10. Hukuk Dairesi 2024/12891 E. , 2025/266 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/649 E., 2024/1634 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 16. İş Mahkemesi SAYISI : 2021/219 E., 2022/363 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının ... kızı ... Karabük Yenice Devlet Hastanesinde devlet memuru olarak çalışırken 21.05.2018 tarihinde çamaşır makinesinin kurutma bandı silindir ütü makinesine başörtüsünün kapılması sonucunda oluşan iş kazasında boğularak vefat ettiğini, müteveffanın vefatı sırasında bekar olduğunu ve anne babası ile birlikte yaşadığını, davacının hiçbir gelirinin bulunmadığını, kızının vefatı nedeniyle ölüm aylığı bağlanması için Kuruma başvurduğunu, ancak Kurum tarafından gelirlerinin asgari ücretin üzerinde olduğu gerekçesi ile maaş bağlanamayacağının bildirildiğini, Asgari Ücret Komisyonu tarafından 01.01.2019 - 31.12.2019 tarihleri arasında 2.020,00 TL net asgari ücret tespit edildiğini, idare tarafından maaş bağlama işleminin reddine ilişkin yazının 17.01.2019 tarihinde tebliğ edildiğini, davacının herhangi bir ücretinin bulunmadığını belirterek aksine Kurum işleminin iptali ile davacıya murisi ve desteği olan kızı Züleyha Koymatoğlu'nun vefatı sonucunda ölüm aylığı bağlanması gerektiğinin tespitini talep etmiştir.
II. CEVAP Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı, hak düşürücü süre, derdestlik, husumet, görev ve yetki itirazında bulunduklarını, müvekkili Kurumca yapılan işlemin yerinde olduğunu, herhangi bir eksiklik bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile davacıya sigortalının ölüm tarihini takip eden ay başı olan 01.06.2018 tarihinden geçerli ölüm aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine, aksine Kurum işleminin iptaline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davalı Kurum vekili; müvekkili Kurumca yapılan işlemlerde bir hata bulunmadığını beyan etmektedir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, davacının vefat eden kızından dolayı kendisine vefat tarihinden itibaren ölüm aylığı bağlanması gerektiğini tespiti istemine ilişkindir. Somut uyuşmazlıkta; davacının 5510 sayılı Kanun'un 4/1-c maddesi kapsamında sigortalı olan kızı ... bekar ve çocuksuz olarak 21.05.2018 tarihinde ölümü üzerine, bila tarihli dilekçesi ile 4/c kapsamında tahsis talebinde bulunduğu, davalı Kurumun 10.01.2019 tarihli yazı cevabı ile Karabük SGK İl Müdürlüğünün 13.12.2018 tarih ve 2017/İNS/53 sayılı raporu gereğince gelirinin asgari ücret tutarının üzerinde olduğunun tespit edilmesi nedeniyle kendisine aylık bağlanamayacağının bildirildiği anlaşılmakla davacının Kurum işleminin iptali ile vefat eden kızından dolayı kendisine ölüm aylığı bağlanması istemine yönelik yapılan araştırma kapsamında Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ise de bu sonuca eksik inceleme ve araştırma ile gidilmiştir. Dosyadaki kayıt ve belgelerden; 13.12.2018 tarih ve 2017/İNS/53 sayılı raporda davacının 1 adet taşınmazının bulunduğu ve 250,00 TL kira geliri elde ettiğinin tespit edildiği, Mahkemece 16.05.2019 tarihinde yapılan Takbis Malvarlığı sorgulamasında ise davacı adına kayıtlı aktif 1 adet konut ile çok sayıda tarla vasfında tapu kaydının mevcut olduğunun tespit edildiği, daha sonra Bölge Adliye Mahkemesince verilen kaldırma kararı üzerine ilgili Tapu Müdürlüğü nezdinde yapılan araştırma ile davacı adına kayıtlı taşınmazların 08.04.2019 tarihinde ... adına satış suretiyle temlik ettiğinin bildirildiği anlaşılmaktadır. Davanın yasal dayanağı olan 5510 sayılı Kanun'un “Ölüm Aylığının Hak Sahiplerine Paylaştırılması” başlığını taşıyan 34/1-d hükmüne göre, "Hak sahibi eş ve çocuklardan artan hisse bulunması halinde her türlü kazanç ve irattan elde etmiş olduğu gelirinin asgari ücretin net tutarından daha az olması ve diğer çocuklarından hak kazanılan gelir ve aylıklar hariç olmak üzere gelir ve/veya aylık bağlanmamış olması şartıyla ana ve babaya toplam %25'i oranında; ana ve babanın 65 yaşın üstünde olması halinde ise artan hisseye bakılmaksızın yukarıdaki şartlarla toplam %25'i..." aylık bağlanacaktır. Hak sahiplerinin aylıklarının başlangıcı, kesilmesi ve yeniden bağlanması" başlığını taşıyan 35 inci maddesi, "ölüm sigortasından sigortalının hak sahiplerine bağlanacak aylıklar; a) Sigortalının ölüm tarihini, b) Hak sahibi olma niteliğinin ölüm tarihinden sonra kazanılması halinde, bu niteliğin kazanıldığı tarihi takip eden ay başından itibaren başlatılır. Hak sahiplerine bağlanan aylıklar 34 üncü maddede belirtilen şartların ortadan kalktığı tarihi takip eden ödeme dönemi başından itibaren kesilir...." düzenlemesini içermektedir. Bu doğrultuda Mahkemece yapılacak iş, sigortalının ölüm tarihinde davacı adına tapuda kayıtlı taşınmazların ve kira gelirinin bulunduğu gözetilerek satış bedellerinin miktarı ve davacının gelirine katkısını 5510 sayılı Kanun'un 34 üncü maddesi uyarınca bilirkişi marifetiyle belirlemek suretiyle araştırmayı genişleterek elde edilecek sonuca göre karar vermekten ibarettir. VI.KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 08.01.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.