10. Hukuk Dairesi 2024/1650 E. , 2025/11264 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İş Mahkemesi SAYISI : 2016/623 E., 2018/431 K. Taraflar arasındaki hizmet ve prime esas kazancın tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir. Mahkeme kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacı vekili, müvekkilinin 01.10.2000 tarihinde davalı... ve Endüstri Meslek Lisesi Okul Aile Birliğine bağlı olarak temizlik hizmetlerinde çalışmaya başladığını, bu çalışmasını davalının müvekkilinin iş akdini feshettiği 01.09.2009 tarihine kadar devam ettirdiğini, müvekkilinin iş süreleri ve aldığı ücretin Kuruma eksik bildirildiğini, davalı Kurum tarafından sigortaya giriş bildiriminin 01.06.2006 tarihinde yapıldığını, müvekkilinin 01.10.2000-01.09.2009 tarihleri arasında sigortaya bildirilmeyen hizmetlerinin tespiti ile müvekkilinin çalışmalarına ait prim ödeme gün sayısı ve prime esas kazanç tutarının asgari ücretin 1,5 katı olarak belirlenmesine, bu tarihler arasında müvekkilinin asgari ücretin 1,5 katı ücretle çalıştığının ve sigorta başlangıç tarihin 01.10.2000 olarak tespiti ile bu hizmetlerinin diğer hizmetleri ile birleştirilmesine ve sigorta kayıtlarındaki eksikliklerin düzeltilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP 1.Davalı ... vekili cevap dilekçesi ile davacının kayıtlarında yapılan inceleme sonucunda davacının 01.06.2006 - 01.10.2006 ve 17.11.2008 - 29.05.2009 tarihileri arasında sigortalı olarak asgari ücret üzerinden ücret alarak çalıştığını, bu çalışmaların dışında çalışmanın olmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. 2.Davalı SGK vekili cevap dilekçesi ile Kurum kayıtlarının araştırılasında davacının 01.06.2006-01.10.2006 ve 17.11.2008-29.05.2009 tarihileri arasında diğer davalı işyerinde çalıştığının belirlendiğini, 01.06.2006 - 01.10.2006 tarihleri arasındaki primlerin müvekkili Kuruma 2.belge türü koduyla işveren tarafından yanlış verildiğini, bu tarihler arasındaki davacı çalışmalarının emekli kaydı olarak bildirildiğini, bu sebeple davacının davalı işyerinde 01.10.2000 tarihinden 01.09.2009 tarihlerine kadar kesintisiz olarak çalışmasına rastlanılamadığını, bu tür davaların kamu düzenini ilgilendirdiğinden gerekli araştırmaların yapılarak sonucuna göre karar verilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne dair karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı 1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur. 2.Dairece özetle; usul ve kanuna uygun şekilde kısa karar oluşturulmaksızın gerekçeli karar yazıldığı gerekçesiyle hüküm bozulmuştur. B. Bozmaya Uyularak Verilen Karar Kararda özetle: “...davanın kabulüne,” dair karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri 1.Davalı Kurum vekili özetle, kararın bozulmasını talep etmiştir. 2.Davalı MEB vekili ve diğer davalılar özetle, kararın bozulmasını talep etmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, hizmet ve prime esas kazancın tespiti istemine ilişkindir. Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddesi olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır. Eldeki dava dosyası incelendiğinde hükmün yanılgılı değerlendirmeye ve eksik araştırmaya dayalı olduğu görülmektedir. Buna göre davanın açılış tarihi ve davacının talebinin niteliğine göre Kurumun taraf sıfatının davalı yerine feri müdahil olarak nitelendirilmesi, davacının talep sonunun 01.09.2009 olması karşısında mahkemenin kabulünün talep aşılarak 2009 yılının 9. ayının sonuna kadar olması, belgedir antetli 28.05.2009 tarihli yazılı kayıt hususunda herhangi bir değerlendirmenin yapılmaması, davacının şikayeti üzerine Kurumca hazırlanan denetmen raporunda davacının çalıştığı tespit edilen sürelerle ilgili Kurumca bir işlem yapılıp yapılmadığı ve bu hizmetlerin işlenip işlenmediğinin sorulmaması, kabule konu bazı aylarda davacının ücretinin asgari ücretin altında bir ücret tespit edilmesi isabetsizdir. Bunun yanında alınan ifadeler hüküm kurmaya yeterli görülmemekle, tespit edilecek yeteri kadar bordro tanığının anılan dönemle ilgili ayrıntılı ifadeleri alınarak sonuca gidilmelidir. Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki ilkeler gözetilmeksizin, eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usûl ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.
VI. KARAR Açıklanan sebeplerle 1.Temyiz olunan mahkeme kararının BOZULMASINA, Temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine, 2. Dosyanın kararı veren Mahkemeye gönderilmesine, 03.07.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.