5. Hukuk Dairesi 2025/2270 E. , 2025/12460 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ: Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi SAYISI: 2023/331 Esas, 2024/273 Karar KARAR: Esastan ret/ Yeniden esas hakkında verilen karar İLK DERECE MAHKEMESİ: Bursa 9. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI: 2021/12 Esas, 2021/537 Karar Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın davalı ... yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı ... yönünden kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı ile davalı ... vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı ... vekilinin başvurusunun esastan reddine, davacı vekilinin başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın davalı ... yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı ... yönünden kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Bursa ili, ..., Mahallesi 42 17... parsel sayılı taşınmazda müvekkilinin hissesi olduğunu, dava konusu taşınmazın 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında kamuya tahsisli alanda kaldığını, dava konusu taşınmaza davalı idarelerce kamulaştırma yapılmadan yol yapılmak suretiyle kalıcı nitelikte el konulduğunu, kamulaştırmasız el konulan ve el atma ile kullanımı imkânsız hale gelen taşınmaz bedelinin ilgili idarelerden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP 1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza belediyeleri tarafından fiilen el atılmadığını, bu nedenle müvekkili belediye yönünden davanın husumet nedeniyle reddinin gerektiğini, davanın idari yargının görev alanı içerisinde olduğunu, bu nedenle de davanın reddinin gerektiğini, kamulaştırmasız el atma şartlarının oluşmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. 2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın süresi içerisinde açılmadığını, taşınmaza fiilen bir el atmanın olmadığını, uzlaşmanın ön şart olup davacı tarafın uzlaşmaya başvurmadığını, davanın reddi gerektiğini, taşınmaza fiilen bir el atmanın olmadığını, taşınmazın değerli olduğuna ilişkin iddiayı kabul etmediklerini, kalan kısımda değer azalışına hükmedilmemesi gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın davalı ... yönünden pasif husumet yokluğu nedeni ile reddine, davalı ... yönünden kısmen kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ile davalı ... vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri 1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazın tamamına fiilen el atıldığını, kalan kısımlarda müvekkilinin pay miktarı dikkate alındığında bu kısımların müvekkiline bir yararının kalmadığını, proje bütünlüğü kapsamında davanın tamamının kabulünün gerektiğini, taşınmazın Uludağ yoluna cepheli olan kısmının ana arter niteliğinde olup bu kısımdaki el atmadan davalı ... Başkanlığının sorumlu olduğunu ileri sürmüştür. 2. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkeme kararının eksik inceleme ve araştırma sonucu hatalı olarak verildiğini, fiilen ve kalıcı nitelikte el koyma olmadığını, idarenin fiili olarak el koyması söz konusu değilse imar planları ile taşınmazların yol, ... alan, park, okul gibi kamusal alanlara tahsis edilmesinin kamulaştırmasız el atma olarak kabul edilmemesi gerektiğini, taşınmaz için belirlenen bedelin çok yüksek olduğunu, emsal değerlendirmesinin gereği gibi yapılmadığını, eylemli olarak el atılmayan kısımların da tazminata konu edilmesinin isabetsiz olduğunu ileri sürmüştür. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmaza emsal karşılaştırılması yapılmak suretiyle belirlenen bedelin davalı ... Başkanlığından tahsiline dair Mahkeme kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu, ancak 07.04.2021 tarihli bilirkişi raporunda A, C, D, F, H harfleriyle gösterilen kısımların imar planında yol ve otopark alanında kaldığı, taşınmazın konut alanında kalan kısmının taşınmazın yaklaşık %2 sine tekabül edip belirtilen bu kısımlardaki proje bütünlüğü ve kalan kısımların yüzölçümü dikkate alındığında davacıya salih yarar sağlamayacağı hususu dikkate alındığında bu kısımların da bedeline hükmedip davalı ... Belediyesinin sorumluluğuna ilişkin hüküm kurulması gerektiği belirtilerek İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın davalı ... yönünden husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine, davalı ... yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.
