Resmî Vasiyetnamede Şekil Eksikliği: HGK 2026 Kararı

Kısa cevap: Okuma yazma bilmeyen kişinin resmî vasiyetnamesinde tanıkların önünde yapılan açıklamayı gösteren kanuni cümle önemlidir. Ancak Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun E.2025/218, K.2026/290 sayılı kararına göre, belgenin tamamı iradenin tanıklar önünde açıklandığını ve usulün fiilen yerine getirildiğini tereddütsüz gösteriyorsa tek bir kalıp ifadenin eksikliği her zaman vasiyetnameyi geçersiz kılmaz.

Karar “resmî vasiyetnamede şekil şartları artık önemsiz” anlamına gelmez. Mirasbırakanın okuryazarlığına göre Türk Medeni Kanunu'ndaki farklı usul kuralları uygulanır; noter senedinin bütünü, tanık beyanları ve işlem akışı birlikte incelenir.

HGK kararında uyuşmazlık neydi?

6 Mayıs 2026 tarihli kararda, okuma yazma bilmeyen mirasbırakanın resmî vasiyetnamesindeki tanık şerhinin kanundaki ifadeyi kelimesi kelimesine içermemesi tartışıldı. Hukuk Genel Kurulu; belgenin tamamından mirasbırakanın vasiyetnameyi tanıklar önünde son arzularına uygun bulduğunu açıkladığının anlaşılmasını yeterli gördü ve salt kalıp cümle eksikliğine dayalı mutlak geçersizlik yaklaşımını benimsemedi.

Resmî vasiyetnamenin temel adımları

Türk Medeni Kanunu resmî vasiyetnameyi, resmî memur ile iki tanığın katıldığı sıkı bir şekle bağlar. Okuyabilen/yazabilen kişi ile okuyamayan/yazamayan kişi için işlem akışı aynı değildir.

Okuma yazma bilmeyen veya okuyamayan mirasbırakan bakımından belgenin kendisine okunması, iradesine uygun olduğunu beyan etmesi ve tanıkların bu işlemleri doğrulaması özellikle önem taşır. Sonradan çıkabilecek uyuşmazlıkta yalnız imza sayısı değil, bütün işlem kronolojisi araştırılır.

Hangi eksiklikler hâlâ ciddi risk taşır?

HGK kararından sonra da altı eksiklik ciddi risk taşımaya devam eder: kanunda aranan iki tanığın bulunmaması, tanıkların yasaklılık veya ehliyet sorunu, mirasbırakanın iradesinin resmî memur ve tanıklar önünde açıklanmaması, metnin okunması gereken durumda okunmaması, imza veya tarih düzenindeki esaslı eksiklik ve irade sakatlığı, ehliyetsizlik ya da baskı iddiası. Bu eksikliklerin hiçbiri kararla otomatik olarak önemsiz hâle gelmez.

HGK kararından hareketle aşağıdaki eksikliklerin önemsiz olduğu sonucu çıkarılamaz:

• Kanunda aranan iki tanığın bulunmaması,
• Tanıkların yasaklılık veya ehliyet sorunu,
• Mirasbırakanın iradesinin resmî memur ve tanıklar önünde açıklanmaması,
• Metnin mirasbırakana okunmaması gereken bir durumda bu işlemin yapılmaması,
• İmza veya tarih düzenindeki esaslı eksiklik,
• İrade sakatlığı, ehliyetsizlik ya da baskı iddiası.

Her şekil itirazında ihlalin hangi kanuni adımı etkilediği ve belgenin bütününden giderilip giderilemediği ayrı gösterilmelidir.

İptal davası dosyası nasıl hazırlanır?

İptal davası dosyası altı adımda hazırlanır: vasiyetname aslı veya onaylı örneği ile açılma tutanağı alınır, mirasbırakanın işlem tarihindeki sağlık ve ehliyet kayıtları ayrılır, noter yevmiye kayıtları ile tanık kimlik ve beyanları toplanır, okuryazarlık durumuna göre uygulanacak TMK maddesi belirlenir, belgedeki her cümle kanuni işlem adımıyla eşleştirilir ve iptal sebebi tenkis, mirasçılık ve yorum uyuşmazlıklarından ayrı tutulur.

