6. Hukuk Dairesi 2024/2879 E. , 2025/2153 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/1412 E., 2024/589 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Aksaray 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (Tic. Mah. Sıf.) SAYISI : 2020/228 E., 2023/148 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili ve davacı .... Tic. San. Ltd. Şti. vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 22.05.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir. Belli edilen günde davalı vekili Avukat .... ile davacı vekili Avukat ...’ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında, davalıya ait hizmet binası, tarım ürünleri deposu, büro ve benzeri yapım işlerini konu alan sözleşme düzenlendiğini, işi başlandıktan sonra idarenin istek ve talimatları ile projede olmayan pek çok yeni imalat yapıldığını, bir kısım imalatın değiştirildiğini, bu fazla imalatların bedellerinin ödenmediğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.500.000,00 TL + KDV alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, ıslah yoluyla talebini 4.544.119,26 TL'ye arttırmıştır.
II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasındaki sözleşmede yüklenicinin taahhüdü altındaki işlerin anahtar teslimi götürü bedelle yapılacağının kararlaştırıldığını, eser sözleşmede öngörülen bedelden daha fazla emek ve masraf gerektirmiş olsa bile yüklenicinin bedelin arttırılmasını talep edemeyeceğini, yapılan işlerin bedellerinin hakedişlerde ödendiğini, davacının hakedişlere itiraz etmediğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; taraflar arasındaki sözleşmede bedelin götürü bedel olarak belirlendiği, bu durumda yüklenicinin eseri bu bedel üzerinden tamamlamak zorunda olduğu, ancak TBK'nın 480/2. maddesinde bu kurala bir istisna getirildiği ve bu düzenlemeye göre, başlangıçta öngörülemeyen veya öngörülüp de taraflarca göz önünde tutulmayan durumlar, taraflarca belirlenen götürü bedel ile eserin yapılmasına engel olur veya son derece güçleştirirse yükleniciye, hâkimden sözleşmenin yeni koşullara uyarlanmasını, diğer bir anlatımla götürü bedelin arttırılmasını talep hakkı tanındığı, somut olayda, davacının fazla dolgu malzemesi kullanılması ve bu malzemeler için nakliye masrafı talebi, anılan yasal düzenleme kapsamında değerlendirildiğinde, sözleşmenin tamamlanmış olması, davacı yüklenicinin bu durumu işin başında fark etmesine rağmen iş sahibine ihbarda bulunduğuna dair bir delil sunulmamış olması ve kendisine yapılan ödemelere ihtirazi kayıt koymamış olmasına göre, söz konusu talebinin yerinde olmadığı, davacı yüklenicinin sözleşme dışı yapılan imalatların bedelini yapıldıkları yıl mahalli serbest piyasa fiyatlarına göre talep edebileceği, bu kapsamda yapılan incelemede fazla imalatların bedelinin KDV hariç 1.347.637,92 TL olarak tespit edildiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile anılan meblağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraflar vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri “1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde: a. Dolgu malzemesinin nakliye bedelindeki artışın, dere yatağının doldurulmasından değil davalı idarenin, tüm inşaat için kullanılacak dolgu malzemesinin, yakındaki ocak yerine 30 km uzaklıktaki başka bir ocaktan temin edilmesinin istenilmesinden kaynaklandığını, bu husustaki itirazlarının yargılama boyunca değerlendirilmediğini, aradaki nakliye farkı bedelinin davalı idare tarafından ödenmediğini, uzaktaki ocaktan dolgu malzemesi temin edilmesinin hiç bir gerekçesi bulunmadığını, müvekkilinin yakındaki ocaktan malzeme temin edilecek düşüncesiyle fiyat verdiğini, nakliye bedelinin birim fiyat poz tarifi içinde yer almadığını, poz tarifinin şantiye içindeki yatay ve dikey nakliyeyi kapsadığını, saha dışından gelecek malzemenin nakliyesini kapsamadığını, YİGŞ 30/2. maddesinde; sözleşme veya eklerinde, malzeme temin edilecek ocaklarla ilgili her hangi bir belirleme yapılmadığı durumlarda, sözleşme ve eklerinde istenen özelliklere uygun olması kaydıyla, yüklenici gerekli malzemeyi uygun gördüğü yerlerden temin edebilir düzenlemesine yer verildiğini, davalı idarenin, yakın mesafedeki ocaktan getirilen malzemeyi test bile etmeden, müvekkilini 30 km uzaklıktaki ocaktan dolgu malzemesi getirmeye zorladığını, bunun öngörülebilir bir durum olmadığını, b. Bilirkişi raporları arasındaki çelişkilerin giderilmediğini, c. Sözeşme bedelinin + KDV olarak belirlendiğini, faturaların buna göre kesildiğini ve ödemelerin KDV dahil yapıldığını, bu nedenle mahkeme kararına göre tahsil edilecek olan tutarın da KDV dahil hesaplanması gerektiğini, d. Depo kapısının evsaf ve özelliğinin değiştirilmesinden kaynaklı talebin reddine karar verilmesinin doğru olmadığını, kapının 450x450 cm olan ölçüsünün davalının talebi ile 450x550 cm olarak değiştirildiğini, şartnamaye uygun şekilde sarmal kapı yapıldığını, burada bir iş artışı olduğunu beyan etmektedir. 2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde: a. Sözleşme eki teknik şartnamenin 1.17. maddesinde AG’den enerji alınamaması nedeniyle OG’den enerji alınması halinde tüm malzemelerin bedelinin yüklenici tarafından karşılanacağının düzenlendiğini, bu konuda iş sahibinden ayrıca bedel talep edilemeyeceğini, b. Türk Telekom alt yapısının kurulmasının anahtar teslimi sözleşmenin kapsamında kaldığını, yine iş artışı olarak kabul edilen diğer imalatların da götürü bedel kapsamında kaldığını, mahkemece bu yönlere ilişkin itirazların değerlendirilmediğini, c. Serbest piyasa fiyatlarına göre belirlendiği ifade edilen bedellerin son derece fahiş olduğunu ve denetlenemediğini, d. Yüklenicinin işi süresinde bitirmediği, cezalı çalışma süresine girdiğine dair itirazlarının incelenmediğini, bunların mahsup itirazı niteliğinde olduğunu, e. Konya Bölge Adliye Mahkemesi Bilirkişilik Bölge Kurulu tarafından ilan edilen bilirkişi listesinden bilirkişi seçimi yapılması gerekirken Ankara'dan yapıldığını beyan etmektedir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan fazla imalat bedeli alacağının tahsili istemine ilişkindir. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, özellikle hükme esas alınan bilirkişi raporunun olaya uygun, içerik itibariyle yeterli ve inandırıcı olmasına göre taraflar vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, Dairemizdeki duruşmada vekille temsil olunan taraflar yararına takdir olunan 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin, taraflardan karşılıklı alınarak birbirlerine verilmesine, Aşağıda yazılı harçların temyiz eden taraflardan alınmasına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,22.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi. SUCCESS ADALET_SUCCESS İşlem başarıyla gerçekleştirildi! İşlem başarıyla gerçekleştirildi! 731addc14e259ff4 feedbaeb183d059c