10. Hukuk Dairesi 2024/13939 E. , 2025/9592 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/2618 E., 2022/2150 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : ... Anadolu 12. İş Mahkemesi SAYISI : 2019/554 E., 2022/668 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı, taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacılar vekili, dava dilekçesinde, müvekkilinin davalı ... Gemi sigortalısı olarak ... Tersanesi Komutanlığına ait Pendik/... adresinde bulunan tersanede 27.08.2008 tarihinde çalışmaya başladığını, 14.09.2013 tarihinde davalı ... Komutanlığına ait Büyükada isimli geminin hangar kapısının tahrik şaftının montajını yaptığı sırada, başka bir işçinin yanlışlıkla panelde bulunan butona basması neticesinde aniden harekete geçen kapının davacının elini sıkıştırması nedeniyle davacının ağır yaralandığını, SGK'nın davacı için %20 iş göremezlik belirlediğini, kazada kusurun iş sağlığı ve güvenliği sağlamayan davalılara ait olduğunu, davalılarca yeterli tedbirin alınmadığını beyanla, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10.000 TL maddi, 50.000 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleriyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili 25.02.2022 tarihli bedel artırım dilekçesi ile maddi tazminat talebini 131.181,93 TL olarak artırmıştır.
II. CEVAP 1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın ilgili komutanlığa değil Milli Savunma Bakanlığına ithafen açılması gerektiğini, davanın süresinde açılmadığını, müvekkil bakanlığa atfedilecek bir kusur bulunmadığını, davacının 657 sayılı Kanun'a tabi tekniker kadrosunda bir devlet memuru olması sebebiyle davanın idari yargıda açılması gerektiğini belirterek haksız ve yersiz açılan reddine karar verilmesini talep etmiştir. 2.Davalı ... Gemi ve Makine San. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının daha evvel ... Anadolu 4. İş Mahkemesinin 2016/239 Esas sayılı dosyasından dava açtığını, akabinde 29.04.2016 tarihinde davadan feragat ettiğini, iş kazasının davacının kendi kusurundan kaynaklandığını, iş yapılan yerin Tersane Komutanlığı olması sebebiyle tüm tedbirlerin alınması gerektiğinden davacının iddialarının gerçeği yansıtmadığını belirterek haksız açılan davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... Dava iş kazası nedeni ile uğranılan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olarak açılmıştır. Davacı ...'ın davalıların asıl işveren alt işveren olduğu iş yerinde işçi olarak çalışmakta iken 14.09.2013 tarihinde iş kazası geçirdiği anlaşılmıştır. SGK tarafından olay iş kazası olarak nitelendirilmiş davacının maluliyet oranı %6,3 olarak tespit edilmiştir. İtiraz üzerine S.S. Yüksek Sağlık Kurulu tarafından da maluliyet %6,3 olarak tespit edilmiş, tarafların bu belirlemeye açık itirazı gelmemesi üzerine davacının maluliyetinin %6,3 olduğu mahkememizce tespit edilmiştir. Meydana gelen iş kazasında davalı alt işveren ... Gemi Ltd. Şti.'nin %60 oranında, davalı asıl işveren Tersane Komutanlığının %20 oranında, davacı işçinin ise %20 oranında kusurlu olduğu iş güvenliği uzmanı bilirkişilerden oluşan bilirkişi heyetinden alınan rapordan anlaşılmıştır. Öncelikle olayın bir iş kazası olduğu sabit olup davalı yanca olayın iş kazası olmadığına dair bir menfi tespit davası açılmamıştır. Davacıya yapılan geçici iş göremezliğe ilişkin Kurum tarafından bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değeri SGK tarafından bildirilmiştir. Kusur raporu da dosyaya alındıktan sonra dosya hesap bilirkişisine tevdi edilmiş, davacı yanın talep edebileceği maddi tazminat miktarı mütalaa edilmiştir. Davacının ıslah talebi ile bağlı kalarak maddi tazminat hüküm altına alınmıştır. Davalı taraf davacının daha önce dava açtığı ve feragat ettiği savunmasında bulunmuşsa da, davacının açmış olduğu davanın fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak 5.000,00 TL'ye ilişkin olduğu, davacının haktan feragatinin bulunmadığı anlaşılmakla işbu davanın kabulüne karar verilmiştir. "...davacının olayın oluş şekline göre davacıda maluliyet oluşmuş olması(%6,3) ile birlikte, davalı işverene atfedilen kusur ve Yargıtay'ın yerleşik kararlarında zikredildiği üzere caydırıcılık unsuru da nazara alınarak talep edilen manevi tazminatın kısmen kabulü ile 15.000,00 TL manevi tazminata karar verilmiştir..." gerekçesiyle, Davanın kısmen kabulü ile 131.181,93 TL maddi tazminatın olay tarihi 14.09.