Tüketici Hakem Heyeti Sınırında Kısmi ve Belirsiz Alacak Davası

Kısa cevap: Tüketici uyuşmazlığında dilekçede yazan geçici tutar hakem heyeti parasal sınırının altında olsa bile mahkeme yalnız bu rakama bakarak dosyayı doğrudan usulden bitirmemelidir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin E.2025/5731, K.2026/2980 sayılı kararında; talebin niteliği ve gerçek uyuşmazlık değeri açıklattırılmadan görev sonucu kurulması bozma nedeni sayıldı.

Bu karar, parasal sınırın önemsiz olduğu anlamına gelmez. Asıl mesaj şudur: önce talebin kısmi mi belirsiz mi olduğu ve toplam uyuşmazlık değeri netleştirilmeli, sonra görevli başvuru yolu belirlenmelidir.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi neyi değiştirdi?

12 Mayıs 2026 tarihli kararda tüketici mahkemesi, dilekçede gösterilen miktarın tüketici hakem heyeti sınırında kalmasını esas almıştı. Yargıtay; davacıya talebini açıklama, uyuşmazlığın gerçek değerini bildirme ve gerekiyorsa eksik harcı tamamlama imkânı verilmeden kurulan usul kararını isabetli bulmadı.

Açıklanan veya artırılan talep tutarındaki harç farkını görmek için dava harcı hesaplama aracını kullanabilirsiniz.

Hakem heyeti parasal sınırı hangi tarihe göre uygulanır?

Hakem heyeti parasal sınırı, başvurunun veya davanın yapıldığı tarihte yürürlükte olan yıllık sınıra göre uygulanır; parasal sınırlar her yıl yeniden ilan edilir ve bu güncel sınır uyuşmazlık değeriyle birlikte değerlendirilir. Eski bir internet yazısındaki tutarı veya henüz yürürlüğe girmemiş sonraki yılın sınırını kullanmak görev hatasına yol açabilir; dosya notunda başvuru tarihindeki sınır ayrıca kayıt altına alınmalıdır.

Dosya notunda şu dört değeri ayrı yazın:

1. Sözleşme veya mal/hizmet bedeli,
2. İleri sürülen ayıp/zarar/alacak toplamı,
3. Dilekçede şimdilik talep edilen tutar,
4. Başvuru tarihindeki hakem heyeti sınırı.

Kısmi dava ile belirsiz alacak davası aynı mı?

Hayır, ikisi aynı değildir. Kısmi davada bölünebilir bir talebin yalnız bir bölümü dava edilir ve toplam alacak bilinir. Belirsiz alacak davasında ise alacağın miktarı veya değeri davanın açıldığı tarihte tam ve kesin biçimde belirlenememektedir. Dilekçede “şimdilik” kelimesinin bulunması tek başına hukuki niteliği belirlemez; hangi türün seçildiği talebin gerçek yapısına göre ayrıca açıklanmalıdır.

Bu ayrım; görev yanında hukuki yarar, talep artırımı, zamanaşımı, harç ve hükmün kapsamı bakımından da önemlidir. Talep sonucu açık yazılmalı, toplam uyuşmazlık değeri biliniyorsa saklanmamalı, bilinmiyorsa neden belirlenemediği açıklanmalıdır.

Mahkeme hangi açıklamaları istemeli?

Mahkeme, görev kararı vermeden önce tüketicinin hangi seçimlik hakkı kullandığını, talep edilen kalemlerin tamamını, kısmi/belirsiz dava tercihinin hukuki ve maddi nedenini, toplam uyuşmazlık değerinin nasıl hesaplandığını, eksik harç bulunup bulunmadığını ve ilgili yıldaki hakem heyeti parasal sınırını açıklattırmalıdır. Kararın dosya pratiğine çevrilebilecek kontrol listesi şöyledir:

• Tüketicinin hangi seçimlik hakkı kullandığı,
• Talep edilen kalemlerin tamamı,
• Kısmi/belirsiz dava tercihinin hukuki ve maddi nedeni,
• Toplam uyuşmazlık değerinin nasıl hesaplandığı,
• Eksik harç bulunup bulunmadığı,
• İlgili yıldaki hakem heyeti parasal sınırı.

Bu açıklamalar tamamlandıktan sonra tüketici hakem heyeti mi yoksa tüketici mahkemesi mi görevli olduğu değerlendirilir. Karar, sınır altındaki her talebin artık doğrudan mahkemede görüleceği şeklinde yorumlanamaz.

Dilekçe hazırlarken hata kontrolü

• Dava tarihi ve o yılın parasal sınırı yazıldı.
• Toplam uyuşmazlık değeri ile şimdilik talep edilen tutar ayrıldı.
• Talep kısmi ise bölünebilirlik ve kalan hak açıklandı.
• Talep belirsiz ise başlangıçta neden belirlenemediği gösterildi.
• Seçimlik hak ve her alacak kalemi ayrı kuruldu.
• Görev, harç ve zorunlu arabuluculuk kontrol edildi.
• Sonuç talebi hesap tablosuyla uyumlu hale getirildi.

Dosyanın talep yapısını kurduktan sonra dava dilekçesinin zorunlu unsurlarını ve gerekiyorsa ıslah/talep değişikliği sınırlarını ayrı kontrol edin.

Dilekçedeki tutara göre harç kalemini kontrol etmek için dava harcı hesaplama aracını kullanabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Sınırın altında kalan her tüketici uyuşmazlığı hakem heyetine mi gider?

Hayır, otomatik olarak gitmez; görev incelemesinde uyuşmazlık değeri ve başvuru tarihindeki parasal sınır birlikte esas alınır. Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin kararı, dilekçedeki geçici talep tutarının gerçek uyuşmazlık değeriymiş gibi sanılarak, davacıya açıklama fırsatı verilmeden doğrudan usul kararı verilmesini eleştirir; önce talebin gerçek değeri netleştirilmelidir.

Dilekçeye düşük bir tutar yazarsam mahkeme görevli olur mu?

Hayır, dilekçeye düşük bir tutar yazmak görev kurallarını aşmanın yöntemi değildir; usul türü ve toplam uyuşmazlık değeri gerçeğe uygun biçimde açıklanmalıdır. Görevli merci, dilekçedeki geçici tutara değil, davacının açıkladığı gerçek uyuşmazlık değerine ve başvuru tarihindeki parasal sınıra göre belirlenir.

Mahkeme eksik harç için süre vermeli mi?

Eksik harç konusu somut usul hükümlerine göre değerlendirilir. Talebin ve gerçek uyuşmazlık değerinin açıklanmasından sonra eksik harç ortaya çıkıyorsa, ilgili usul hükümleri bu duruma göre uygulanır; sonuç dosyanın somut koşullarına göre değişebileceğinden mahkemenin bu konudaki ara kararı dosyada ayrıca ve dikkatle takip edilmelidir.

Karar hakem heyeti sınırını kaldırdı mı?

Hayır, hakem heyeti parasal sınırını kaldırmadı; yıllık parasal sınırlar aynen devam eder. Karar yalnızca, bu sınır uygulanmadan önce talebin kısmi mi belirsiz mi olduğunun doğru nitelendirilmesini ve gerçek uyuşmazlık değerinin davacıya açıklattırılmasını ister; sınır altındaki her talebin artık doğrudan mahkemede görüleceği şeklinde yorumlanamaz.

Resmî Kaynaklar

• Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/5731, K.2026/2980 kararı
• 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun
• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu

Son kaynak kontrolü: 21 Temmuz 2026. Parasal sınırı ve dava şartlarını başvuru tarihinde resmî kaynaktan yeniden doğrulayın.