10. Hukuk Dairesi 2024/15205 E. , 2025/4644 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/721 E., 2024/2915 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 13. İş Mahkemesi SAYISI : 2022/183 E., 2023/10 K. Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ile ölüm aylığının bağlanması istemli davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı SGK Başkanlığı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı SGK Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I.DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; eski eşi ... ile iki kez evlenip boşanan davacıya vefat eden annesi...’a istinaden kendisine yetim (ölüm) aylığı bağlandığını, Kurumun 23.01.2019 tarihli ve ...E... sayılı yazısı ile eski eşi ile fiilen birlikte yaşadığı gerekçesiyle aylığın kesildiğini ve 36267,19 TL yersiz ödemenin iadesinin istendiğini, bu işleme karşı yapılan itirazın reddedildiğini, bunun üzerine açılan davanın reddine karar verildiğini, müvekkilinin 21.03.2022 tarihinde tekrar vefat eden annesi...’a istinaden kendisine yetim (ölüm) aylığı bağlanmasını talep ettiğini, Kurumca bu talebin de reddedildiğini, bu nedenle Kurum işleminin iptaline karar verilerek müvekkiline yetim aylığı bağlanmasına karar verilmesini talep etmiştir. II.CEVAP Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; yapılan denetimlerde davacının boşanmış eşi ile birlikte yaşadığının tespit edilmesi üzerine aylığın kesildiğini, yeniden aylık bağlanmasının mümkün olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. III.İLK DERECE MAHKEME KARARI İlk Derece Mahkemesi tarafından davanın kabulü ile ".. davacının 21.03.2022 tarihi ve sonrasında boşandığı eşi ile birlikte yaşamadığı anlaşıldığından davacının vefat eden annesi ...'a istinaden 21.03.2022 tarihinden itibaren yetim aylığı bağlanması gerektiğinin tespiti ile aksine Kurum işleminin iptaline karar verilmiştir. IV.İSTİNAF A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur. B.İstinaf Sebepleri: Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. C.Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kararın vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı görülmekle, davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir. V.TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; Kurumca yapılan denetim sonucunda davacı ...’ın boşandığı eşi ile birlikte yaşadığı tespit edildiğinden aylığının 01.04.2012 tarihi itibariyle kesildiği, Kurum denetmenlerince düzenlenen tutanakların aksi sabit oluncaya kadar geçerli olduğunu, davacı tarafça denetmen raporunun aksi ispat edilemediğinden davanın reddi gerektiğini, kararın eksik inceleme sonucu verildiğini belirterek temyiz isteminde bulunmuştur. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, boşandığı eşi ile birlikte yaşadığının tespit edilmesi nedeni ile annesinden dolayı ölüm aylığı bağlamayan davalı Kurum işleminin iptali ile ölüm aylığı bağlanması istemine ilişkindir. 2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369. maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 ve 373. maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 56/2. maddesidir. 3. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, davacının boşandığı eşi ile birlikte yaşadığı gerekçesiyle ölüm aylığının kesilmesine ve borç tahakkuk ettirilmesine dair Kurum işlemlerinin iptaline ilişkindir. İnceleme konusu dosyada; Mahkemece ".. davacının 21.03.2022 tarihi ve sonrasında boşandığı eşi ile birlikte yaşamadığı anlaşıldığından davacının vefat eden annesi ...'a istinaden 21.03.2022 tarihinden itibaren yetim aylığı bağlanması gerektiğinin tespiti ile aksine Kurum işleminin iptaline" karar karar verilmiş ise de yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir. Davacının ve boşandığı eşin 21.03.2022 sonrası dönem açısından 21.03.2022 tarihi sonrası davacı ve eski eşinin MERNİS’te (Adres Kayıt Sistemi) kayıtlı adreslerinin tespiti ile bu adreslerde fiilen birlikte yaşama olgusu yönünden kolluk araştırması yapılmalı, davacı ve eşinin tespit edilen adreslerinde zabıta araştırması yaptırtarak adres beyanlarının doğruluğunu sorgulamalı, ... sisteminde kayıtlarda görülen adresler ilgili sağlık kuruluşlarından araştırılmalı, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, yine aynı dönem ve adreslerden re'sen kamu tanıkları tespit edilerek dinlenilmeli, bu şekilde birlikte yaşama olup olmadığı irdelenmeli, elde edilecek sonuç değerlendirilmek suretiyle karar verilmelidir. O halde İlk Derece Mahkemesince yukarıda belirtilen maddi ve hukuki olgular kapsamında inceleme yapılması gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.
VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 24.03.2025 tarihinde karar verildi