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, 15.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi 14.09.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,, karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekili ile davalı ... Gemi ve Makine San. Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine, davalı Milli Savunma Bakanlığı'nın harçtan muaf olmasına karşın aleyhine harca hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile davalı Milli Savunma Bakanlığı aleyhine hükmedilen harç tutarı da kaldırılmak suretiyle, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak, Davanın kısmen kabulüne, a-)131.181,93 TL maddi tazminatın olay tarihi 14.09.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, b-)15.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi 14.09.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, c-)Fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. Davacı vekili, kusur oranı ve dosyadaki deliller dikkate alındığında müvekkili lehine hükmolunan manevi tazminata ilişkin talebin tümden kabulü gerektiğini, belirterek kararı temyiz etmiştir. Davalı T.C. Milli Savunma Bakanlığı vekili temyiz dilekçesinde, davacının Savunma Teknolojileri Mühendislik A.Ş.'nin alt yüklenicisi olan ... Gemi ve Makine San. Tic. Ltd. Şti.'nin işçisi olduğunu, bu şirketin müvekkili ile aralarında asıl - alt işverenlik ilişkisinin bulunmadığını, davacı tarafından daha önceden dava konusu kazaya ilişkin maddi tazminat davası açılıp bu davadan 29.04.2016 tarihinde feragat edildiğini, davacının feragat neticesinde aynı olaya ilişkin tekrardan maddi tazminat davası açma imkanının bulunmadığını, davacının kusur oranının fazla olduğunu, maddi ve manevi tazminat tutarlarının fahiş olduğunu belirterek kararı temyiz etmiştir. Davalı ... Gemi ve Makine San. Tic. Ltd. Şti. vekilinin temyiz dilekçesinde, davacının müvekkili aleyhine ... Anadolu 4. İş Mahkemesinin 2016/239 E sayılı dosyasında maddi tazminata ilişkin olarak dava açtığını, bu davada "Mahkemenizin 2016/239 E sayılı dava dosyasında davacıyım. Davalı taraftan hiçbir talebim yoktur. Dosyadaki haklarımdan feragat ediyorum." demek suretiyle maddi tazminat hakkından feragat ettiğini, bu nedenle haktan feragat bulunmadığı şeklindeki kararın doğru olmadığını, Mahkemenin gerekçeli kararında tanık anlatımlarına hiçbir surette itibar etmediğini, kaza geçirilen işte makine aksamının durdurulması ve dosyada bulunan bilirkişilerin içerisinde makine mühendisi olmaması nedeniyle yapılan incelemenin eksik olduğunu, Mahkemece itirazlar üzerine 28.06.2021 tarihli duruşmada dosyanın Adli Tıp Kuruman sevkine karar verilmesine rağmen dosyanın gönderilmediğini, rücu yönünde ara karar verilmediği halde eksik incelemeye dayalı olarak hüküm kurulmasının doğru olmadığını, hükmolunan tazminatın sebepsiz zenginleştirici mahiyette olduğunu, bilirkişi raporlarının hatalı olduğunu, davacının maddi ve manevi zararı olmadığını, davacının kusurlu olduğunu belirterek kararı temyiz etmiştir. B. Değerlendirme ve Sonuç Uyuşmazlık, iş kazasına dayalı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. A)Taraf vekillerinin davacı lehine hükmedilen manevi tazminat tutarına ilişkin temyiz istemleri yönünden, Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362. maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366. maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir. Dosya içeriğine göre davacı lehine hükmolunan manevi tazminat tutarının Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 107.090 TL’nin altında kaldığı anlaşıldığından taraf vekillerinin temyiz itirazlarının miktardan reddine karar verilmiştir. B) Davalılar vekillerinin davacı lehine hükmedilen maddi tazminat tutarına ilişkin temyiz istemi yönünden; 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1.Taraf vekillerinin davacı lehine hükmedilen manevi tazminata yönelik temyiz dilekçelerinin miktardan REDDİNE, 2.Davalılar vekillerinin davacı yararına hükmedilen maddi tazminat alacağı yönünden yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının ONANMASINA, 3. Aşağıda yazılı temyiz harçlarının temyiz eden ilgililerden alınmasına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 04.06.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.