V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrarla kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı tapu maliki ile davalı idareler arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin sorumlu idareden tahsili istemine ilişkindir. 2.Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakameleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak fiilen el atılan alanlarla birlikte proje bütünlüğü ilkesi uyarınca fiilen el atılan bölümlerden arta kalan alanların bedelinin alınan rapor uyarınca davalı ... Başkanlığından tahsiline karar verilmesi yerindedir. 3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, karar örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, Davalıdan aşağıda yazılı kalan harcın alınmasına, 07.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi. SUCCESS ADALET_SUCCESS İşlem başarıyla gerçekleştirildi! İşlem başarıyla gerçekleştirildi! ebb19550beb5f2da 48ca6d01ea4e23d4 This XML file does not appear to have any style information associated with it. The document tree is shown below. 5. Hukuk Dairesi 2025/2270 E. , 2025/12460 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ: Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi SAYISI: 2023/331 Esas, 2024/273 Karar KARAR: Esastan ret/ Yeniden esas hakkında verilen karar İLK DERECE MAHKEMESİ: Bursa 9. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI: 2021/12 Esas, 2021/537 Karar Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın davalı ... yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı ... yönünden kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı ile davalı ... vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı ... vekilinin başvurusunun esastan reddine, davacı vekilinin başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın davalı ... yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı ... yönünden kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Bursa ili, ..., Mahallesi 42 17... parsel sayılı taşınmazda müvekkilinin hissesi olduğunu, dava konusu taşınmazın 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında kamuya tahsisli alanda kaldığını, dava konusu taşınmaza davalı idarelerce kamulaştırma yapılmadan yol yapılmak suretiyle kalıcı nitelikte el konulduğunu, kamulaştırmasız el konulan ve el atma ile kullanımı imkânsız hale gelen taşınmaz bedelinin ilgili idarelerden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP 1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza belediyeleri tarafından fiilen el atılmadığını, bu nedenle müvekkili belediye yönünden davanın husumet nedeniyle reddinin gerektiğini, davanın idari yargının görev alanı içerisinde olduğunu, bu nedenle de davanın reddinin gerektiğini, kamulaştırmasız el atma şartlarının oluşmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. 2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın süresi içerisinde açılmadığını, taşınmaza fiilen bir el atmanın olmadığını, uzlaşmanın ön şart olup davacı tarafın uzlaşmaya başvurmadığını, davanın reddi gerektiğini, taşınmaza fiilen bir el atmanın olmadığını, taşınmazın değerli olduğuna ilişkin iddiayı kabul etmediklerini, kalan kısımda değer azalışına hükmedilmemesi gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın davalı ... yönünden pasif husumet yokluğu nedeni ile reddine, davalı ... yönünden kısmen kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ile davalı ... vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri 1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazın tamamına fiilen el atıldığını, kalan kısımlarda müvekkilinin pay miktarı dikkate alındığında bu kısımların müvekkiline bir yararının kalmadığını, proje bütünlüğü kapsamında davanın tamamının kabulünün gerektiğini, taşınmazın Uludağ yoluna cepheli olan kısmının ana arter niteliğinde olup bu kısımdaki el atmadan davalı ... Başkanlığının sorumlu olduğunu ileri sürmüştür. 2. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkeme kararının eksik inceleme ve araştırma sonucu hatalı olarak verildiğini, fiilen ve kalıcı nitelikte el koyma olmadığını, idarenin fiili olarak el koyması söz konusu değilse imar planları ile taşınmazların yol, ... alan, park, okul gibi kamusal alanlara tahsis edilmesinin kamulaştırmasız el atma olarak kabul edilmemesi gerektiğini, taşınmaz için belirlenen bedelin çok yüksek olduğunu, emsal değerlendirmesinin gereği gibi yapılmadığını, eylemli olarak el atılmayan kısımların da tazminata konu edilmesinin isabetsiz olduğunu ileri sürmüştür. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmaza emsal karşılaştırılması yapılmak suretiyle belirlenen bedelin davalı ... Başkanlığından tahsiline dair Mahkeme kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu, ancak 07.04.2021 tarihli bilirkişi raporunda A, C, D, F, H harfleriyle gösterilen kısımların imar planında yol ve otopark alanında kaldığı, taşınmazın konut alanında kalan kısmının taşınmazın yaklaşık %2 sine tekabül edip belirtilen bu kısımlardaki proje bütünlüğü ve kalan kısımların yüzölçümü dikkate alındığında davacıya salih yarar sağlamayacağı hususu dikkate alındığında bu kısımların da bedeline hükmedip davalı ... Belediyesinin sorumluluğuna ilişkin hüküm kurulması gerektiği belirtilerek İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın davalı ... yönünden husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine, davalı ... yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.
V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrarla kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı tapu maliki ile davalı idareler arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin sorumlu idareden tahsili istemine ilişkindir. 2.Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakameleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak fiilen el atılan alanlarla birlikte proje bütünlüğü ilkesi uyarınca fiilen el atılan bölümlerden arta kalan alanların bedelinin alınan rapor uyarınca davalı ... Başkanlığından tahsiline karar verilmesi yerindedir. 3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, karar örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, Davalıdan aşağıda yazılı kalan harcın alınmasına, 07.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi. SUCCESS ADALET_SUCCESS İşlem başarıyla gerçekleştirildi! İşlem başarıyla gerçekleştirildi! ebb19550beb5f2da 48ca6d01ea4e23d4 ... ...