Belirsiz Alacak Davası Kaldırıldı: Kısmi Davada Ne Değişti?

12. Yargı Paketi olarak bilinen 7589 sayılı Kanunla, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'ndaki belirsiz alacak davası yürürlükten kaldırılmış; doğan boşluk kısmi dava kurallarının genişletilmesiyle doldurulmuştur. Derdest belirsiz alacak davaları için ise geçiş hükmü öngörülmüştür.

Hızlı cevap: değişikliğin özeti

• Belirsiz alacak davası kaldırılmıştır.
• Yerine, kısmi dava hükümleri zamanaşımı bakımından genişletilmiştir: sadece bir kısım dava edilse dahi, yargılama sırasında artırılan kalan kısım için de zamanaşımı davanın açıldığı tarihte kesilmiş sayılır.
• Derdest belirsiz alacak davaları, geçiş hükmü uyarınca eski kurallara göre görülmeye devam eder.
• Kanun TBMM Genel Kurulunda 16 Temmuz 2026 tarihinde kabul edilmiştir; yürürlük Resmî Gazete'de yayımla başlar ve bazı maddelerde yayımdan üç ay sonrası öngörülmüştür.
• Bu nedenle dosyanızda hangi rejimin uygulanacağını dava tarihi belirler.

Bu yazı genel bilgilendirmedir ve yürürlük durumu değişebilir. Dava açmadan önce kanunun Resmî Gazete'de yayımlanıp yayımlanmadığını ve madde bazlı yürürlük hükmünü teyit edin.

Neden kaldırıldı?

Belirsiz alacak davası, alacağın miktarının dava açılırken tam olarak belirlenemediği hâllerde davacıya, zamanaşımını kesip miktarı yargılama sırasında netleştirme imkânı veriyordu. Uygulamada ise "alacak gerçekten belirsiz mi?" sorusu başlı başına bir uyuşmazlık kaynağına dönüşmüştü. Hangi alacağın belirsiz sayılacağı konusundaki içtihat farklılıkları, esasa girilmeden yıllar kaybedilmesine yol açıyordu.

Yeni düzenlemenin mantığı şudur: dava türü tartışmasını ortadan kaldır, davacının asıl ihtiyacı olan zamanaşımı korumasını kısmi dava içinde sağla.

Eski ve yeni rejimin karşılaştırması

Konu	Belirsiz alacak davası (eski)	Kısmi dava (yeni)
Ön tartışma	Alacağın gerçekten belirsiz olup olmadığı	Dava türü tartışması ortadan kalkar
Zamanaşımı	Alacağın tamamı için kesilir	Artırılan kısım için de dava tarihinde kesilmiş sayılır
Talep artırımı	Belirlenebilir hâle gelince artırım	Yargılama sırasında artırım
Risk	Yanlış tür seçimi davanın reddine yol açabiliyordu	Tür riski azalır; talep kurgusu öne çıkar

Derdest davalar ne olacak?

Geçiş hükmü uyarınca, kaldırma tarihinden önce açılmış ve hâlen görülmekte olan belirsiz alacak davaları eski hükümlere göre sonuçlandırılır. Yani derdest dosyada tür değiştirmek veya yeniden dava açmak gerekmez.

Uygulamada dikkat edilmesi gereken üç nokta:

1. Dava tarihi dosyanın rejimini belirler; karar tarihi değil.
2. Derdest dosyada verilen bozma veya kaldırma kararı sonrası yargılamada da eski rejim devam eder.
3. Yeni açılacak davalarda artık belirsiz alacak davası tercih edilemez; talep, kısmi dava kurgusuyla yapılandırılmalıdır.

Yeni dava dilekçesi nasıl kurulmalı?

Belirsiz alacak davasının kalkması, "hepsini baştan tam olarak hesapla" demek değildir. Kısmi dava ile açılan dosyada da miktar yargılama sırasında artırılabilir. Değişen şey, korumanın hangi kurum üzerinden sağlandığıdır.

Dilekçede şunlar açık olmalıdır:

• Talebin kısmi olduğu ve fazlaya ilişkin hakların saklı tutulduğu,
• Talep edilen kısmın hangi kalemden ve hangi döneme ait olduğu,
• Alacağın tamamının neden bu aşamada hesaplanamadığı (bilirkişi, defter, kayıt ihtiyacı),
• Delil listesi ve hangi delilin hangi kalemi ispatladığı.

Dava dilekçesinin zorunlu unsurları için HMK 119 kapsamında dava dilekçesi yazısına bakın. Talebi kişisel veri eklemeden yazıp benzer dosyalardaki uygulamayı görmek için emsal karar aramasını, taslak için dilekçe oluşturma aracını kullanabilirsiniz.

Islah ile bağlantısı: iki değişiklik birlikte okunmalı

Bu değişiklik tek başına değerlendirilmemelidir. Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 2026 tarihli kararıyla, dava dilekçesinde yer almayan bağımsız bir talebin kısmi ıslah yoluyla ileri sürülemeyeceği kabul edilmiştir.

İki kural birlikte şu sonucu doğurur: miktarı sonradan artırmak mümkündür, ancak dilekçede hiç yer almayan yeni bir talebi sonradan eklemek mümkün değildir. Bu nedenle dava açılırken talep kalemlerinin listesi eksiksiz kurulmalıdır. Ayrıntı için kısmi ıslahla yeni talep ileri sürülemez yazısını okuyun.

Kontrol listesi: dava açmadan önce

1. Dosya derdest mi, yeni mi açılacak?
2. Yeni açılacaksa kanunun yürürlük durumu teyit edildi mi?
3. Talep kalemlerinin tamamı dilekçede sayıldı mı?
4. Kısmi talep açıkça belirtildi, fazlaya ilişkin haklar saklı tutuldu mu?
5. Zamanaşımı bakımından en riskli kalem hangisi, ona öncelik verildi mi?
6. Harç ve gider avansı, talep edilen kısma göre hesaplandı mı?

Sık sorulan sorular

Belirsiz alacak davası tamamen kalktı mı?

Evet, HMK'daki belirsiz alacak davasına ilişkin düzenleme yürürlükten kaldırılmıştır. Yeni açılacak davalarda bu tür tercih edilemez; talep kısmi dava kurgusuyla yapılandırılır.

Devam eden belirsiz alacak davam ne olacak?

Geçiş hükmü uyarınca, kaldırma tarihinden önce açılmış ve derdest olan belirsiz alacak davaları eski hükümlere göre görülmeye devam eder. Yeniden dava açmanız veya tür değiştirmeniz gerekmez.

Kısmi davada zamanaşımı sadece talep edilen kısım için mi kesilir?

Yeni düzenlemede, yargılama sırasında artırılan kalan kısım bakımından da zamanaşımı davanın açıldığı tarihte kesilmiş sayılır. Bu, belirsiz alacak davasının sağladığı korumanın kısmi dava içinde karşılanmasını amaçlar.

Dilekçede yazmadığım bir alacak kalemini sonradan ekleyebilir miyim?

Miktarın artırılması ile dilekçede hiç yer almayan bağımsız bir talebin sonradan eklenmesi farklı şeylerdir. İkincisi, içtihadı birleştirme kararı doğrultusunda kısmi ıslahla mümkün görülmemektedir.

Resmî kaynaklar

• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
• TBMM — kabul edilen kanunlar ve tutanaklar
• Resmî Gazete
• Yargıtay

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye değildir. Zamanaşımı riski bulunan alacaklarda süre dolmadan yetkili bir avukata başvurun.