5. Hukuk Dairesi 2025/4491 E. , 2025/13010 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ: Adana Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi SAYISI: 2023/995 Esas, 2024/1565 Karar KARAR: Esastan ret/ Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar İLK DERECE MAHKEMESİ: Mersin 8. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI: 2022/221 Esas, 2023/102 Karar Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ile bu hakkın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı idare ve davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince davalı ... vekili istinaf başvurusunun esastan reddine davacı idare vekili istinaf başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Mersin ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1 04... ve 1 04... parsel sayılı taşınmazların kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.
II. CEVAP Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ile bu hakkın davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri 1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazlara için 9.851,07 TL kamulaştırma bedeli belirlendiğini, yapılan itiraz üzerine tekrar ek rapor alındığını, her iki rapor arasında 2022 tarımsal verilerindeki ürün fiyatlarındaki aşırı artış ile izah edilemeyecek %220 lik artışa itirazlarına değer verilmediğini oysa Adana Bölge Adliye Mahkemesi kararlarına da büyük ölçüde yansıyan üretim masraflarının brüt gelirin 1/3'ü oranında alınması kuralının mutlak olmadığı ilkesinden hareketle görünürde bu ilkeye uygun ancak gerçekte %220 oranında artışa neden olacak şekilde yapılan bilirkişi incelemesi ve sunulan rapora itirazlarımız kabul görmeyerek kamulaştırma bedelinin yüksek çıkmasına sebep olduğunu, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir. 2. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırılan taşınmazların büyük bir bölümünde yetişmiş ve verim çağında dikenli limon ağaçları olmasına karşın, bilirkişiler dekar başına verimi çok düşük belirlendiğini, irtifak tesis edilen elektrik hattının taşınmazları ikiye böldüğünü, taşınmazların değerini düşürdüğünü taşınmazın kullanımını olumsuz yönde etkilediği halde mahkemece kamulaştırılan taşınmazlara düşük değer takdir edildiğini, bilirkişilerce objektif değer artışı oranının %50 olarak düşük belirlendiğini, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu taşınmazların tek parça olarak limon bahçesi olarak kullanıldığının bilirkişi raporunda tespit edildiği, limonların 10-15 yaşlarında verim çağında olduğunun keşif sırasında çekilen fotoğraflardan da anlaşıldığından taşınmazlara limon gelirine göre İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü verileri doğru uygulanmak suretiyle bedelinin belirlenmesi yerinde olduğunu ancak dava konusu taşınmaza 170 m. mesefade bulunduğu belirtilen ... Mahallesi 1 04... parsel sayılı taşınmaz için İlk Derece Mahkemesince uygulanan %30 oranındaki objektif değer artışının Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 2017/17976 Esas, 2019/2777 Karar sayılı kararı ile bozma kapsamı dışında bırakılmak suretiyle denetimden geçtiğinden dava konusu taşınmaza da %30 oranında objektif değer artışı uygulanması gerektiği gerekçesiyle davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine davacı idare vekili istinaf başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B.Temyiz Sebepleri Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki irtifak hakkı bedelinin tespiti istemine ilişkindir. 2. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Kapama limon bahçesi niteliğindeki dava konusu taşınmazlara 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesinde, taşınmazın tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve enerji nakil hattı güzergâhı dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirtilmek suretiyle kamulaştırmaya konu olan irtifak hakkı kararının tespit edilerek davalı tarafa ödenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. 3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Davalıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 16.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.