazası ve sigortalılık hakkını talep etmesinin kötüniyetli olduğunu beyan etmektedir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, davacının 03.12.2016 tarihinde geçirmiş olduğu kazanın iş kazası olduğunun tespiti istemine ilişkindir. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı ... Enerji Ltd. Şti. vekili ile davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 19.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.