1. Vasiyetname aslı veya onaylı örneğini ve açılma tutanağını alın.
2. Mirasbırakanın işlem tarihindeki sağlık/ehliyet kayıtlarını ayırın.
3. Noter yevmiye kayıtları ile tanık kimlik ve beyanlarını toplayın.
4. Uygulanacak TMK maddesini okuryazarlık durumuna göre belirleyin.
5. Belgedeki her cümleyi kanuni işlem adımıyla eşleştirin.
6. İptal sebebi ile tenkis, mirasçılık ve yorum uyuşmazlıklarını karıştırmayın.

Mirasçılık sıfatının ilk belgelendirilmesi için veraset ilamı rehberini, borca batık tereke riski için reddi miras süre kontrolünü kullanabilirsiniz.

Vasiyetname iptal edilirse veya kısmen geçersiz kalırsa, kalan tereke için miras taksim dilekçesi sayfasından taslak hazırlayabilirsiniz.

Kararın pratik anlamı

Karar, şekil şartlarının amacını belge metninin bütününden araştıran bir yaklaşım sunuyor. Bu yaklaşım biçim eksikliğini yok saymaz; iradenin güvenilir biçimde açıklanması, okunması ve tanıklarca doğrulanması amacının gerçekleşip gerçekleşmediğine odaklanır.

Noterlik pratiğinde kanuni ifadelerin eksiksiz kullanılması hâlâ en güvenli yoldur. Dava pratiğinde ise tek cümleyi izole etmek yerine senedin tamamı ve işlem akışı incelenmelidir.

Mirasçılar arasında paylaşım aşamasına geçtiğinizde miras taksim dilekçesi sayfasını kullanabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Tanık şerhindeki her eksik kelime vasiyetnameyi geçersiz kılar mı?

HGK kararına göre otomatik olarak hayır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun E.2025/218, K.2026/290 sayılı kararına göre, belgenin tamamı iradenin tanıklar önünde açıklandığını ve usulün fiilen yerine getirildiğini tereddütsüz gösteriyorsa tek bir kalıp ifadenin eksikliği vasiyetnameyi geçersiz kılmaz; eksikliğin kanuni işlemi gerçekten etkileyip etkilemediği ve senedin bütünü birlikte değerlendirilir.

Okuma yazma bilmeyen kişi resmî vasiyetname yapabilir mi?

Evet. Türk Medeni Kanunu, okuyamayan veya yazamayan mirasbırakan için resmî memur ile iki tanığın katıldığı özel bir şekle bağlıdır: belge mirasbırakana okunur, mirasbırakan iradesine uygun olduğunu beyan eder ve tanıklar bu işlemlerin fiilen yapıldığını doğrular. Bu üç adımdan biri eksikse sonradan çıkabilecek uyuşmazlıkta işlem kronolojisinin tamamı araştırılır.

Noter vasiyetnamesi hiç iptal edilemez mi?

Edilebilir. Ehliyetsizlik, irade sakatlığı, hukuka veya ahlaka aykırılık ve şekil eksikliği gibi kanuni iptal sebepleri somut olaya göre ileri sürülebilir. Ancak HGK'nin E.2025/218, K.2026/290 sayılı kararına göre şekil eksikliği iddiasında tek bir kalıp cümlenin eksik olması yeterli değildir; belgenin bütününden iradenin tanıklar önünde açıklandığı ve usulün fiilen yerine getirildiği anlaşılıyorsa vasiyetname geçerliliğini korur.

Karar el yazılı vasiyetname için de geçerli mi?

Hayır, karar yalnız resmî vasiyetnamenin özel işlem biçimine ilişkindir. El yazılı vasiyetname ayrı bir düzenlemeye tabidir ve kendi tarih, yazı ve imza koşullarına göre ayrıca incelenir; bu HGK kararındaki resmî memur ve tanık usulüne dair değerlendirme, el yazılı vasiyetnameye doğrudan uygulanmaz.

Resmî Kaynaklar

• Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E.2025/218, K.2026/290 kararı
• 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu

Son kaynak kontrolü: 21 Temmuz 2026. Vasiyetnamenin geçerliliği işlem tarihindeki belge, ehliyet ve tanık koşullarıyla birlikte değerlendirilmelidir.